Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

DÜNYA

Yoxsulluq və cinayətlərin artdığı Fransa müstəmləkələrində etirazlar güclənir

Yoxsulluq və cinayətlərin artdığı Fransa müstəmləkələrində etirazlar güclənir

Bakı, 8 iyun, AZƏRTAC

Fransa ərazisinin 18 faizini dənizaşırı koloniyalar təşkil edir. Bu torpaqlarda təxminən 2,6 milyon nəfər əhali yaşayır. Son illər müstəmləkələrdə azadlıq tələblərinin artması Parisdə təşvişə səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin Anadolu Agentliyinin geniş analitik məqaləsində bildirilir.

Məqalədə qeyd olunur ki, Fransa hökuməti müstəmləkə dövrünün mirası olan dənizaşırı ərazilərdə müstəqillik tələbləri irəli sürən insanlarla mübarizə aparır. Bu koloniyalar müxtəlif siyasi statuslara malikdir. Müstəmləkələrin siyahısına Atlantik okeanında yerləşən Qvadelupa, Martinika, Sen-Martin, Sen-Bartelemi, Sent-Pyer və Mikelon, Hind okeanında Reunion, Mayotte və Fransız Cənub və Antarktika əraziləri, Sakit okeanda Fransız Polineziyası, Yeni Kaledoniya, Uollis və Futuna, Cənubi Amerikada isə Fransız Qvianası daxildir. Onların ən yaxını Fransadan təxminən 4 min kilometr və ən uzaqda olanı isə 17 min kilometr məsafədə yerləşir.

Müxtəlif sosial-iqtisadi problemlərlə mübarizə aparan Fransa rəhbərliyinin bu torpaqlarda yaşayan əhaliyə təqdim etdiyi infrastruktur və təhlükəsizlik xidmətlərinin yetərsizliyindən şikayətlənən koloniyalar daha çox muxtariyyət və müstəqillik tələb edir.

Parisdən təxminən 17 min kilometr uzaqlıqda yerləşən Yeni Kaledoniyada Fransa hökumətinin yerli əhalinin seçkilərdə təsirini azaltmaq məqsədilə konstitusiya islahatları təşəbbüsü adadakı müstəqillik tərəfdarlarını səfərbər edib. 1988-ci ildə yerli əhali ilə imzalanan Numea müqaviləsinə zidd olaraq, ən azı 10 ildir adada yaşayan fransızların seçkilərdə səs verməsinin yolunu açmaq cəhdi etirazlara səbəb olub. Fransa hökuməti təxminən bir ay davam edən etirazları yatırmaq üçün adaya polis və jandarm göndərib. Burada baş verən insidentlərdə 7 nəfər həlak olub. Mayın 13-də elan edilən fövqəladə vəziyyət mayın 27-də paytaxt Numeada vəziyyət nəzarət altına alındıqdan sonra ləğv edilib. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron adaya səfəri zamanı konstitusiya islahatı layihəsini geri götürməyib və onun tərəfdarları ilə əleyhdarları arasında dialoq üçün vaxt verib.

Digər müstəmləkə - Fransız Qvianası daha çox muxtariyyət istəyir. Cənubi Amerikada, Fransadan 7 min kilometr aralıda yerləşən Fransız Qvianası təhlükəsizlik problemlərindən əziyyət çəkir. Cinayət halları nisbətlərinin materikdən 10 dəfə yüksək olduğu 300 min nəfərlik koloniyanın əsas problemləri arasında Braziliya sərhədində sənədsiz miqrasiya və qeyri-qanuni qızıl hasilatı var. Burada yoxsulluq və işsizlik səviyyəsi yüksəkdir, sakinlər hökumətin infrastruktura və səhiyyə sektoruna sərmayəsinin qeyri-kafi olmasından şikayət edirlər. Fransız Qvianasında gənc əhalinin demək olar ki, 40 faizi təhsil və ya işləmək üçün xaricə gedir. Yerli hökumət Makronun Fransanın Aralıq dənizindəki Korsika adası üçün daha çox muxtariyyət vəd etdiyi halda, Qviana üçün eyni addımın atılmamasına mənfi reaksiya verir. Fransız Qvianası Konqresi 2020-ci ildə xüsusi statusla daha çox muxtariyyət tələb etmək üçün səs verib. Sakinlərin tələbinə baxmayaraq, 4 ilə yaxındır ki, konstitusiya tənzimlənməsi ilə bağlı Paris administrasiyası ilə danışıqlarda heç bir irəliləyiş əldə olunmayıb.

