Azərbaycanın hərtərəfli inkişafının keyfiyyətcə yeni mərhələsində hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu prosesinin uğurla davam etdirilməsinə və ictimai şüurda düzgün dərkinə təminat yaradan mühüm amillərdən biri də ölkənin çağdaş fəlsəfi-siyasi tarixinin olduğu kimi qələmə alınmasıdır. Respublikanın ötən 15 ildə keçdiyi inkişaf yolunun ayrı-ayrı mərhələləri, liberal dəyərlərə yol açan müsbət sosial-iqtisadi proseslərin mahiyyəti, sosiomədəni tərəqqinin keyfiyyətcə yeni mərhələsi olan modernləşmə xəttinin əsas seqmentləri, bir sözlə, qloballaşma dövründə milli inkişafın əsas hədəflərinin konkret elmi-nəzəri postulatlar şəklində ortaya qoyulması ölkə filosofları və alimlərindən ciddi səylər, yeni cəsarətli yanaşmalar tələb edir.

İnkarolunmaz reallıqdır ki, Azərbaycan xalqı yeni tarixi mərhələdə məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin böyük müdrikliklə müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik fəlsəfəsinə tapınaraq, demokratiya və azad bazar iqtisadiyyatı prinsiplərini özündə ehtiva edən mütərəqqi yolla irəliləmişdir. Bir çox qabaqcıl dövlətlərin onilliklər boyu keçdiyi demokratik inkişaf mərhələlərini tez bir zamanda adlayan Azərbaycanın belə böyük uğurlar qazanmasında, şübhəsiz, ulu öndərin xarizmatik lider keyfiyyətləri əsaslı rol oynamışdır. Böyük strateq Heydər Əliyevin banisi olduğu dövlətçilik modeli spesifikliyi ilə fərqlənməklə, xalqın gələcək yaşam fəlsəfəsini, milli inkişaf prioritetlərini müəyyənləşdirmişdir. Bu inkişaf modeli, eyni zamanda, cəmiyyətin təkamülə əsaslanan demokratiya yolu ilə irəliləməsi, vətəndaş cəmiyyəti təsisatlarının iqtisadi nailiyyətlərə adekvat olaraq inkişafı, insan hüquqları və azadlıqlarının etibarlı təminatı mexanizmlərinin formalaşdırılması məsələlərini özündə ehtiva etmişdir.

Azərbaycan xalqını həqiqi müstəqilliyə qovuşduran Heydər Əliyevin zəngin dövlətçilik irsinin, nadir idarəçilik məktəbinin öyrənilməsi, onun praktik surətdə gerçəkləşdirdiyi milli inkişaf strategiyasının elmi-nəzəri əsaslarının yaradılması bu gün tarix və politologiya elmi üçün xüsusi aktuallıq kəsb edir. Xalqın taleyində müstəsna rol oynamış bu fenomen şəxsiyyətin fəaliyyətinin hər bir səhifəsinin məhəbbətlə öyrənilməsi və dərindən təhlil olunması həm də tariximizin gələcək nəsillər üçün obyektiv qələmə alınmasıdır.

