Bakı, 13 oktyabr, AZƏRTAC

Fransada islamofobiyanın əhatə dairəsi və onun yayılmasının səbəbləri ilə bağlı müzakirələr intensivdir. Eyni zamanda, Fransanın “ölmüş” kolonializmi reinkarnasiya olmuş neokolonializm ideyasına yenidən nəfəs verir. Fransanın bu dəst-xətti nəinki öz cəmiyyətini dərindən, sağdan və soldan parçalayan, habelə beynəlxalq münasibətlər sisteminə riyakarlığı aşılayan təhlükəli bir axındır. O axın ki, tərsi məhz Fransanın özünü mənsəbə doğru aparır. İslamofobiya termini Fransada özünü nəzəriyyədən praktikaya qədər doğruldan, yaranan gərginliklərin isə leksik çılğınlığının aşkarlanmasının, sadəcə, bir hissəsidir. Tam əminliklə deyə bilərik ki, şəxsi maraqlar naminə Fransada demokratik ideyalar və ideallar, demokratik dövlət və təsisatlar astarının tikişləri cırılır. Məhz elə buna görədir ki, Azərbaycan Fransaya üz vermir. Çünki üz verəndə növbəti addımın nə olacağını atalarımız vaxtında yaxşı deyib...

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Şəbnəm Həsənova söyləyib.

Politoloq bildirib: “Fransa liberal dəyərlərdən danışırsa bilməlidir ki, tarixən liberalizm şəxsi azadlığı əsas siyasi məqsəd kimi elan edən, həmçinin fərdi insan hüquqlarının və cəmiyyətin bütün üzvləri üçün imkan bərabərliyinin vacibliyini vurğulayan geniş siyasi və hüquqi doktrinaları ehtiva edir. Amma biz Fransada, sadəcə, müsəlmanlar baxımından deyil, heç bir rakursdan bunu görmürük. XIX əsrin sonlarında antisemitizm nəzəriyyəçisi Eduard Drumontun fikirlərində bu meyilin Fransada əsas istiqamət olduğu bildirilir. O istiqamət ki, hətta hər zaman separatizmə meyilli olan Fransa nə əcəbsə bu dəfə yəhudiliyə qarşı mübarizə aparmaq üçün xristianlar ilə ərəblər arasında ittifaq yaratmaq xəyalı qururdu. Baxın, ayırmır ha, birləşdirir, əslində isə birləşdirməklə ayırır. Dünyanı necə “oğurlamağın” yolunu Fransa belə tapıb. Çox “dərin” yanaşmadır!

Müstəmləkə administrasiyası, müstəmləkə ideyasının institutlaşdırılması Fransanın tarixində qara ləkədir. Xarici deyil, məhz daxili amillər fransız millətçilərinin İslama qarşı mövqelərini dəyişməyə məcbur və sövq etməlidir. Yəni, Fransa özünü daxildən təmizləməlidir.

Müdaxilə etmədən hər şeyi öz axarı ilə tərk etmək siyasətini unutmayın! Laissez-faire, müsyölər! Bu, elmi yanaşmadır”.

Ş.Həsənova qeyd edib ki, Fransa təmizlənməli, durulanmalıdır. “Daxili paklıq İslamın təməlidir” fikrinə Fransa qulaq verməlidir. Bu da həyat tərzidir. Fransa unutmasın, yaddaşına həkk etsin: Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev mərd-mərdanə və gur səslə hər zaman deyir ki, multikultural dəyərlər nəinki dövlət siyasətimizin prioritet istiqaməti, həmçinin Azərbaycanda cəmiyyətin həyat tərzidir.

İslamofobiya anlayışı isə Fransanın siyasi leksikonunda gündən-günə daha da möhkəmlənir, hətta bu, Fransa əhalisinin bir hissəsi tərəfindən Fransa Respublikasının fundamental prinsiplərinin tanınmamasını ifadə edir və “paralel əks-cəmiyyət” yaradılması meyillərinin olduğu bildirilir. Neokolonializm doktrinasının çırağı olan Fransa müstəmləkə siyasətinə görə Avropadakı həmkarlarının liderliyini izləməyə meyilli olduğu qədər, həm də bu rəqabətdə liderdir. Azərbaycan erməniyə “gəl” deyirsə, Fransa müsəlmana “get” də deyib uzaqlaşdırmır, onu birbaşa boğur, öldürür, məhv edir, müsəlmanlar üçün alçaldıcı epitetlər düzüb-qoşmaqdan da əl çəkmir.

