Süni intellekt və kiçik dövlətlərin seçimi
Bakı, 25 may, AZƏRTAC
“Süni İntellekt və kiçik dövlətlərin strateji seçimləri” mövzusunda 3 gün davam edən UNEC VIII İqtisadiyyat və İdarəetmə Sahəsində Tədqiqatçıların Beynəlxalq Elmi Konfransı (İSCEMR) başa çatıb. Konfransda həm ümumi, həm də konkret sahələr üzrə süni intellektin (Sİ) tətbiqi ilə bağlı kiçik dövlətlərin özünəməxsus xüsusiyyətləri və fərqli yanaşmaları əsas müzakirə mövzusu olub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, UNEC-in rektoru, professor Ədalət Muradov bu istiqamətdə səsləndirilən iki əsas ümumiləşdirilmiş fikri bölüşüb. Rektor qeyd edib ki, süni intellekt sahəsində böyük dövlətlərlə yeni texnologiyalar yaratmaq yarışına çıxmaq, yoxsa ən yeni texnologiyaların səmərəli tətbiqinin prioritetliyini təmin etmək arasında seçim etmək kiçik dövlətlər üçün xüsusi önəm kəsb edir. Kiçik dövlətlər üçün müasir xarici texnologiyaları “kopyalamaq” və ya öz modelini yaratmaq arasında seçim əsas məsələ deyil. Konfransda Sİ texnologiyalarını ciddi öyrənmək və onu yerli reallığa uyğunlaşdırmaqla yerli problemlərin həllinə yönəltmək ən doğru seçim kimi səsləndirildi. Həm də qeyd edildi ki, kiçik ölkələr üçün Sİ-lə bağlı texnologiyalardan daha vacibi bu sahədə dəyişikliklərin istiqamətinin və yeniliklərin məntiqinin öyrənilməsi daha əhəmiyyətlidir. Eləcə də vacib məsələlərdən biri kimi, həm də kiçik dövlətlər üçün prioritetlərin çox deyil, məhdud sayda müəyyən edilməsinin önəmi vurğulanıb.
Professor Ədalət Muradov bildirib ki, konfransda təhsildə Sİ rolu haqqında çox geniş müzakirələr aparıldı. Bununla bağlı əsas və ən vacib məsələ kimi bildirildi ki, Sİ təhsil prosesinə elə inteqrasiya edilmədir ki, o, koqnitiv inkişafı gücləndirsin. Təhsildə texnologiyalardan əvvəl müəllimlərə investisiya yatırılmasının daha doğru olduğu qeyd edildi. Kiçik ölkələrdə ana dilində məlumat bazalarının və təhsil kontentinin yaradılmasının əhəmiyyəti önə çəkildi . Başqa dövlətlərin təhsil sistemini “kopyalamağa” da ehtiyac olmadığı vurğulandı. Süni intellekt dövründə daha vacibi təhsilə yanaşmanı dəyişmək və Sİ-i təhsildə köməkçi alətə çevirmək məqsədinin doğru olduğu deyildi. Eləcə də süni intellektin müəllimi əvəz etməsinə hədəflənməyən və müəllimin yeni rolunun gücləndirilməsini ehtiva edən, milli insan potensialını gücləndirdiyi milli təhsil modelinin formalaşdırılması əsas vəzifə kimi vurğulandı. Sİ sahəsində ən çox eşidilən “mütəxəssis yoxdur, ya da çox azdır” fikrinə münasibət və Sİ sahəsində mütəxəssis hazırlığına yanaşma yuxarıda qeyd edilən və bu kimi digər suallara aydınlıq gətirildikdən sonra formalaşa bilər.
“Bir sözlə, Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, əsas resurs artıq neft deyil, insan kapitalının keyfiyyətidir. Süni intellekt dövründə məhz burada kiçik dövlətlər üçün tarixi fürsət yaranır. Bu baxımdan Sİ sahəsində qlobal texnologiyaları ciddi öyrənmək və yerli həllərdə istifadə etməyə hədəflənmək faydalıdır. Beləliklə, ümumi fikir ondan ibarət oldu ki, kiçik ölkələr də Sİ sahəsində böyük uğurlara imza ata bilərlər və onlar hətta bir sıra üstünlüklərə, o cümlədən çeviklik, sürətli qərarvermə və təhsil sistemində daha operativ islahat aparmaq imkanına malikdirlər. Əsas məsələ yanaşmanın doğru müəyyən edilməsindən asılıdır. Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2025-ci il martın 19-da təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikasının 2025–2028-ci illər üçün süni intellekt Strategiyası” Azərbaycanın mövcud üstünlükləri və özəlliklərini ehtiva edir və Sİ sahəsində Azərbaycanda uğura zəmanət verir”, - deyə rektor bildirib.
Bölmənin digər xəbərləri
