Orta Dəhliz uzunmüddətli iqtisadi inkişaf və regional inteqrasiya platformasıdır - ŞƏRH
Bakı, 7 oktyabr, AZƏRTAC
Çin və Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzərindən Avropa ilə birləşdirən Orta Dəhliz dünya ticarəti üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dünya Bankının qiymətləndirməsinə görə, düzgün investisiya və islahatlar həyata keçirildiyi təqdirdə dəhliz üzrə ticarət həcmini 2030-cu ilədək üç dəfə artırmaq və daşınma müddətini yarıya endirmək mümkündür.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı Türkiyədə fəaliyyət göstərən “Haber 365” saytının rəhbəri, siyasi analitik Yakub Aslan deyib.
Onun sözlərinə görə, Orta Dəhliz Çin-Qazaxıstan-Xəzər dənizi-Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə marşrutu vasitəsilə Asiya ilə Avropanı birləşdirən multimodal nəqliyyat sistemidir.
“Azərbaycan üçün Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, ölkənin avtomobil və dəmir yolu şəbəkəsi dəhlizin əsas elementlərindəndir. Türkiyə isə marşrutun Avropaya çıxışında mühüm logistika mərkəzi rolunu oynayır. Son illərdə geosiyasi və logistika dəyişiklikləri Orta Dəhlizə marağı daha da artırıb. Xüsusilə qlobal təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi və ənənəvi marşrutlarda yaranan risklər alternativ nəqliyyat yollarının əhəmiyyətini yüksəldib. Bununla belə, dəhlizin rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün liman, dəmir yolu, gömrük və rəqəmsal logistika infrastrukturlarına əlavə investisiyalar tələb olunur. Orta Dəhlizin Azərbaycan üçün ən mühüm iqtisadi nəticələrindən biri iqtisadiyyatın neft-qaz sektorundan asılılığının azaldılması potensialıdır. Nəqliyyat və logistika xidmətlərinin inkişafı qeyri-neft sektorunun yeni gəlir mənbələrinin formalaşmasına şərait yaradır. Nəqliyyat infrastrukturu inkişaf etdikcə Azərbaycan xarici investorlar üçün daha əlçatan istehsal və logistika məkanı əldə edir. Xarici şirkətlər məhsullarını Mərkəzi Asiya və Çin bazarlarından gətirib Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropa bazarlarına çıxarmaqda maraqlı ola bilərlər”, - deyə ekspert qeyd edib.
Türkiyənin Orta Dəhlizin Avropa ilə birləşdiyi əsas qovşaqlardan biri olduğunu sözlərinə əlavə edən Yakub Aslan mövcud vəziyyətin ölkəyə Asiyadan göndərilən yüklərin Avropa bazarlarına daşınmasında mühüm rol oynamaq imkanı verdiyini vurğulayıb: “Türkiyə yalnız yüklərin son təyinat ölkəsi kimi deyil, həm də tranzit və paylama mərkəzi kimi gəlir əldə edə bilər. Xüsusilə Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında ticarətin artması Türkiyənin logistika sektorunun inkişafına əlavə imkanlar yaradır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu Orta Dəhlizin seqmenti kimi iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin əsas elementlərindən biridir. 2024-cü ildə aparılan yenidənqurma işlərindən sonra xəttin illik yükdaşıma qabiliyyəti 5 milyon tona çatdırılıb. Bu xəttin inkişafı Azərbaycan və Türkiyə arasında yalnız yükdaşımaları deyil, həm də birgə logistika layihələrini, investisiyaları və sənaye əməkdaşlığını genişləndirə bilər. Dünya Bankı hesab edir ki, 2040-cı ilədək dəhlizin infrastruktur ehtiyaclarını qarşılamaq üçün təxminən 25 milyard dollar, əlaqələndirici və tamamlayıcı investisiyalar üçün isə əlavə 30 milyard dollar tələb oluna bilər. Eyni zamanda, koordinasiya və rəqəmsallaşma kimi islahatlar həyata keçirilərsə, dəhliz üzrə ticarət həcmlərinin daha da yüksək səviyyəyə çatması mümkündür. Orta Dəhliz Azərbaycan və Türkiyə üçün sadəcə alternativ nəqliyyat marşrutu deyil, uzunmüddətli iqtisadi inkişaf və regional inteqrasiya platformasıdır”.
Bölmənin digər xəbərləri
