Yeni Dövlət Proqramı Azərbaycanın vacib sənaye mərkəzinə çevrilməsini təmin edəcək ŞƏRH
Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC
Yeni sənayeləşmə strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri qara və əlvan metallurgiya müəssisələrinin xarici xammaldan asılılığını azaltmaqdır. Son illərdə bu sahədə diqqətəlayiq addımlar atılıb, "AzerGold" QSC-nin səyləri ilə qızıl və mis hasilatı sürətlənib, eləcə də təkmil metallurgiya kompleksinin yaradılmasına hazırlıq başlanıb. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən və 2027–2030-cu illəri əhatə edən Dövlət Proqramına həsr olunmuş iclasda bu sektorun inkişafını ləngidən amillər təhlil edilib və işlərin sürətləndirilməsi üçün strateji hədəflər müəyyənləşdirilib.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Kamran Bayramov bildirib.
Onun sözlərinə görə, ənənəvi olaraq karbohidrogen sektoru milli iqtisadiyyatın dayağı sayılsa da, dövlət mineral resursların, o cümlədən filiz yataqlarının mənimsənilməsinə də xüsusi diqqət yetirir. "Anglo Asian Mining Plc." özəl şirkəti və "AzerGold" QSC müasir texnologiyalar tətbiq etməklə qızıl, gümüş və mis hasilatını, eləcə də onların emalını genişləndirirlər. Eyni zamanda, "AzerGold"un törəmə müəssisəsi olan "Daşkəsən Dəmir Filiz" MMC regionun ən böyük dəmir filizi yatağında beynəlxalq investorların cəlb olunması, xammalın zənginləşdirilməsi, yüksəkkeyfiyyətli konsentrat və polad istehsalının təşkili üzrə irimiqyaslı layihəyə hazırlaşır.
"Milli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından bu sahə böyük kapital qoyuluşu tələb etsə də, beş mindən artıq daimi iş yerinin açılmasına və müasir sənaye qolunun formalaşmasına imkan verəcək. Sahənin indiyədək lazımi səviyyədə inkişaf etməməsi həm obyektiv, həm də subyektiv səbəblərlə bağlıdır. Obyektiv səbəb Sovet dövründə kəşf edilmiş bir çox yataqların işğal altında qalması və Ermənistan tərəfindən talan olunmasıdır. Digər tərəfdən, SSRİ dövründə respublikanın qərb bölgəsi dağ-mədən baxımından prioritet sayılmayıb, diqqət əsasən neft sektoruna yönəldilib. Lakin bunun müsbət tərəfi odur ki, zəngin filiz ehtiyatları toxunulmaz qalıb. İndi isə 40 il əvvəl olan köhnəlmiş məlumatları yeniləmək və müasir geoloji üsullarla mövcud ehtiyatları dəqiq qiymətləndirmək vacibdir", - deyə deputat diqqətə çatdırıb.
K.Bayramov qeyd edib ki, yeni Dövlət Proqramı çərçivəsində konkret fəaliyyət mexanizmləri nəzərdə tutulur. İlk növbədə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdəki yataqların, xüsusilə Ağdərədəki qızıl, mis və molibden yataqlarının sürətlə istismara verilməsi planlaşdırılır, yaxın gələcəkdə analoji işlər Kəlbəcər və Zəngilanda da start götürəcək. Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və qonşu rayonlarda müasir texnologiyalarla geoloji-kəşfiyyat tədbirləri artıq başlayıb. Diqqətçəkən digər region Naxçıvan Muxtar Respublikasıdır. Burada geniş potensial nəzərə alınaraq, "AzerGold" Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin şirkəti ilə birgə geoloji kəşfiyyat müqaviləsi imzalayıb.
“Avropanın ən perspektivli yataqlarından sayılan Balakən rayonundakı "Filizçay" polimetal yatağı da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ümumi resursları 120 milyon ton qiymətləndirilən, mis, sink və gümüşlə zəngin bu yataq ölkəyə 10 milyard manatdan çox gəlir gətirə bilər. Dövlət başçısının tapşırığına əsasən, "AzerGold" bu yataqda 100 faizlik səhmdar olaraq qalmalı, gələcəkdə dəyəri artdıqca xarici investorların müəyyən payla cəlbi nəzərdən keçirilməlidir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, Balakən-Zaqatala zonası ilə yanaşı Gədəbəy, Kəlbəcər, Qaradağ və Ordubadda da zəngin mis yataqları mövcuddur”, - deyə o əlavə edib.
Deputatın fikrincə, ağır sənayenin xammal təminatını tam yerli bazaya keçirmək üçün bir sıra texnoloji və struktur addımlar tələb olunur. Bura zənginləşdirmə fabriklərinin, eləcə də isti briketlənmiş dəmir (HBI) istehsal edəcək zavodların inşası daxildir. Həmçinin filiz daşınması üzrə güzəştli nəqliyyat-logistika tariflərinin tətbiqi və layihələrin ciddi ekoloji standartlara uyğunlaşdırılması nəzərdə tutulur. Beləliklə yeni Dövlət Proqramı və nəzərdə tutulan kompleks tədbirlər Azərbaycanın dağ-mədən və metallurgiya sektorunun xammal ixracatçısından yüksək əlavə dəyər yaradan vacib sənaye mərkəzinə çevrilməsini təmin edəcək.