- Hörmətli xanımlar və cənablar!

Əziz jurnalistlər!

Sizin hamınızı milli mətbuatımızın 130-cu ildönümü münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm, sizə cansağlığı, uğurlar arzulayıram.

1875-ci ildə Həsən bəy Zərdabinin redaktorluğu ilə Azərbaycanda ilk qəzet çapdan çıxmışdır. “Əkinçi” qəzetinin çapdan çıxması milli mətbuatımızın təməlini qoydu. Ondan sonra mətbuatda müxtəlif dövrlər yaşandı, 1906-cı ildə ilk dəfə Azərbaycan dilində “Həyat” qəzeti çapdan çıxdı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaranandan sonra Azərbaycan və rus dillərində “Azərbaycan” qəzetinin nəşri böyük hadisəyə çevrilmişdir.

Azərbaycan Sovet İttifaqı tərkibində yaşamağa başlayanda mətbuat demək olar ki, çox aşağı səviyyədə idi. Təbii ki, o dövrün ideoloji çərçivələri icazə vermirdi ki, Sovet Azərbaycanında söz azadlığı tam bərqərar olunsun. İdeoloji çərçivələr imkan vermirdi ki, mətbuat hərtərəfli inkişaf etsin. Totalitar dövlətin əlamətlərindən biri də söz azadlığının mövcud olmamasıdır. Amma buna baxmayaraq, o illər ərzində bizim jurnalistikamız və jurnalistlərimiz çox səmərəli işləmişlər. Bilirsiniz, hər bir ideoloji çərçivəni tətbiq etmək olar, ancaq əgər istedad varsa, o, özünü göstərəcəkdir. O illər ərzində Azərbaycanda yüzlərlə qəzet, jurnal çıxırdı və onların Azərbaycanın, xalqımızın təbliğ olunmasında çox mühüm rolu var idi. O illərdə Azərbaycan Sovet İttifaqı çərçivəsində o qədər də tanınmırdı. Ona görə bizim haqqımızda gedən hər bir məlumat, hər bir yazı, hər bir məqalə Azərbaycan xalqını, Azərbaycanda yaşayan insanları daha da tanıdırdı.

Azərbaycanın tanınmasında xalqımızın lideri Heydər Əliyevin çox mühüm rolu olmuşdur. 1970-ci illərdə və 1980-ci illərin əvvəllərində Azərbaycanda gedən geniş quruculuq işləri, iqtisadi inkişaf, yeni müəssisələrin, fabriklərin, zavodların, mədəniyyət ocaqlarının tikilməsi, Azərbaycanda müxtəlif beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi sovet mətbuatının, eyni zamanda dünya mətbuatının diqqətini Azərbaycana yönəltmişdir.

1970-ci illərdə Azərbaycan mətbuatında çox cəsarətli yazılar, məqalələr dərc edilirdi. Bəzi hallarda bu yazılar Sovet İttifaqının rəhbərliyi tərəfindən çox böyük tənqidlə qarşılanırdı. İndi biz hamımız yaxşı bilirik ki, başqa müttəfiq respublikalarla müqayisədə Azərbaycanda heç vaxt dissident hərəkatı olmamışdır. Ona görə olmamışdır ki, burada ayrı fikirdə olan insanlara, milli ruhun tərbiyə olunmasında mühüm işlər görmüş insanlara rəhbərlik tərəfindən həmişə böyük qayğı və diqqət göstərilmişdir. Ona görə də Azərbaycanda belə insanlardan heç biri nə həbs edilmiş, nə də təqib olunmuşdur. Belə meyillər var idi, cəmiyyətdə bu əhval-ruhiyyə var idi. Şübhəsiz ki, sadəcə olaraq, Heydər Əliyevin milli dəyərlərə olan bağlılığı, münasibəti ideoloji dəyərlərə olan münasibətindən qat-qat yüksək idi.

Azərbaycanın müstəqil mətbuatı, demək olar ki, müstəqilliyimiz bərpa olunandan sonra, yaxud da ondan bir qədər əvvəl yaranmağa başladı. Bu da çox maraqlı və əhəmiyyətli bir proses idi. Həmin proses bu gündə davam edir. Sovet İttifaqının dağılması və ondan əvvəlki dövr, milli hərəkatın güclənməsi, Azərbaycan xalqının birləşməsi və milli həmrəyliyin nümayişi, əlbəttə, bizim mətbuatımıza da güclü təsir göstərirdi. Bəzi hallarda bizim yeni yaranan mətbuat bu işdə aparıcı rol oynayırdı. Milli hərəkatın yaranmasında Azərbaycanın mətbuatı, azad mətbuatın rolu çox yüksək olub və biz bunu həmişə yadda saxlamalıyıq.

