Azərbaycanda şəxsi inkişaf və rifah xidmətlərinin mövcud hüquqi yanaşması
Bakı, 5 iyul, AZƏRTAC
Müasir dövrdə şəxsi inkişaf və rifah xidmətləri dünyanın bir çox ölkəsində olduğu kimi, Azərbaycanda da qeyri-formal öyrənmə və insan potensialının inkişafına yönəlmiş fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi inkişaf edir. Bu sahədə təşkil olunan təlimlər, seminarlar, mentorluq proqramları, fərdi və qrup inkişaf layihələri cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri tərəfindən maraqla qarşılanır və xidmət bazarının formalaşan istiqamətlərindən birini təşkil edir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında şəxsi inkişaf və insan potensialı üzrə mütəxəssis (kouç) İlahə Allahverdiyeva səsləndirib.
O qeyd edib ki, beynəlxalq praktikada “Personal Development”, “Personal Wellness”, “Mindfulness Training”, “Self-awareness Programs”, “Transformational Development” və digər oxşar anlayışlarla tanınan bu fəaliyyətlər insanların şəxsi inkişafına, fərdi potensialının üzə çıxarılmasına, fərqindəliyinin artırılmasına, həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə və rifahının dəstəklənməsinə yönəlmiş inkişaf proqramlarını əhatə edir.
Azərbaycanda bu istiqamətdə həyata keçirilən fəaliyyətlərin iqtisadi fəaliyyətlər sistemində qiymətləndirilməsi mövcud hüquqi çərçivə əsasında aparılır. Bu yanaşma şəxsi inkişaf, fərqindəlik, zehinlilik, meditasiya, mentorluq və inkişafyönümlü digər xidmətlərin mövcud iqtisadi fəaliyyət növləri çərçivəsində təşkilinə və həyata keçirilməsinə imkan verir.
Bu yanaşma həm xidmət göstərən şəxslər, həm də xidmət alanlar üçün fəaliyyətin hüquqi əsaslarının müəyyənləşdirilməsinə xidmət göstərir. Eyni zamanda, inkişafyönümlü xidmətlərin iqtisadi fəaliyyətlər sistemində öz yerini tapması bu sahənin sahibkarlıq fəaliyyəti kimi həyata keçirilməsi baxımından da aydınlıq yaradır.
Şəxsi inkişaf və rifah xidmətlərinin hüquqi baxımdan düzgün qiymətləndirilməsi onların mahiyyətinin də düzgün anlaşılmasını tələb edir. Bu fəaliyyətlərin əsas məqsədi insanların öyrənməsinə, yeni bilik və bacarıqlar qazanmasına, özünü tanımasına, fərdi potensialını inkişaf etdirməsinə və həyat keyfiyyətini yüksəltməsinə dəstək göstərməkdir. Bu baxımdan inkişafyönümlü xidmətlər təhsil, ömürboyu öyrənmə və insan kapitalının inkişafı ilə sıx əlaqəli fəaliyyət istiqaməti kimi qiymətləndirilir.
Eyni zamanda, bu sahədə fəaliyyət göstərən mütəxəssislərin peşə etikası və fəaliyyət sərhədlərinə riayət etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnkişafyönümlü xidmətlərin tibbi xidmət, psixoterapiya və psixoloji diaqnostika kimi peşə fəaliyyətlərindən məqsəd və məzmun etibarilə fərqlənməsi həm beynəlxalq praktikada, həm də peşəkar fəaliyyət baxımından əsas prinsiplərdən biri hesab olunur.
Müasir dünyada insan kapitalının inkişafı yalnız formal təhsil sistemi ilə məhdudlaşmır. Ömür boyu öyrənmə, qeyri-formal təhsil, şəxsi inkişaf proqramları və rifah yönümlü xidmətlər insanların dəyişən sosial və peşəkar mühitə uyğunlaşmasına, yeni bacarıqlar əldə etməsinə və fərdi potensialını daha səmərəli reallaşdırmasına dəstək göstərən mühüm istiqamətlərdən biri kimi qəbul olunur.
Azərbaycanda da bu sahənin inkişafı qlobal tendensiyalarla uzlaşır. Fərdi inkişaf proqramları, zehinlilik və fərqindəlik təlimləri, mentorluq, inkişaf seminarları, qrup proqramları və digər oxşar fəaliyyətlər qeyri-formal öyrənmə mühitinin tərkib hissəsi olaraq cəmiyyətin müxtəlif qruplarının inkişaf ehtiyaclarına cavab verir.
Beləliklə, beynəlxalq praktikada şəxsi inkişaf və rifah xidmətləri kimi tanınan fəaliyyətlər müasir xidmət iqtisadiyyatının formalaşmış istiqamətlərindən biridir. Azərbaycanda da bu fəaliyyətlər mövcud hüquqi və iqtisadi fəaliyyətlər sistemi çərçivəsində həyata keçirilir və insan kapitalının inkişafına, ömür boyu öyrənmə mədəniyyətinin gücləndirilməsinə, fərdi potensialın reallaşdırılmasına və cəmiyyətin inkişafına töhfə verən fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.