“Fransa islamofobiyanı radikal siyasətin və sosial elitanın mərkəzindən kənara nəinki qovmur, geniş əhali arasında yayır, xarici siyasətində dünyanı bölmək üçün hakim bir konsepsiya kimi islamofob toxumlar səpir. Odur ki, mərkəzdənqaçma meyillərinin aqibəti haqqında “dam dolusu toyu” hər iki mənada olan Emmanuel Makron yaxşı düşünməlidir!

Dünyanın real siyasi mənzərəsi üzərində söz sahibi ola bilməyən Makron siyasi üfüqlərin ucqar “liderləri”nə qoşulur, süni regional və qlobal konfliktlər üçün səhnələr qurur, etnikləşdirici müzakirələr təşkil edir. Hətta “boyundan yuxarı tullanaraq” Ermənistanı silahlandırır. Təbiət səni “alçaq” yaradıb, biz buna nə edək? Tullanmaqla Azərbaycan Liderinin boyuna çatmamaq reallığı var.

Bu gün islamofobiya “rebranding” edilərək bu meylin hipotezi Fransanın universitet və hərbi dairələrində gur səslənir. İslamofobiya əvvəllər bir-birindən tamamilə ayrılmış müxtəlif sosial seqmentlərin nifrət obyektinə çevrilmişdisə, indi özünü yeraltı xırda təkanlardan “azad edib” əsas cərəyana çevrilib. İslamofobiya ictimai müzakirələrdə normallaşmış bir obyektə çevrilib ki, Fransada indi hər bir şərhçi eyni işarədən müxtəlif mənalar üçün istifadə edir. Fransa islamofobiyanın siyasi fenomen kimi dövr edilməsinin genişlənməsinə səbəb olan siyasi vəziyyət və prosesləri araşdırmır, əksinə, separatizmin, müharibənin normal siyasi hadisə kimi konseptuallaşdırılmasını araşdırır, təbliğ edir və onun nəticələrini nəzəriyyə və təcrübə üçün təqdim edir”, - deyə Şəbnəm Həsənova bildirib.

Onun sözlərinə görə, islamofobiya termininin bir sıra siyasətçilərin və ictimai xadimlərin tənqidinə səbəb olmasına baxmayaraq, bu fenomen həqiqətən mövcuddur və nəinki Fransa dövlətinin məhz öz dünyəvi əsaslarına meydan oxuyur, həm də sabitliyə təhlükə yaradır.

Bir əsr əvvəl dünya xəritəsi çox fərqli görünürdü. İndi isə dünya yenidən diqqətlə bölünür və bütün torpaqlar mənsubiyyətini aydın şəkildə müəyyən edən rənglərə boyanır. İndi heç nə zamanında bizim adət etdiyimiz kimi olmasa da, dünya qətiyyən belə “sahibsiz” deyildir. İndi isə yiyəsiz qalan birinci elə Fransadır. Fransız üçrəngli bayrağı əsrlər boyu atlasları qara rəngə boyayıb, amma yenə də çirkin prinsiplərindən əl çəkməyib.

Fransa sübut edir ki, müstəmləkəçilik müasir dünyada yalnız fəth yolu ilə fəaliyyət göstərmir, tabeçiliklə bağlı inzibati və hərbi tədbirlərlə birlikdə sosial və mədəni tədbirlər bir-biri ilə paralel gedir. Fransanın islamofobiyanı bu tədbirlər vasitəsilə yaydığı kimi...

“Dünyanın yeni xəritəsinin irsi təkcə siyasi qurumlarda ifadə olunmur. Onun hekayəsi, sadəcə, xətlərin çəkilməsi deyil, qorxunc, lakin valehedici oğurluq hekayəsidir: resursların, dillərin, mədəniyyətlərin, insanların, dəyərlərin. Necə ki, tarixdə yerli amerikalılar əsrlər boyu öz torpaqlarında gəzib-ovlayırdılar və “solğun üzlülər”in gəlişi qəbilələrin mübarizə apardığı əsl işğala çevrildi... Fransanın simasında hər vasitə ilə işğal bunların həqiqi adıdır.

Odur ki, neokolonializm siyasətindən danışarkən müstəmləkələrin yalnız “kəşf olunduqda” və ya “fəth olunduqda” ifadələrinin fərqinin dərindən başa düşülməsi ana ölkə - Fransa haqqında müfəssəl fikir formalaşdırır”, - deyə politoloq fikirlərini yekunlaşdırıb.