Polşada Varşava üsyanının 80 illiyi tədbirləri başlayıb
Bakı, 31 iyul, AZƏRTAC
Avqustun 1-də yerli vaxtla saat 17:00-da Polşanın paytaxtında həyat dayanacaq. Burada sirena səslənəcək, siyasi baxışından asılı olmayaraq, bütün insanlar 1944-cü ildə Varşava üsyanı zamanı həlak olanların xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad edəcəklər.
Çərşənbə axşamı Varşava Üsyan Muzeyində bir neçə günə planlaşdırılan 1944-cü il qiyamının 80-ci ildönümünün qeyd edilməsinə start verilib. Tədbirin təntənəli açılışında onun iştirakçıları ilə yanaşı, prezident Anjey Duda və Varşava şəhərinin meri Rafal Trzaskovski də iştirak ediblər.
Tədbirdə çıxış edən dövlət başçısı 1944-cü ildə üsyanın başlanması qərarının məqsədəuyğunluğu ilə bağlı cəmiyyətdə gedən müzakirələrə toxunub. O deyib: “Varşava üsyanı iştirakçılarının qərarını tənqid edənlər son iki ildə Mariupolu gördükdən sonra susdular. Bu şəhəri görən hər kəs bilir ki, üsyan buna dəyərdi və Vətən üçün canımızı fəda etməyə dəyər. Varşava üsyanı bugünkü Polşanın mövcudluğuna gətirib çıxaran sonuncu böyük mübarizə idi”.
Krayova ordusu və mühacirətdə olan Polşa hökumətinin nümayəndələri tərəfindən nasist işğalçılarına qarşı qaldırılan Varşava üsyanı 1 avqust 1944-cü ildə başlayıb. O, polyakların istənilən totalitarizmə müqavimət göstərmək iradəsini nümayiş etdirərək, alman işğalına qarşı müqavimət simvoluna çevrildi. İki aylıq şiddətli döyüşlərdən sonra çoxlu insan itkisi ilə nəticələnən üsyan kapitulyasiya və Varşavanın demək olar ki, tamamilə dağıdılması ilə başa çatdı.
Üsyan zamanı 18 minə yaxın üsyançı və 180 minə qədər mülki şəxs həlak olub. Ən azı yarım milyon polyak şəhərdən qovulub. Çoxları Alman konsentrasiya düşərgələrinə göndərilib və ya məcburi əməyə cəlb olunub.
İkinci Dünya müharibəsindən sonra alman siyasətçiləri uzun müddət Varşava üsyanı ilə bağlı hadisələri xatırlamağa dəvət edilmirdi. Yalnız “dəmir pərdə”nin süqutundan sonra iki ölkə arasında münasibətlər istiləşdi. 1994-cü ildə üsyanın yarıməsrlik ildönümü ilə əlaqədar o vaxt Polşanın Prezidenti olan Lex Valensanın dəvəti ilə Varşavaya səfər edən ilk Almaniya Prezidenti Roman Hersoq idi.
Media qeyd edir ki, avqustun 1-də Hersoqun 30 il əvvəl çıxış etdiyi yerdə nitq söyləyəcək Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin qarşısında çətin bir vəzifə durur.
2023-cü ilin payızında Polşada hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Berlin ilə Varşava arasında münasibətlərin yeni mərhələsinin başlanmasına baxmayaraq, “Üçüncü Reyx”in qurbanlarına təzminat məsələsi hələ də açıq qalır. Üsyandan sağ qalan sonuncu polyaklar Almaniyadan günahlarının daha bir etirafını deyil, konkret maliyyə öhdəliklərini gözləyirlər.
Bölmənin digər xəbərləri
