Regionda davamlı sülhün qurulması üçün hadisələrə tarixi kontekst çərçivəsində yanaşmaq vacibdir - ŞƏRH
Bakı, 8 may, AZƏRTAC
Son illərdə Avropa Parlamenti tərəfindən qəbul olunan bəzi qətnamələr Azərbaycan cəmiyyətində ciddi narahatlıq doğurur. Bu narahatlıq təsadüfi və emosiyadan deyil, konkret tarixi və humanitar reallıqlardan qaynaqlanır. Bu narahatlığın əsas səbəblərindən biri unudulan tarix və selektiv yanaşma ilə bağlıdır.
Bu barədə AZƏRTAC-a Naxçıvan Ali Məclisinin deputatı Azad Novruzov deyib.
O bildirib ki, regionda davamlı sülhün qurulması üçün hadisələrə yalnız cari vəziyyət prizmasından deyil, həm də tarixi kontekst çərçivəsində yanaşmaq vacibdir.
“1990-cı illərdə baş verən münaqişə nəticəsində Azərbaycan torpaqları işğal olundu, yüz minlərlə insan məcburi köçkün düşdü. Eyni zamanda, Ermənistan ərazisindən azərbaycanlı əhali didərgin salındı. Beynəlxalq hüquq bu faktları tanısa da, bu humanitar fəlakət uzun müddət lazımi səviyyədə diqqət görmədi: “Bu gün isə regionda baş verən hadisələrə verilən reaksiyalarda həmin tarixi kontekst çox vaxt ya zəif vurğulanır, ya da ümumiyyətlə nəzərə alınmır. Bəzi qətnamələrdə yalnız cari hadisələrin qabardılması, keçmişdə baş verən ədalətsizliklərin isə kölgədə qalması balanssızlıq təəssüratı yaradır. Bu isə təbii olaraq belə bir sual doğurur: niyə eyni prinsiplər bütün tərəflərə eyni şəkildə tətbiq olunmur? Belə yanaşma beynəlxalq institutlara inamın azalmasına səbəb olmaqla bərabər, qəbul olunan qərarların obyektivliyi ilə bağlı haqlı suallar doğurur”, - deyə Azad Novruzov vurğulayıb.
Deputat qeyd edib ki, ədalətli və davamlı sülh yalnız bir tərəfin deyil, hər iki tərəfin hüquqlarının tanınması ilə mümkündür. Bu kontekstdə Ermənistandan çıxarılmış azərbaycanlıların hüquqları, onların təhlükəsiz və ləyaqətli qayıdış imkanları, mülkiyyət hüquqları, eləcə də Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgəsində dağıdılmış şəhər və kəndlərin bərpası məsələləri eyni səviyyədə nəzərdən keçirilməlidir: “Əgər sülh doğrudan da məqsəddirsə, bu, qarşılıqlı və balanslı yanaşma tələb edir. Azərbaycanın dəfələrlə səsləndirdiyi mövqe beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə əsaslanır. Bu yanaşmanın mərkəzində ərazi bütövlüyünün tanınması, beynəlxalq hüquqa hörmət və regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması dayanır. Bu prinsiplər beynəlxalq hüquqla ziddiyyət təşkil etmir, əksinə onun əsasını təşkil edir. Sülh birtərəfli yanaşma ilə mümkün deyil. Əgər beynəlxalq qurumlar doğrudan da regionda sabitlik və davamlı sülh istəyirlərsə, onlar tarixi konteksti nəzərə almalı, bütün humanitar məsələləri eyni səviyyədə qiymətləndirməli və balanslı, ədalətli mövqe ortaya qoymalıdırlar. Əks halda, qəbul olunan qərarlar sülhə xidmət etmək əvəzinə, yeni suallar və narazılıqlar doğurmağa davam edəcək”.