Son vaxtlar bu yöndə elmi araşdırmaların artması, xüsusilə də qloballaşma dövründə demokratik inkişafın xarakteri ilə bağlı müxtəlif istiqamətli tədqiqatların çoxalması özlüyündə təqdirəlayiq haldır. Ancaq etiraf etmək lazımdır ki, Azərbaycanın çağdaş inkişaf strategiyası, ölkədə həyata keçirilən demokratikləşmə və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu prosesi ilə bağlı yetkin və sanballı elmi-nəzəri yanaşmalara məhz Prezidentin İcra Aparatının rəhbəri, həqiqi dövlət müşaviri, akademik Ramiz Mehdiyevin son illərdə yüksək peşəkarlıqla qələmə aldığı əsərlərdə rast gəlmək mümkündür. Şübhəsiz, Heydər Əliyevin həyat yoluna, idarəçilik fəlsəfəsinə, zəngin dünyagörüşünə, hadisələrə yanaşma üslubuna dərindən bələd olmaq üçün böyük hakimiyyət ustadının yaxın silahdaşı kimi onunla uzun illər çiyin-çiyinə çalışmaq, mübarizə aparmaq, sevincli-kədərli günləri bölüşmək lazımdır. Akademik Ramiz Mehdiyevin gərgin zəhmət hesabına ərsəyə gətirdiyi maraqlı əsərləri mahiyyətcə praktik səciyyə daşımaqla, müstəqil Azərbaycanın ulu öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında keçdiyi demokratik inkişaf yoluna mükəmməl elmi-nəzəri baxışdır. Görkəmli filosof respublikanın təcrübədə sınaqdan çıxmış milli inkişaf strategiyasının nəzəri əsaslarının yaradılmasına öz töhfəsini verməklə yanaşı, ölkənin fəlsəfi fikir tarixinə də möhürünü vurmuşdur.

Akademik Ramiz Mehdiyevin fundamental əhəmiyyətli əsərlərində uğurlu sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının məntiqi nəticəsi kimi öz inkişafının yüksək mərhələsinə qədəm qoymuş müstəqil Azərbaycan dövlətinin və cəmiyyətimizin iqtisadi, siyasi və sosial problemlərinin hərtərəfli və dərin təhlilinə geniş yer ayrılır. Qloballaşan dünyanın yeni reallıqları şəraitində respubikamızda iqtisadi və siyasi islahatların əsas təmayülləri, demokratikləşmə prosesinin özünəməxsus cəhətləri, qərbləşmə və modernləşmənin cəmiyyətə təsiri kimi fundamental məsələlər geniş təhlil olunur.

Demokratik transformasiyanın milli xüsusiyyətlərinin və bəzi fərqli, özünəməxsus cəhətlərinin, modernləşmə prosesinin mahiyyətinin, ümumilikdə ölkənin bugünkü və gələcək inkişaf prioritetlərinin elmi-nəzəri cəhətdən əsaslandırılması baxımından akademik Ramiz Mehdiyevin son illərdə çapdan çıxmış «Azərbaycan: tarixi irs və müstəqillik fəlsəfəsi» (2001), «XXI əsrdə milli dövlətçilik: demokratik inkişaf və müxalifət» (2003), «Azərbaycan: qloballaşma dövrünün tələbləri» (2005), «Vətəndaş cəmiyyətinə yol açan ideyalar» (2006), «Demokratiya yolunda: irs haqqında düşünərkən» (2007) kimi sanballı əsərlərində, eləcə də mətbuatda dərc olunmuş çoxsaylı elmi məqalələrində respublikamızın son 15 illik ictimai-siyasi və sosial-iqtisadi həyatının mühüm hadisələri, demokratik inkişafın milli forma və xüsusiyyətləri obyektiv elmi təhlil süzgəcindən keçirilmişdir. Görkəmli ictimai-siyasi xadim və filosof konseptual ümumiləşdirmələrin və dərin məntiqi mühakimələrin nəticəsi kimi ərsəyə gətirdiyi bu əsərlərdə Qərb nəzəriyyələrinə əsaslanaraq, müasir qloballaşma dövründə demokratiya anlayışının uğurlu izahını vermiş, tranzitar cəmiyyətlərdə, o cümlədən Azərbaycanda demokratik-liberal islahatların gerçəkləşdirilməsi mərhələlərindən, modernləşmə xəttindən bəhs etmişdir.