O dövr üçün söz azadlığı bir yenilik idi. Şübhəsiz ki, insanlar o söz azadlığına hələ öyrəşməmişdilər. Hər bir tənqidi yazı, məqalə böyük maraq doğururdu. Biz hamımız xatırlayırıq ki, o illərdə, 1990-cı illərin əvvəllərində qəzet köşklərində böyük növbələr yaranırdı, hamı istəyirdi ki, qəzetləri alsın, oxusun. Bu, ümumi bir ənənə idi. Təbii ki, vaxt keçdikcə bu maraq da azalır və bu da təbiidir. Ancaq bu gün Azərbaycan jurnalistikası, hesab edirəm ki, öz yeni dövrünü yaşayır.

Bu gün Azərbaycanda, sözün əsil mənasında, müstəqil mətbuata böyük ehtiyac var. Azərbaycanda mətbuatın müstəqilliyi cəmiyyətin sifarişidir. Mən hesab edirəm ki, mətbu orqanlar bəzi siyasi dairələrin təsirindən çıxmalıdır və sözün əsil mənasında müstəqil olmalıdır. Biz çox şeyi Avropadan öyrənirik, Avropaya inteqrasiya edirik və bu, bizim siyasətimizin əsas istiqamətlərindən biridir. Hesab edirəm ki, bu sahədə də öyrənməyə ehtiyac var.

Bu gün Azərbaycanda mətbuat azadlığı, söz azadlığı var. Azərbaycanda senzura 1998-ci ildə aradan götürülmüşdür. 1992-ci ildə tətbiq olunan senzura 1998-ci ildə Heydər Əliyev tərəfindən ləğv edildi. 1990-cı illərin əvvəllərində mətbuata qarşı dözümsüzlük halları kifayət qədər çox idi. Bəzi vəzifəli şəxslərin əsəbləri dözmürdü. Yəqin ki, bu, bütün dövrlərə aid olan məsələdir.

Ona görə mətbuata diqqət, qayğı göstərmək hər bir vəzifəli şəxsin borcudur və vəzifəsidir. Hər bir vəzifəli şəxs, xüsusilə böyük səlahiyyətlərə malik olan şəxs gərək dözümlü olsun, tənqidə dözümlü olsun. Bəzi hallarda təhqirə də dözümlü olmalıdır. Bu da dövrün əlamətidir. Bu da ötüb keçəcəkdir. Mən şübhə etmirəm ki, bu gün Azərbaycanda formalaşan güclü mətbuat bir neçə ildən sonra keyfiyyətcə daha da yüksək səviyyəyə çatacaqdır. Prezident kimi mən öz fəaliyyətimdə bu prinsipləri rəhbər tuturam. Bilirsiniz ki, məmurlara, vəzifəli şəxslərə dəfələrlə tövsiyə etmişəm ki, mətbuatı məhkəməyə verməsinlər, çalışsınlar ki, mətbuatla sıx əlaqədə olsunlar.

Azərbaycanda bu gün böyük işlər görülür. Həm xarici siyasətdə uğurlar var, həm də daxildə iqtisadi inkişaf çox yüksək sürətlə gedir. Əlbəttə, biz çalışmalıyıq ki, görülən bütün işlər haqqında cəmiyyətimizə dolğun məlumat çatdıraq. Eyni zamanda, mövcud olan problemləri də tam şəkildə diqqətə çatdıraq. Mətbuatda gedən tənqidi materiallar mənim fəaliyyətimə də köməkdir. Mən bəzi şeyləri belə verilişlərdən, məqalələrdən götürürəm. Bu, çox önəmlidir. İqtidarla mətbuat arasında daim əlaqə, ünsiyyət olmalıdır. Mən bununla demək istəmirəm ki, bu əlaqə daim çox xoş olmalıdır, yaxud da müsbət olmalıdır. Yox. Amma bu, olmalıdır.

Biz hamımız, Azərbaycan vətəndaşları çalışmalıyıq ki, ölkəmiz daha da güclənsin, daha da müasirləşsin. Azərbaycanda dünyada mövcud olan ən yüksək texnologiyalar tətbiq olunsun, o cümlədən ictimai həyatda da. Ona görə bəzi tənqidi yazılar, gərək o yazıların personajlarını qıcıqlandırmasın və biz bu dözümlülüyü gərək nümayiş etdirək.

