Bakı,11 iyun, AZƏRTAC

Son vaxtlar Cənubi Qafqazda baş verən hadisələrə nəzər salsaq bir tərəfdən, Azərbaycan Respublikasının rolunun və nüfuzunun get-gedə artdığını, digər tərəfdən, Cənubi Qafqazın şəksiz lideri və regionun inkişafının lokomotivi olan bu ölkə ilə dünyanın aparıcı dövlətlərinin münasibətlərində mülayimləşmə meyillərini görmək olar.

AZƏRTAC xəbər verir ki, israilli ekspert Mila Abramoviç bu fikirləri İsrailin “Vızovı vremeni” informasiya-analitik saytında dərc edilmiş eksklüziv materialda söyləyib.

Ekspert vurğulayır ki, dünya dövlətləri iyerarxiyasında layiqli yer tutan Azərbaycan sərbəst və müstəqil xarici siyasət yürüdür. Mila Abramoviç yazır: “Azərbaycan iqtisadi cəhətdən real müstəqilliyə malikdir və öz ərazisində başqa dövlətlərin hərbi bazalarının yerləşdirilməsinə icazə vermir. Son illərdə çoxsaylı qlobal beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edən Azərbaycan bu tədbirləri ən yüksək səviyyədə keçirir”.

Artıq xəbər verildiyi kimi, 2016-cı il iyunun 1-4-də Azərbaycanın paytaxtı Bakıda XXIII Beynəlxalq “Xəzər Neft və Qaz” sərgi və konfransı keçirilib. Regionda neft və qaz sənayesi sahəsində mühüm tədbir olan bu sərgi-konfrans həm də məşhur beynəlxalq platformadır. Belçika, Çin, İspaniya, İtaliya, Qazaxıstan, Niderland Krallığı, Polşa, Portuqaliya və başqa ölkələri təmsil edən 200-dən çox şirkət həmin sərgidə neft hasilatı və enerji daşıyıcılarının nəql edilməsi sahəsində innovasiyalı texnologiyalarını nümayiş etdirib. Sərgi çərçivəsində keçirilən ənənəvi beynəlxalq Beynəlxalq “Xəzər Neft və Qaz” konfransında dünyanın 30-dan çox ölkəsinin 400-ə yaxın nümayəndəsi iştirak edirdi.

Sərginin rəsmi açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, Azərbaycan bütün sahələrdə olduğu kimi, neft-qaz sahəsində də uğurlu yol keçib, öz qarşısına qoyduğu bütün vəzifələri yerinə yetirib. “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin reallaşdırılması ilə bağlı bütün işlərin qrafik üzrə aparıldığını bildirən Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, artıq yeddi ölkənin iştirak etdiyi bu dəhliz Bakıdan İtaliya sahillərinə qədər uzanacaq. Bu, iqtisadi layihə və təhlükəsizlik layihəsidir. Azərbaycanda qaz yataqlarının təsdiqlənmiş ehtiyatlarının həcmi 2,6 trilyon kubmetrə bərabərdir. Yeni yataqların işlənməsi nəticəsində ölkədə qaz hasilatı daha da artacaq. Azərbaycan Prezidenti ölkənin enerji siyasətinin konturlarını xüsusi vurğulayaraq qeyd edib ki, bu siyasət regionda və daha geniş coğrafiyada əməkdaşlığın inkişafına və sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir.

Sərginin açılış mərasimində ABŞ Prezidenti Barak Obamanın tədbir iştirakçılarına təbrik məktubu oxunub. Prezident Obamanın məktubunda qeyd edilib ki, Azərbaycan qlobal enerji təchizatında son dərəcə mühüm rol oynayır. Vurğulanıb ki, regional səviyyədə təchizatın şaxələndirilməsinin güclənməsi, bazarda rəqabət, habelə enerji təhlükəsizliyi kimi ümumi məqsədlərə nail olmaqda Bakı etibarlı tərəfdaşdır. Barak Obama qeyd edib ki, keçən il Azərbaycan və onun tərəfdaşları “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin həyata keçirilməsində böyük tarixi uğurlar qazanıblar. Azərbaycan ilə onun beynəlxalq tərəfdaşları arasında davamlı əməkdaşlıq bu mühüm layihənin başa çatdırılmasını təmin edəcək, ABŞ isə özünün beynəlxalq tərəfdaşları ilə birlikdə buna kömək etməyə hazırdır və “Cənub Qaz Dəhlizi”nin əhəmiyyətini bir daha vurğulayır. Amerika dövlətinin başçısı Prezident İlham Əliyevin “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin həyata keçirilməsinə yönəlmiş səylərini alqışlayır və Azərbaycanın potensialının tam reallaşdırılması üçün, o cümlədən şaxələndirilmiş iqtisadiyyatın təşviqi, investisiya şəraitinin təkmilləşdirilməsi, hesabatlılığın gücləndirilməsi və qanunun aliliyinin təmin edilməsi, nəhayət Azərbaycan xalqının həyat standartlarının yaxşılaşdırılması naminə atılan addımları dəstəkləyir. Barak Obama qeyd edib ki, Birləşmiş Ştatlar Azərbaycanın etibarlı tərəfdaşı olaraq qalır.

Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Devid Kemeron təbrik məktubunda ölkəsi ilə Azərbaycan arasında davamlı və möhkəm ikitərəfli əlaqələri alqışladığını bildirib. Baş nazir D.Kemeron qeyd edib ki, Azərbaycanın enerji resursları Avropa və dünya iqtisadiyyatında, Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. O, Avropa İttifaqının qaz bazarının şaxələndirilməsində və beləliklə, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsində “Cənub Qaz Dəhlizi”nin mühüm rolunu vurğulayıb. Azərbaycan hökumətinin “Cənub Qaz Dəhlizi”nin inkişafına yönəlmiş səylərini yüksək qiymətləndirən Devid Kemeron mayın 17-də Transadriatik Boru Kəmərinin təməlqoyma mərasiminin “Cənub Qaz Dəhlizi”nin inşası işində növbəti mühüm hadisə adlandırıb.

Məqalədə daha sonra qeyd edilir ki, Azərbaycan bu il martın 30-dan aprelin 1-dək Vaşinqtonda keçirilmiş Nüvə Təhlükəsizliyi Sammitinə dəvət edilib. ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Robert Sekuta “Amerikanın səsi”nə müsahibəsində bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin ABŞ-a səfəri çox uğurlu olub. Onun sözlərinə görə, həm dövlət katibi Con Kerri, həm də vitse-prezident Co Bayden son zamanlar Azərbaycanın atdığı addımları alqışladıqlarını və bəyəndiklərini qeyd ediblər. Səfir sammit çərçivəsində aparılan danışıqları iki dövlətin qarşılıqlı münasibətlərində “dönüş nöqtəsi” kimi səciyyələndirib.

Səfir deyib: “Bu, mühüm dönüş nöqtəsi, mühüm mərhələdir, tərəflər indiyə qədər atılmış addımlara yenidən nəzər salır, onları təhlil edir, gələcəkdə atıla biləcək addımları müzakirə edirlər”.

Sekuta müsahibəsində onu qeyd edib ki, Azərbaycan terrorizmə qarşı mübarizədə mühüm addımlar atır, bu istiqamətdə böyük səy göstərir. Diplomatın sözlərinə görə, Azərbaycan nüvə materiallarının fiziki qorunması barədə Konvensiyanı ratifikasiya etməklə mühüm addım atıb. Bu, həmin sənədin qüvvəyə minməsi üçün zəruri sayda ölkə toplanmasına imkan verib.

Diplomat deyib: “Bu yaxınlarda Vaşinqtonda keçirilmiş Nüvə Təhlükəsizliyi Sammitində müzakirə edilən mühüm məsələlərdən biri terroristlərin nüvə materiallarını ələ keçirməsinə yol verilməməsi məsələsi idi. Azərbaycan Konvensiyanı ratifikasiya etməklə bu məsələyə də mühüm töhfə verib”.

İsrailin “Vızovı vremeni” informasiya-analitik saytında dərc edilmiş məqalənin müəllifi Ermənistan ilə Azərbaycanı müqayisə edərək göstərir ki, Ermənistanda baş verən bütün hadisələr Azərbaycanın gördüyü işlərin əksinə yönəlib. M.Abramoviç yazır: “Yerevanın onun sərəncamında atom silahı olması barədə gurultulu bəyanatları, “çirkli bomba” barədə eyhamları buna gətirib çıxarıb ki, belə bir təhlükənin həqiqətən mövcud olması barədə Avropada ciddi söhbətlər gedir. Üstəlik, Ermənistanın çox spesifik imicini də nəzərə almaq lazımdır: mütəxəssislər, o cümlədən avropalı mütəxəssislər Ermənistanın terrorla bağlı zəngin keçmişini və indiki tarixini çox yaşı bilirlər. Ermənilər yəhudilərin məhv edilməsində iştirak etmiş faşist və nasist Qaregin Njdeyə bu yaxınlarda Yerevanın mərkəzində heykəl qoymaqla bunu bir daha sübut etdilər.