Akademik Ramiz Mehdiyevin bu və digər sanballı əsərləri siyasi-elmi dairələrdə böyük maraqla qarşılanmış, respublikanın inkişaf yolu ilə bağlı cəmiyyətdə dolğun və obyektiv təəssürat formalaşdırmışdır. Respublikanın görkəmli elm xadimləri, Milli Məclisin deputatları, siyasətşünaslar və filosoflar ayrı-ayrı vaxtlarda bu əsərlərlə bağlı söz demək ehtiyacı duymuş, bir sıra mətbuat orqanlarında, əsasən də, «Azərbaycan» qəzetində maraqlı resenziyalarla çıxış etmişlər. Eyni zamanda, qəzetin təşkil etdiyi «Dəyirmi masa»larda akademik Ramiz Mehdiyevin əsərlərində əksini tapmış fundamental elmi yanaşmalar və tezislər ətrafında geniş müzakirələr, diskussiyalar aparılmışdır.

«Azərbaycan» qəzeti respublikanın keçmişinə, bugününə, sabahına mükəmməl elmi-fəlsəfi baxış olan bu fundamental əsərlərin və onlara verilmiş rəylərin cəmiyyət üçün aktuallığını və əhəmiyyətini nəzərə alaraq, onların kitab halında nəşrini də məqsədəuyğun saymışdır. Heydər Əliyev siyasi irsinin obyektiv araşdırılmasına geniş yer verən qəzetin tərtibçiliyi ilə son illərdə çap olunmuş bir sıra nəşrlər cəmiyyətdə böyük maraqla qarşılanmışdır. «Azərbaycanın özü qədər əbədi» silsiləsindən qəzetin nəşr etdirdiyi «Heydər Əliyev dünyanın gözü ilə», «Heydər Əliyev mənim həyatımda», «Vətəndaş cəmiyyətinə yol açan ideyalar» kitabları ulu öndərin əziz xatirəsinə ithaf olunmuşdur. «Vətəndaş cəmiyyətinə yol açan ideyalar» kitabında həm də akademik Ramiz Mehdiyevin ümummilli liderin zəngin dövlətçilik irsindən bəhs edən əsərləri toplanmışdır.

«Azərbaycan» qəzetinin «Azərbaycanın özü qədər əbədi» silsiləsindən nəşr etdirdiyi IV və V kitablar isə «Yeni siyasət: inkişafa doğru» adlanır. Bu günlərdə «Oskar» nəşriyyat-poliqrafiya mərkəzinin mətbəəsində nəfis tərtibatda çap olunmuş ikicildlik kitabda akademik Ramiz Mehdiyevin son illərdə Azərbaycan qəzetində dərc olunmuş əsərləri, habelə bu əsərlərlə əlaqədar yazılmış rəylər toplanmışdır. Kitabın ön sözünün müəllifi Milli Məclisin deputatı, fəlsəfə elmləri doktoru, professor Rəbiyyət Aslanova, buraxılışa məsul və tərtibçisi isə Milli Məclisin deputatı, «Azərbaycan» qəzetinin baş redaktoru Bəxtiyar Sadıqovdur.

Azərbaycanın seçdiyi inkişaf yolunun təməl prinsiplərinin müasir dövrün tələbləri baxımından elmi-nəzəri cəhətdən araşdırılmasına həsr edilmiş, müstəqillik dövrünün fundamental salnaməsi olan bu əsərlərdə ölkəmizdəki sosial-iqtisadi tərəqqi, baş verən mütərəqqi siyasi dəyişikliklər, aparılan hüquqi-demokratik islahatlar konseptual şərh edilmiş, Heydər Əliyev irsinin milli inkişaf strategiyasına çevrilməsi və bu siyasi xəttin Prezident İlham Əliyev tərəfindən layiqincə davam etdirilməsi əsaslandırılmışdır. Tanınmış elm xadimlərinin, ziyalıların, mütəxəssislərin rəylərində isə Azərbaycanın son 15 illik dövrünü əhatə edən intibah mərhələsi məhz bu araşdırmalar kontekstində təhlil olunmuşdur.