“Monitor” jurnalının baş redaktoru Elmar Hüseynovun qətli bizim hamımızı çox sarsıtdı. Bu, Azərbaycanın demokratik inkişafına vurulmuş zərbə idi. Biz hamımız çalışmalıyıq ki, bu cinayət tezliklə açılsın və cinayəti törətmiş insanlar məsuliyyətə cəlb olunsunlar. Ən önəmlisi budur ki, bu cinayəti sifariş edən qüvvələr ifşa olunsun. Bu istiqamətdə hüquq mühafizə orqanları çox gərgin işləyirlər. Artıq ilkin məlumatlar var və ictimaiyyət bu barədə məlumatlandırılır. Ümid edirəm ki, bu cinayətin üstü açılacaqdır. Bu, bizim hamımız üçün lazımdır. Təkcə Elmar Hüseynovun ailə üzvlərinə, yaxud da onun qohumlarına, dostlarına, həmkarlarına yox, bizim cəmiyyətimizə lazımdır. Bu ləkə Azərbaycanın üzərindən götürülməlidir və biz çalışacağıq ki, bu cinayət tezliklə açılsın.

Bu gün mətbuat, eyni zamanda, təbliğat funksiyasını daşıyır. Xüsusilə nəzərə alsaq ki, Azərbaycan uzun müddət informasiya blokadasında idi və bizim əleyhimizə dünyanın ən güclü lobbilərindən biri - erməni lobbisi mütəmadi qaydada işləyir və bizim gördüyümüz bütün işlərə ləkə vurmaq istəyir, onda mətbuatın təbliğat funksiyası daha da güclənməlidir.

Bu gün Ermənistan Azərbaycana bütün sahələrdə uduzur. Bizim siyasi, diplomatik səylərimiz nəticə verir. Danışıqlar prosesində bizi qane edən meyillər görünməkdədir. İqtisadi inkişaf baxımından ümumiyyətlə, müqayisə ediləsi deyil. Həmçinin gələcək perspektivlər baxımından müqayisə ediləsi deyil. Belə olan halda, erməni təbliğatının gündəliyinə yeni bir mövzu düşübdür: Azərbaycanı qeyri-demokratik ölkə kimi dünyaya təqdim etmək, Azərbaycanı ləkələmək və nəticə etibarilə dünya birliyinə, dünya ictimaiyyətinə sübut etmək ki, ermənilər belə “antidemokratik”, “avtoritar” dövlətdə yaşaya bilməzlər. Bu, tamamilə yanlış bir tezisdir və bunun səbəbi də aydındır. Biz gərək buna qarşı mübarizə aparaq. Biz Ermənistanın təbliğatı ilə daim mübarizə aparırıq. Beynəlxalq təşkilatlarda, bütün beynəlxalq forumlarda öz sözümüzü deyirik və artıq bunun nəticələri də göz qabağındadır. Beynəlxalq təşkilatların qərarları artıq reallığı əks etdirir. Amma mətbuatın gücü tamamilə başqadır. Ona görə bizim mətbuatımızın internet vasitəsilə dünya birliyinə ingilis dilində, başqa dillərdə həqiqəti çatdırması çox önəmlidir. Onu da bilirik ki, Azərbaycanda dərc olunan məqalələr Ermənistanda böyük diqqətlə izlənilir və biz düşmənə imkan verməməliyik ki, orada Azərbaycan haqqında yanlış təsəvvür yaransın.

Mən ümid edirəm ki, gələcəkdə milli mətbuatımız daha da inkişaf edəcək, dövlət, hökumət tərəfindən lazımi tədbirlər görüləcəkdir. Siz bilirsiniz ki, öndərimiz Heydər Əliyev mətbuata daim böyük diqqətlə yanaşırdı. Mətbuatın maddi-texniki bazasının möhkəmlənməsinə, ümumiyyətlə, mətbuata qayğısı həmişə hiss olunurdu. Mən çalışıram ki, öz tərəfimdən bunu davam etdirim. İndi nə dərəcədə müvəffəq olmuşam, bunu demək mənim üçün çətindir. Amma istəyirəm biləsiniz ki, heç bir fərq qoymadan, mənim mətbuata münasibətim çox müsbətdir. İstər iqtidar mətbuatı olsun, istər müxalifət mətbuatı olsun, istərsə də müstəqil mətbuat olsun - bu, bizim mətbuatımızdır. Bu, Azərbaycanın demokratik inkişafına çox böyük töhfədir.

Yenə də deyirəm, bəzi məqalələr kimisə narazı sala bilər, kiminsə şərəf və ləyaqətini alçalda bilər. Əlbəttə, hər bir insanın qəlbi var, ürəyi var, duyğuları var. Amma biz bilməliyik ki, əgər demokratik cəmiyyət, ölkə yaratmaq istəyiriksə, bu mərhələdən də keçməliyik. Ümid edirəm ki, bu mərhələ çox çəkməyəcək və mətbuatımız dünya standartlarına cavab verəcəkdir.

Əziz dostlar, bu bayram münasibətilə sizi bir daha ürəkdən təbrik etmək istəyirəm. Sizə cansağlığı, uğurlar diləyirəm. Sağ olun.

(Dövlətimizin başçısının nitqi böyük diqqətlə dinlənildi və dəfələrlə alqışlarla qarşılandı).