Qvadelupa və Martinikada da muxtariyyət tələbləri artır. Fransadan təxminən 7 min kilometr uzaqlıqda yerləşən və 400 min nəfər əhalisi olan Karib dənizindəki Qvadelupa adasında yoxsulluq, cinayətkarlıq ən yüksək həddə çatıb. Gənclərin cinayətlərə cəlb olunması hallarının artması səbəbindən aprel ayında adanın ticarət paytaxtı olan Pointe-a-Pitredə komendant saatı tətbiq edilib. Bundan sonra muxtariyyət müzakirələri yenidən diqqət mərkəzində olarkən, Fransanın keçmiş xarici ərazilər naziri Sebastien Lecornu Parisin muxtariyyət üzrə danışıqlara hazır olduğunu deyib.

Fransanın ən yoxsul müstəmləkəsi olan Mayotte isə təhlükəsizlik və su problemləri ilə üzləşib. Hind okeanında, materikdən təxminən 8 min kilometr aralıda yerləşən Mayotte adasında 310 min nəfərlik əhali “əsrin ən pis quraqlığı” adlandırılan təbii fəlakətlə qarşı-qarşıyadır. Keçən ilin noyabrında Fransa hökuməti adada 82 su təchizatı məntəqəsi yaradıb və əsgərlərlə birlikdə sakinlərə içməli su paylamağa başlayıb. Üstəlik, Fransanın daxili işlər naziri Jerald Darmanin fevral ayında adada doğulan mühacirlərin uşaqlarının artıq avtomatik olaraq Fransa vətəndaşı olmayacaqlarını açıqlayıb. Yeni tənzimləmə ilə adada doğulan uşaqların Fransa vətəndaşı olmaq üçün valideynlərinin fransız olması tələb olunur. Bu ayrı-seçkilik adanın yerli əhalisinin qəzəbinə səbəb olub. Buna cavab olaraq, Fransa hökuməti aprel ayında adaya 1700 polis və əsgər göndərib, həmçinin nizamsız mühacir axınından əziyyət çəkən koloniyada təhlükəsizliyə nəzarət etmək üçün 11 həftəlik əməliyyata başlayıb. Məlumatlara görə, Mayotte sakinlərinin həyat səviyyəsi fransızlardan 7 dəfə aşağıdır və sakinlərin 77 faizi yoxsulluq həddinin altında yaşayır.

Sakit okeanın cənubunda təxminən 300 min əhalisi olan 100-dən çox adadan ibarət, habelə materikdən təxminən 16 min kilometr uzaqlıqda yerləşən Fransız Polineziyası Fransanın 1966-1996-cı illər arasında keçirdiyi 200-ə yaxın nüvə sınağının təsirinə etiraz edir. Burada müstəqillik tərəfdarı Tavini Huiraatira Partiyası ötən il keçirilən seçkilərdə qalib gəlib. Polineziya administrasiyası adanın tam suverenliyə doğru irəliləməsi tərəfdarı olsa da, Fransa hökuməti müstəqillik danışıqlarında maraqlı deyil və iddia edir ki, adanın siyasi müstəqilliyindən əvvəl kənd təsərrüfatı, iqtisadiyyat və ərzaqla özünü təmin etməsi lazımdır.

Fransadan təxminən 9 min kilometr uzaqlıqda olan Reunion 2022-ci ilin sonunda altı koloniya ilə birlikdə Fransa rəhbərliyinə qarşı daha çox muxtariyyət tələb edərək “Fort-de-France” çağırışını imzalayıb.

Nəhayət, Parisin Korsikaya muxtariyyət vədi haqqında...Aralıq dənizində Fransadan çox İtaliyaya yaxınlığı ilə tanınan Korsika adası digər koloniyalardan fərqli bir tarixə malikdir, lakin daha çox muxtariyyət tələb etməsi ilə tanınır. Keçən ilin sentyabrında adaya səfər edən Makron Korsikaya muxtariyyət vəd edib və müxtəlif qruplara bununla bağlı ortaq mətn üzərində razılaşmaq üçün altı ay vaxt verib. Mart ayında tərəflər adaya daha çox muxtariyyət verən mətn üzərində razılığa gəliblər. Mədəniyyət baxımından fərqli insanları və tarixi keçmişi olan Korsikada muxtariyyət danışıqlarında əldə olunan irəliləyiş hökumətin eyni yanaşma nümayiş etdirmədiyi koloniyalarda mənfi reaksiya ilə qarşılanıb.

Beləliklə, koloniyalarında normal rifahı təmin edə bilməyən və etirazları zor gücünə yatırmağa çalışan Fransa Prezidenti Makrona dəstək də azalıb. İfrat sağçı siyasətçi Marin Le Pen əvvəlki seçkilərdə Makrona səs verən Qvadelupa, Martinika, Fransız Qvianası, Mayotte və Reunion kimi dənizaşırı ərazilərdə təxminən 60 faiz səslə qalib gəlib. Sent Pyer and Mikelonda isə təxminən 51 faiz səs toplayan Le Pen, eyni zamanda, Fransız Polineziyasında seçicilərin səslərinin 48 faizini alıb.