IV kitabda akademik Ramiz Mehdiyevin əsasən ötən beş ildə «Azərbaycan» qəzetində dərc edilmiş «Heydər Əliyevin banisi olduğu müstəqil Azərbaycan dövləti Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında daha da möhkəmləndi və inkişaf etdi», «İlham Əliyevin uğurlu Prezidentlik fəaliyyəti Heydər Əliyev siyasi kursunun uzunömürlülüyünü təmin edir», «Demokratiya Azərbaycanın inkişafının əsas istiqamətidir», «Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı yeni milli strategiya xalqın rifahını yüksəldəcək», «Qloballaşma dövründə dövlət və cəmiyyət», «Azərbaycançılıq - milli ideologiyanın kamil nümunəsi kimi» əsərləri və onlar haqqında yazılmış məqalələr toplanmışdır. Bu əsərlərin hər biri respublikanın çağdaş inkişaf vektorları, respublikamızın qloballaşan dünya iqtisadiyyatında və siyasətində yeri, milli demokratiya modeli, modernləşmə xətti, innovasion cəmiyyətin qurulması xüsusiyyətləri ilə bağlı dərin elmi-fəlsəfi fikir və mülahizələrin məcmusu kimi diqqəti çəkir. Görkəmli filosof bilavasitə içində olduğu siyasi hadisələrin və proseslərin peşəkar planda fəlsəfi təsvirini verə bilməklə, həm də böyük cəsarət nümayiş etdirmişdir.

«Azərbaycanın özü qədər əbədi» silsiləsindən çapdan çıxmış V kitabda isə akademik Ramiz Mehdiyevin bu il «Azərbaycan» qəzetində dərc olunmuş «Gələcəyin strategiyasını müəyyənləşdirərkən: modernləşmə xətti» əsəri və onunla bağlı yazılmış rəylər verilmişdir. Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasının dərin fəlsəfi və iqtisadi təhlilinə əsaslanan bu sanballı tədqiqat əsəri elmi-siyasi dairələrdə böyük əks-səda doğurmuşdur. Əsərdə bəşəriyyətin alternativsiz inkişaf yoluna çevrilmiş demokratikləşmə prosesləri və modernləşmə xətti respublikamızın hazırkı inkişaf strategiyası kontekstində elmi-fəlsəfi təhlil süzgəcindən keçirilmişdir. Gərgin elmi axtarışların, analitik təhlil, müqayisə və ümumiləşdirmələrin nəticəsi kimi ortaya çıxan əsərdə respublikamızda demokratik proseslərin sürətləndirilməsini şərtləndirən sosial-siyasi və iqtisadi amillər diqqətə çəkilmiş, vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılması məqsədinə hesablanmış islahatlardan söhbət açılmışdır.

Akademik Ramiz Mehdiyevin əsərlərində irəli sürdüyü yeni mülahizələr və nəticələr onun uzunmüddətli dövlət idarəçiliyində topladığı zəngin təcrübəyə və peşəkarlığa əsaslanır. Görkəmli filosof respublikamızda çoxşaxəli dövlət quruculuğu prosesinin nəzəri əsaslarının yaradılması, təcrübənin nəzəriyyəyə köçürülməsi istiqamətində ciddi addımlar atır.

«Azərbaycan» qəzetinin cəmiyyətin müsbət ruhda köklənməsinə və milli ideallar uğrunda səfərbər olunmasına xidmət edən bu sanballı əsərlərin ictimaiyyətə toplu halında çatdırılması təşəbbüsü də bu baxımdan əhəmiyyətlidir. İnanırıq ki, «Yeni siyasət: inkişafa doğru» adlı ikicildlik respublikanın sivilizasiyalı və mütərəqqi inkişaf yolunun canlı mənzərəsini özündə təcəssüm etdirən sanballı nəşr kimi elmi ictimaiyyət və ümumən cəmiyyətdə geniş oxucu auditoriyası tərəfindən maraqla qarşılanacaqdır.

######