Təhsil eksperti: Yeni maliyyələşmə modeli məktəbəqədər təhsildə əlçatanlığı artıracaq
Bakı, 21 iyul, AZƏRTAC
Məktəbəqədər təhsil sahəsində valideyn-dövlət-özəl əməkdaşlığına əsaslanan yeni maliyyələşmə modeli ölkədə məktəbəqədər təhsilin əlçatanlığının artırılması, özəl sektorun inkişafının təşviqi və ailələrin maliyyə yükünün azaldılması baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində təhsil eksperti Ramin Nurəliyev səsləndirib. O bildirib ki, beynəlxalq təcrübədə özünü doğrultmuş bu modelin Azərbaycanda tətbiqi məktəbəqədər təhsil sisteminin inkişafına yeni impuls verəcək. Dövlət tərəfindən özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə maliyyə dəstəyinin göstərilməsi daha çox uşağın erkən təhsil imkanlarından yararlanmasına şərait yaradacaq.
Ekspert vurğulayıb ki, layihə çərçivəsində özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrində təhsil haqqının 70 faizinin dövlət tərəfindən qarşılanması, Bakıda 350, regionlarda isə 250 manat həcmində dəstəyin ayrılması valideynlər üçün mühüm sosial dəstək mexanizmidir. Bu yanaşma özəl bağçalarda təhsil almağı daha əlçatan etməklə yanaşı, məktəbəqədər təhsilin əhatə dairəsinin də genişlənməsinə xidmət edəcək.
Hazırda bir sıra valideynlər yüksək təhsil haqlarına görə övladlarını özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə cəlb etməkdə çətinlik yaşayırlar. Yeni maliyyələşmə mexanizmi həmin ailələrin seçim imkanlarını genişləndirəcək və dövlət dəstəyi sayəsində daha münasib şərtlərlə özəl bağçalardan yararlanmasına şərait yaradacaq.
Yeni maliyyələşmə modeli özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri arasında sağlam rəqabət mühitinin formalaşmasına da təkan verəcək. Dövlət dəstəyindən faydalanmaq istəyən müəssisələr müəyyən edilmiş standartlara uyğun fəaliyyət göstərməyə və xidmət keyfiyyətini artırmağa maraqlı olacaqlar. Bu isə həm təhsil haqlarının optimallaşdırılmasına, həm də göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəlməsinə müsbət təsir göstərəcək.

R.Nurəliyev hesab edir ki, layihənin tətbiqi uzunmüddətli perspektivdə regionlarda özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin sayının artmasına da səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə məktəbəqədər təhsil xidmətlərinə çıxış imkanlarının məhdud olduğu ərazilərdə yeni müəssisələrin yaradılmasına və məşğulluğun artırılmasına töhfə verəcək.
“Modelin mühüm üstünlüklərindən biri də valideynlərin prosesdə tərəfdaş qismində iştirakıdır. Valideynlərin təlim-tərbiyə prosesinə daha yaxından cəlb edilməsi təhsil müəssisələri ilə ailələr arasında əməkdaşlığı gücləndirəcək və uşaqların hərtərəfli inkişafına töhfə verəcək. Bu əməkdaşlıq modeli məktəbəqədər təhsildə ictimai iştirakçılığın güclənməsinə də müsbət təsir göstərəcək”, - deyə ekspert əlavə edib.
Ramin Nurəliyev elektron müraciət və qeydiyyat mexanizminin tətbiqini də müsbət qiymətləndirərək bildirib ki, rəqəmsal həllər qəbul prosesində şəffaflığın və operativliyin artırılmasına xidmət edəcək. İştirak etmək istəyən özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələri və valideynlər bütün müraciətlərini elektron sistem üzərindən həyata keçirəcəklər. Bu isə insan amilinin təsirini minimuma endirməklə yanaşı, prosesin bütün mərhələlərinin izlənilməsi və nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
“Yeni maliyyələşmə modeli təkcə özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin inkişafına deyil, həm də ölkədə insan kapitalının gücləndirilməsinə xidmət edəcək. Erkən yaş dövründə keyfiyyətli təhsilə çıxış imkanlarının genişlənməsi uşaqların gələcək təhsil nailiyyətlərinə və sosial bacarıqlarının formalaşmasına müsbət təsir göstərəcək. Bu baxımdan, layihə uzunmüddətli perspektivdə həm təhsil sisteminin inkişafına, həm də cəmiyyətin sosial rifahının yüksəlməsinə mühüm töhfə verəcək”, - deyə Ramin Nurəliyev fikrini yekunlaşdırıb.
Müxbir - Nərmin Murad