“Amnesty International”: Avropanın 21 ölkəsində dinc etirazlar məhdudlaşdırılır
Bakı, 9 iyul, AZƏRTAC
Avropa ölkələrində bir çox hökumətlər vətəndaşların dinc toplaşmaq hüququnu məhdudlaşdırır və müxalifəti sıxışdırmaq üçün repressiya tədbirlərini getdikcə genişləndirir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “JURISTnews” hüquq xəbər saytı və bir sıra Avropa media orqanları “Amnesty International” (AI) hüquq müdafiə təşkilatına istinadla məlumat yayıb.
Təşkilatın iyulun 8-də “Avropanın 21 ölkəsində etiraz hüququnun vəziyyəti” başlığı ilə dərc edilmiş hesabatında dinc nümayişçilərin damğalandığı, cinayət məsuliyyətinə cəlb edildiyi və hücuma məruz qaldığı bildirilir.
Hüquq müdafiəçiləri bütün qitədə təqib xarakterli qanunların qəbulu örnəkləri, lazımsız və ya həddindən artıq güc tətbiqi, əsassız həbslər və təqiblər, həmçinin səbəbsiz və ya ayrı-seçkilik xarakterli məhdudiyyətlərlə bağlı problemlərə işarə edirlər. Bundan əlavə, invaziv müşahidə texnologiyalarından istifadənin artması müşahidə olunur ki, bu da etiraz etmək hüququnun sistematik şəkildə məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxarır”, -deyə media vurğulayır.

“Amnesty International”ın araşdırması etiraz hüququna qarşı Avropanın əksər ölkələrində repressiyasının dərin narahatedici mənzərəsini yaradır. Təşkilatın baş katibi Anyes Kallamard bildirib: “Bütün qitədə səlahiyyətlilər dinc şəkildə etiraz edən insanları alçaldır, onlara mane olur, çəkindirir və qeyri-qanuni şəkildə cəzalandırırlar”.
Hesabata görə, 2020-ci ildən 2023-cü ilin sentyabrına qədər keçirilən aksiyalar zamanı polis tərəfindən həddindən artıq və ya lazımsız güc tətbiqi ilə bağlı çoxsaylı hadisələr, o cümlədən işgəncə ilə nəticələnən insidentlər baş verib. Tədqiqat, həmçinin Almaniya, Fransa, İtaliya, İsveçrə və Böyük Britaniya da daxil olmaqla 21 Avropa ölkəsindən ən azı 13-də polisin cəzasızlığı və ya məsuliyyətsizliyi hallarını aşkar edib.
“Amnesty International” etirazları ləkələmək meylini və dinc vətəndaş itaətsizliyinin ictimai təhlükəsizliyə və asayişə təhdid kimi göstərilməsini tənqid edir. Məsələn, Almaniya, İtaliya, İspaniya və bəzi digər ölkələrin səlahiyyətliləri iqlim fəallarını “ekoterrorçu” və ya “cinayətkarlar” adlandırır və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə, milli təhlükəsizliyin qorunması kontekstində terrorizmlə bağlı qaydalar və qanunlardan istifadə edirlər.

Hesabatda, həmçinin Macarıstan, Portuqaliya, Hollandiya, Sloveniya, İsveçrə və İsveçdə dinc toplantıların keçirilməsi və onların iştirakı ilə təşkilatçıların ödəməyə məcbur olduqları əlavə xərclərlə bağlı narahatlıqlar da vurğulanır.
Bundan əlavə, hüquq müdafiəçiləri Almaniya, İtaliya və Böyük Britaniyada insanlara müəyyən yerləri ziyarət etmək və ya hər hansı fəaliyyətlə məşğul olmağın qadağan edilməsinə imkan verən qabaqlayıcı tədbirləri də tənqid ediblər. Hesabatda qeyd edilir ki, bəzi hallarda hakimiyyət orqanları hətta insanları vətəndaş itaətsizliyinə mane olmaq məqsədilə həbs edir.
“Amnesty International” dövlətləri bütün insanların dinc etiraz aksiyaları təşkilinə və onlara qatılmasına icazə vermək üçün milli qanunlara düzəlişlər etməyə, təşkilatçıların toplantı keçirmək üçün pul ödəməsini tələb edən qanunların ləğvinə və etiraz aksiyaları təşkilatçılarının başqalarının davranışına görə birbaşa məsuliyyət daşımamasının təmin olunmasına çağırıb.