Azərbaycanlı alim 35 ölkənin qoşulduğu onlayn beynəlxalq arxeoloji konqresdə çıxış edib
Bakı, 31 may, AZƏRTAC
Portuqaliyanın Evora və Lissabon universitetlərinin təşkilatçılığı ilə keçirilən “Avrasiyada kurqanlar və meqalitlər” (“Tumuli and Megaliths in Eurasia”) adlı onlayn beynəlxalq arxeoloji konqresdə Azərbaycanı AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri, arxeoloq, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Pərviz Qasımov təmsil edib.
İnstitutdan AZƏRTAC-a bildirilib ki, beynəlxalq konqresdə P.Qasımovun ingilis dilində “Orta Tunc dövrünün sonundan İskit dövrünədək Avrasiya kurqanlarında qeyd edilmiş iki oxşarlıq barədə” videotəqdimatı maraqla qarşılanıb. Təqdimatda Azərbaycanın Tovuz bölgəsindəki Tunc dövrünə aid Topdağdağan kurqanlarında qeyd edilmiş iki ənənənin Avrasiyadakı paralelləri barədə faktlar konqres iştirakçılarının diqqətinə çatdırılıb.
Azərbaycanlı alim qeyd edib ki, istifadədən çıxmış obsidian qaşovların, qüsura malik zoomorfik daş fiqurların, sınmış dən daşlarının və digər zədəli əşyaların bilərəkdən kurqanın daş örtüyünə yerləşdirilməsi adətinə Topdağdağan kurqanlarında rast gəlinib. Eyni adət həm də Mərkəzi Asiyanın sak kurqanlarında izlənilib. Qəbir kamerasının üzərini dövrələyən dairəvi sədd həm Topdağdağan, həm də Cənubi Volqanın Srubnaya arxeoloji mədəniyyətinin və Cənubi Uralın erkən iskit kurqanlarında inşa edilirdi. Bu oxşarlıqların mənşəyi bir elmi problem kimi alimlərin qarşısında qaldırılıb.
Videotəqdimatda Mərkəzi Asiyanın Sak dövrü və Topdağdağan kurqanlarında daş bütlərin (stelalar) yerləşdirilməsi ənənəsinə aid əyani nümunələr göstərilib. Həmçinin 2021-ci ilin yanvar ayında Keşikçidağ Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunda (Ağstafa rayonu) aparılmış xilasetmə qazıntıları zamanı aşkar edilən Orta Tunc dövrünə aid daş düzümləri sərgilənib.
Konqresdə elmi yeniliklər, qarşılıqlı əməkdaşlıq və digər mövzular üzrə fikir mübadiləsi aparılıb. P.Qasımov toxunulmuş problemlərlə əlaqədar fikirlərini bildirib. O, videotəqdimatında nümayiş etdirdiyi Haça-Qaya pirinin timsalında müasir dövrdə də etnik və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq azərbaycanlılar arasında meqalitik ənənələrin yaşadığını konqres iştirakçılarının nəzərinə çatdırıb.
Qeyd edək ki, Avrasiyada meqalit (təbii və ya insanların yaratdığı inanc ənənələrini ehtiva edən daş abidələr) və kurqan tipli qəbir abidələrinin müasir elmi-tədqiqat metodlarının mübadiləsi, oxşarlıqların və yerli fərqlərin təyini beynəlxalq arxeoloji konqresin əsas mövzusu olub. Konqresdə kurqan və meqalitlərin qorunması üzrə beynəlxalq əməkdaşlığın istiqamətləri də müzakirə edilib. Tədbirin təşkilatçıları dünyanın 35 dövlətini təmsil edən arxeoloqların 46 videotəqdimatını yutubun videopaylaşma sistemindəki konqresin “Tumuli Eurasia” kanalında yerləşdiriblər.