Türk ekspert: Normallaşma Cənubi Qafqazın geoiqtisadi və geosiyasi çəkisini artıra bilər
Ankara, 7 may, AZƏRTAC
Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesi başlanğıcdan Ankaranın Bakı ilə sıx koordinasiyası şəraitində aparılır. Bu baxımdan, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında iqtisadi və digər əlaqələrin artması xüsusilə əhəmiyyətlidir. İki ölkə arasında hələ tamhüquqlu ticari əməkdaşlıq mövcud olmasa da, qarşılıqlı əlaqələr və etimad quruculuğu tədbirləri güclənir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikri jurnalistlərə müsahibəsində Ankara Universitetinin professoru Yıldız Deveci Bozkuş ifadə edib.
Ekspert diqqəti Prezident İlham Əliyevin İrəvanda keçirilən “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısında videoformatda çıxışına yönəldib. Azərbaycan lideri həmin çıxışında regionda sülh prosesinin vacibliyini vurğulayıb.
Y.D. Bozkuş qeyd edib ki, Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı dialoq Bakı ilə İrəvan arasındakı münasibətlərlə sıx bağlıdır və bu, nəticə etibarilə Cənubi Qafqazda davamlı sülhün bərqərar olmasına töhfə verə bilər.
“Geosiyasi və geoiqtisadi proseslər Cənubi Qafqazın strateji əhəmiyyətini artırır. Onun enerji marşrutlarının, nəqliyyat dəhlizlərinin və ticarət yollarının kəsişməsində yerləşməsi beynəlxalq aktorların bölgəyə marağının artmasına səbəb olur. Bu kontekstdə ABŞ, Avropa İttifaqı, Rusiya, Çin və İran kimi aktorların təsiri müxtəlif səviyyələrdə hiss olunur”, - deyə ekspert sözlərinə davam edib.
O əlavə edib ki, bu səbəblərə görə münasibətlərin normallaşdırılması prosesi təkcə ölkələr arasında əlaqələrin bərpası təşəbbüsü deyil, həm də Cənubi Qafqazın geoiqtisadi və geosiyasi statusunu, regionun çəkisini dəyişdirə biləcək hadisələr kimi qəbul edilməlidir.
Ekspert daha sonra Türkiyə ilə Ermənistan arasında dövlət sərhədinin açılması məsələsinə toxunaraq qeyd edib ki, bu, təkcə nəzarət-buraxılış məntəqələrinin istismarı üçün texniki hazırlıqlar müstəvisində deyil, həm də qlobal və regional proseslərin formalaşdırdığı daha geniş siyasi kontekstdə qiymətləndirilir. “Düzgün şərait yaradılarsa, proses sürətlənə bilər. Hazırda sərhədin açılması üçün dəqiq tarix göstərmək mümkün deyil”, - deyə o bildirib.
Professor, həmçinin Türkiyənin Vitse-prezidenti Cevdet Yılmazın da qatıldığı “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə toplantısını Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı münasibətlərdə “ehtiyatlı, lakin davamlı irəliləyişin nümayişi” adlandırıb. O əlavə edib: “Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı münasibətlərin normallaşdırılması prosesi çoxşaxəlidir və iki ölkə arasında dialoqla məhdudlaşmır. Prosesi regional və qlobal dinamika kontekstində nəzərdən keçirmək vacibdir ki, bu da xüsusilə nəqliyyat əlçatanlığı, davamlı inkişaf, sabitlik və əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətli imkanlar açır”.
Ankara Universitetinin professoru qeyd edib ki, Türkiyə və Ermənistan cəmiyyətlərinin normallaşma prosesinə yanaşmaları birmənalı deyil. Lakin mövcud hadisələr göstərir ki, qarşılıqlı əlaqələrin artması ilə praqmatik, lakin ehtiyatlı dialoq perspektivi güclənir.
Ramin Abdullayev