İsrailin İzRus saytı yazır ki, Ümumisrail İkinci Dünya müharibəsi veteranları və nasizmə qarşı mübarizlər İttifaqının rəhbəri Avraam Qrinzaydın fikrincə, nasistlərin əlaltılarının hər hansı şəkildə qəhrəmanlar kimi qələmə verilməsi qəbuledilməz və iyrənc hərəkətdir. Qrinzayd vurğulayır: “Biz hətta Qələbənin yetmiş illiyində bəzi keçmiş SSRİ ölkələrindən xatirə medalları almaqdan imtina etdik, çünki həmin medallarla həm nasistlərə qarşı döyüşənləri, həm də faşistlərin tərəfində vuruşanları təltif edirdilər. Bu problemin heç bir müzakirəyə ehtiyacı yoxdur. Bu, yalnız pislənilməyə layiq olan kədərli anlaşılmazlıqdır”. Yerusəlim Dairə Veteranlar İttifaqının sədri Yuri Periç soruşur: “Faşistlərə kömək etmiş adama heykəl qoymaq olarmı? Mən erməni xalqını başa düşmürəm. Faşistpərəst element milli qəhrəman ola bilməz. Əgər o faşist koqortasına daxil olubsa və erməni SS legionu yaradıbsa, onu qəhrəman kimi qələmə vermək və ona heykəl qoymaq olarmı?! Bu, bütün əndazələri aşır. O, bizim nəzərimizdə, yerusəlimli veteranların nəzərində faşist, amma başqalarının nəzərində milli qəhrəmandır?! Axı faşistlər bütün dünyanın düşməni olub, bunu hamı bilir. Amma digər tərəfdən, faşistlərin əlaltısını milli qəhrəmana çevirir, ona heykəl qoyurlar... Doğrudanmı ermənilərin arasında faşistlərlə döyüşmüş, heykəl qoyulmağa layiq qəhrəmanlar yoxdur. Axı bu adam deyirdi: “Almaniya uğrunda həlak olan - Ermənistan uğrunda həlak olur”. Bizim üçün, yerusəlimi veteranlar üçün bu, qəbuledilməzdir. O, faşizmin qələbəsi uğrunda mübarizə aparıb və indi qəhrəman olub?! Bununla uşaqlara nə öyrədirlər?!”.

Mila Abramoviç yazır ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev lap yaxın vaxtlarda, bu il mayın axırlarında Ermənistanın Metsamor Atom Elektrik Stansiyasının radioaktiv tullantılarından qanunsuz istifadə edildiyini bildirib. İlham Əliyev deyib: “Ermənistan parlamentinin rəsmi nümayəndələri, siyasətçilər aprel ayında bildiriblər ki, bu ölkənin nüvə silahı - “çirkli bombası” var. Beynəlxalq birlik buna reaksiya verməlidir. Ermənistan tərəfindən nüvə təhlükəsi dayandırılmalıdır”.

İsrailli ekspert qeyd edir ki, Ermənistan “çirkli bomba” hazırlanması ilə məşğul olduğu bir vaxtda Azərbaycan daha bir möhtəşəm tədbirə - Bakıda “Formula-1” Avropa Qran-prisi yarışlarına hazırlaşır. Bu tədbirin başlanmasına bir neçə gün qalır...

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu günlərdə Almaniyaya səfər edib. KİV-lər, ekspertlər və analitiklər hələ bu səfərin yekunlarını təhlil edirlər. Aİ-nin lideri olan Almaniya həm də ATƏT-də sədrlik edən ölkədir. Xatırladaq ki, Almaniyanın sədrliyinə böyük ümidlər bəslənir, ATƏT-in Minsk qrupunun tərkibinə və onun həmsədr “üçlüyü”nə yenidən baxılacağını proqnozlaşdırırdılar. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və AFR kansleri Angela Merkelin birgə mətbuat konfransında əsas mövzu məhz Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi məsələsi olub. Ən başlıcası, bu mətbuat konfransında vurğulandı ki, Azərbaycan diplomatiyaya üstünlük verir. Prezident İlham Əliyev sərt və dəqiq çıxış etdi. O, məlum “hüquq qovluğu”nu xatırlamağı və onu fəaliyyət üçün rəhbər tutmağı qeyd etdi.

İsrailli ekspert Mila Abramoviç yuxarıda deyilənləri yekunlaşdıraraq yazır: “Bütün bunlar bir daha təsdiq edir ki, son vaxtlar Azərbaycan dünyanın bir sıra aparıcı dövlətlərinin maraq obyektinə çevrilib”. Bakı düzgün, tarazlaşdırılmış və çoxvektorlu siyasət yürüdür. Bu siyasət sayəsində Qərbin aparıcı dövlətlərinin Azərbaycana münasibətlərində mülayimləşmə meylləri yaranıb və onlar Azərbaycanı dəstəkləməyə başlayıblar.