Miqrasiya Məcəlləsindəki son dəyişikliklər Azərbaycanda əcnəbilərə hansı üstünlüklər qazandırır?
Bakı, 23 may, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyev bu il mayın 16-da “Azərbaycan Respublikasının Miqrasiya Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununu və bu Qanunun tətbiqi ilə bağlı Fərman imzalayıb.
Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) yanında İctimai Şuranın sədri, “Avrasiya Miqrasiya Təşəbbüsləri Platforması” İctimai Birliyinin sədri, sosial fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Azər Allahverənov AZƏRTAC-a açıqlamasında bu dəyişiklikləri şərh edib.
O qeyd edib ki, miqrasiya qanunvericiliyi ölkədə və dünyada baş verən proseslərə zaman-zaman adekvat uyğunlaşdırılır. Azərbaycan qanunvericiliyində Miqrasiya Məcəlləsinə son dəyişikliklər bilavasitə konkret hallardan irəli gələrək, mövcud vəziyyət dəyərləndirilərək, praktiki hallar əsasında aparılmış təhlillərdən sonra edilib. Vacib dəyişikliklərdən biri bilavasitə daimi yaşayış icazəsinin alınması ilə əlaqədardır. Ümumiyyətlə, indiyədək bu icazəni almaq istəyən əcnəbi son iki il ərzində ölkədə fasiləsiz olaraq müvəqqəti yaşama icazəsi əsasında yaşamalı idi. Yalnız bundan sonra həmin şəxs daimi yaşayış icazəsinin alınması üçün müraciət edə bilərdi.
Onun sözlərinə görə, miqrasiya sahəsində baş verən son proseslərdən, müvəqqəti yaşama icazəsi ilə yaşayan insanlarla bağlı olan çoxsaylı müraciətlərdən və hallardan məlum olur ki, bəzən şəxs müvəqqəti yaşama icazəsini bir əsasla alır. Halbuki Miqrasiya Məcəlləsində konkret olaraq əksini tapmış bir neçə əsas vardı. Yəni əcnəbi vətəndaş onlardan hansısa biri əsasında ölkə ərazində müvəqqəti yaşama icazəsi təmin olunduğunda yaşayır, sonra da daimi yaşama icazəsi üçün müraciət edə bilərdi. Amma bəzən əcnəbinin yaşadığı iki il müddətində həmin əsas aradan qalxmış olurdu. Məsələn, əgər şəxsin 100 minlik əmlakı vardısa, o əmlak vasitəsilə müvəqqəti yaşama icazəsi ilə təmin olunurdu. Nəticədə bəzən bu iki il ərzində şəxs ya əmlakını satır, ya da o kəskin ucuzlaşırdı. Ya da digər halda əcnəbi şəxs nikah əsasında müvəqqəti yaşamaq icazəsi ilə təmin olunurdu. Amma bu nikah da pozulduğu üçün əcnəbinin müvəqqəti yaşama icazəsi ləğv edilirdi. İndiyədək qaydalar belə idi və həmin şəxs ölkəmizdə daimi yaşama icazəsinin alınması üçün müraciət edə bilmirdi. Çünki həmin iki il ərzində fasiləsiz yaşamaq qaydası pozulmuş olurdu. Yəni əvvəllər şəxsin hansısa əsasa görə verilən müvəqqəti yaşama icazəsi aradan qalxırdısa, onun həmin icazəsinə dərhal xitam verilirdi.
“Ancaq Miqrasiya Məcəlləsindəki son dəyişikliklərə görə, Dövlət Miqrasiya Xidməti (DMX) həmin şəxsin hüququ statusunu araşdırır, onun digər əsaslarının olub-olmadığını öyrənir. Məsələn, əgər həmin əcnəbi şəxs evini satıb, amma nikahda qalırsa və yaxud nikahı pozulubsa, amma 100 min məbləğində mülki varsa, DMX onun digər əsası olduğu aşkarlandıqda qüvvədə olan müvəqqəti yaşama icazəsini artıq ləğv etmir. Yəni baxmayaraq ki, vətəndaşlığı olmayan şəxsin əsası dəyişir, hazırkı mövcud qaydalara görə onun daima yaşamaq icazəsinə xitam verilmir. Çünki həmin şəxsin müvəqqəti yaşama icazəsi ilə yaşamağa davam etməsi üçün digər əsasları olur. İki il müddət tamam olduqdan sonra onun daimi yaşama icazəsinin alınması qeydə alınır. Son dəyişikliklərdə daimi yaşama icazəsinin verilməsi ilə bağlı bənd əlavə olunub. Bu yaxın qohumun Azərbaycan vətəndaşı olması ilə bağlıdır. Yəni əcnəbinin yaxın qohumluğu olan şəxslərdən biri Azərbaycan vətəndaşıdırsa, artıq bu onun daimi yaşama icazəsinin alınması üçün müraciətinə əsas yaradır”, - deyə İctimai Şuranın sədri vurğulayıb.
Azər Allahverənov diqqətə çatdırıb ki, digər əsas investisiya, əmlakla bağlıdır. Nümunə üçün, əcnəbi daşınmaz əmlakı olması əsası ilə müvəqqəti yaşama icazəsi əsasında 2 il fasiləsiz ölkədə yaşayır, ancaq daimi yaşama icazəsinə bacısı və ya qardaşının Azərbaycan vətəndaşı olması əsası ilə müraciət edir. Mövcud dəyişikliyə görə daimi yaşama icazəsi üçün müraciət edən şəxs 200 minlik əmlaka sahib olmalıdır. Amma bu halda Azərbaycanda son iki il ərzində fasiləsiz müvəqqəti yaşama tələbi qalır.
İctimai Birliyin sədrinin sözlərinə görə, əgər şəxsin yaxın qohumunun Azərbaycan vətəndaşı olması müəyyənləşərsə, bu artıq onun daimi yaşayış icazəsi almağa vəsatətlə çıxış etməsi üçün kifayət edir. DMX də bu müraciəti nəzərdən keçirir. Belə olduğu təqdirdə, həmin əcnəbiyə daimi yaşama icazəsi vəsiqəsi təqdim edilir. Daimi yaşama icazəsi alınması ilə bağlı bu məsələlər Miqrasiya Məcəlləsində edilmiş son dəyişiklərdə əksini tapıb. Bu, eyni zamanda, ölkəmizə daimi yaşama icazəsi əsasında yaşamaq istəyən əcnəbilər üçün əlavə imkanlar yaradan hal kimi ictimaiyyət və mütəxəssislər tərəfindən dəyərləndirilir. Bu dəyişiklikIərdən sonra məhz həmin prinsipdən irəli gələrək Azərbaycanda daimi yaşama icazəsi almaq istəyən əcnəbilərin sayında artımı müşahidə edəcəyik.