Şairə Leyli Salayeva: Səməd Vurğunun insana diqqəti onun irsinin mühüm hissəsidir
Bakı, 15 iyul, AZƏRTAC
AZƏRTAC Səməd Vurğunun yaradıcılığının əhəmiyyəti ilə bağlı sənət xadimləri ilə müsahibələr silsiləsini davam etdirir. Bu dəfə qonağımız Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Böyük Britaniya Poeziya Cəmiyyətinin üzvü, şairə Leyli Salayevadır.
Müsahibimiz vurğulayıb ki, Səməd Vurğun tolerantlıq sözü geniş istifadəyə girməzdən çox əvvəl tolerantlıq haqqında danışan ilk Azərbaycan şairlərindən biri hesab edilə bilər: “Səməd Vurğun haqqında danışanda ən çox onun Azərbaycan ədəbiyyatında vətənpərvərlik mövzularının inkişafına verdiyi töhfəni xatırlayırlar. Lakin onun irsinin eyni dərəcədə vacib bir hissəsi millətindən, mənşəyindən və dərisinin rəngindən asılı olmayaraq insana diqqət yetirməsidir”.
Bu barədə danışarkən müsahibimiz şairin 1948-ci ildə Vrotslavda keçirilən Sülh Uğrunda Mədəniyyət Xadimlərinin Ümumdünya Konqresində iştirakından sonra yazdığı “Zəncinin arzuları” poemasını xatırlayır.
“Əsərin mərkəzində tək bir ölkənin adından deyil, alçaldılmış və eşidilmək hüququndan məhrum edilmiş bütün insanların adından danışan bir insanın səsidir. O dövrün Azərbaycan ədəbiyyatı üçün belə baxış xüsusilə vacib idi: Vurğun oxucunun diqqətini insanlar arasındakı fərqlərə deyil, onları bərabər edən məqamlara yönəldir”, - deyə şairə vurğulayıb.
O əlavə edib ki, tarixi konteksti mötərizədən çıxarsaq və yalnız sənətkarın nitqini saxlasaq, bu sətirlərin təxminən səksən il əvvəl bir Azərbaycan şairi tərəfindən yazıldığına inanmaq çətindir.
“Poemada qaldırılan məsələlərin çoxu hələ də müasir dünya üçün aktualdır. Bu gün poemanı oxuyarkən istər-istəməz ABŞ-dəki Vətəndaş Hüquqları uğrunda Hərəkatının ritorikasını və on beş ildən sonra Martin Lüter Kinqin (Yunior) nitqində səslənəcək məşhur “Mənim xəyalım var” ifadəsini xatırlayırsan. Əlbəttə ki, söhbət birbaşa təsirdən deyil, humanist intonasiyaların təəccüblü təsadüfündən və eyni ideala — insanın ləyaqətinin dəri rəngi ilə müəyyən olunmadığı bir dünyaya can atmaqdan gedir”, - deyə həmsöhbətimiz bildirir.
O ehtimal edir ki, məhz belə əsərlər Azərbaycan mədəniyyətində insanda, ilk növbədə insanı görmək üçün xüsusi qabiliyyət formalaşdırıb.
“Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan əsrlər boyu müxtəlif dillərin, dinlərin və mədəniyyətlərin birgə yaşadığı məkan olaraq qalıb. Ədəbiyyat birbaşa cəmiyyət yaratmır, lakin cəmiyyətin özü haqqında danışdığı bir dil yaradır. Bu mənada Səməd Vurğunun yaradıcılığı Azərbaycanın multikulturalizm və dünyaya açıqlıq haqqında müasir təsəvvürünün yüksəldiyi mühüm məqamlardan birinə çevrilib”, - deyə L.Salayeva vurğulayır.
Bölmənin digər xəbərləri