 

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Dövlət qulluqçuları təltif edilib - SƏRƏNCAM

Qara və əlvan metal qırıntı və tullantıları ixracının tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər və “Qara və əlvan metal qırıntı və tullantıları ixracının müvəqqəti dayandırılması barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2001-ci il 17 aprel tarixli 457 nömrəli Fərmanının ləğv edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Dövlət qulluqçularının təltif edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Dünya Bankı Misirə 700 milyon dollar maliyyə yardımı ayıracaq

Aİ-də bəzi Rusiya media resurslarına qarşı qadağalar sabah qüvvəyə minəcək

Bild: Almaniyanın hakim koalisiyası dağıla bilər

Tədqiqat: Qəhvə içmək hərəkətsizliklə bağlı ölüm riskini azalda bilər

Ötən il Londonda silahlı cinayətlərin sayı artıb

ABC nəşri: Fransızlar Makronu Romanı yandıran Neronla müqayisə edirlər

Əməliyyat zamanı həlak olan polis kapitanı torpağa tapşırılıb

Yeni nəşr: “Böyük türkmanlar və türk dastan yaradıcılığı tarixinin Oğuznamə dövrü”

“Sabah” Xorvatiya millisinin sabiq futbolçusu ilə anlaşıb

Azərbaycanlı rəssam Başkortostanda etnik-bədii simpoziumda iştirak edəcək

Xankəndidə ECOLEAD layihəsinə dair anlaşma memorandumu imzalanıb

ANAMA: Ötən həftə ərzində 946 hektar ərazi mina və partlamamış hərbi sursatdan təmizlənib VİDEO

Azərbaycanın qlobal enerji təhlükəsizliyindəki rolunu təsdiq edən dövlətlərin sayı artmaqdadır - ŞƏRH

Tural Əliyev: Layihəsi ilə praktikada əməli uyğun gəlməyən QHT-lərə heç bir güzəşt olunmayacaq

Nazirlik: 835 nəfər xaricdə təhsil üçün Dövlət Proqramına müraciət edib

Baş prokuror: Qondarma “qurum”un separatçı rəhbərləri barəsində cinayət işləri məhkəməyə göndəriləcək

ABŞ-ın Ayova ştatından quşçuluq məhsullarının Azərbaycana idxalına məhdudiyyət qoyulub

“Sabah” klubu üç basketbolçu ilə müqaviləni yeniləyib

Qabiliyyət imtahanlarında iştirak edəcək konsertmeysterlərin nəzərinə

Çində təkrar istifadə oluna bilən raketin sınağı keçirilib

Ali Məhkəmə yanında Elmi-məsləhət şurasının iclasında əsassız varlanma mövzusu ətrafında müzakirələr aparılıb

Ərəb mediası Qərbi Azərbaycan həqiqətlərindən yazıb

Sabah paytaxtın iki prospektində nəqliyyatın hərəkəti qismən məhdudlaşdırılacaq

“Nəqliyyat vasitəsinin təhlükəli yüklərin daşınmasına buraxılması haqqında şəhadətnamə”nin yeni formada verilməsinə başlanılıb

Sabah bəzi Bakı ətrafı ərazilərdə yağış yağacağı ehtimalı var

Prorektor Mahirə Hüseynova: Məqsədimiz Qərbi Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqdır

İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyinin Peşə Təhsil Mərkəzində ilk “Məzun günü”

Üçüncü “Baku Piano Festival” çərçivəsində istedadlı uşaqların konsertləri olub

Azərbaycan idmançıları reytinq turnirində iştirak edəcəklər

“Divanü lüğat-it-türk”ün 950 illiyi münasibətilə beynəlxalq elmi konfrans keçiriləcək

Media nümayəndələri musiqi və incəsənət məktəblərinə şagirdlərin qəbul imtahanını izləyiblər

Avro-2024: Oyun vaxtı huşunu itirən futbolçunun son durumu açıqlanıb

“Nərd oyunu” kitabı yenidən nəşr edilib

Əməliyyat zamanı həlak olan polislərlə vida mərasimi keçirilib

FHN: Ötən sutka ərzində 41 halda yanğına çıxış olub, 7 nəfəri xilas edilib

Nazir müavini: Azərbaycanda əmək müqavilələrinin sayında ciddi artım müşahidə edilir

Dilçilik İnstitutunun alimləri Bişkekdə beynəlxalq konfransda məruzə ediblər

Kənd təsərrüfatı naziri Astara, Lənkəran və Lerikdə təsərrüfatlara baxış keçirib, fermerlərlə görüşüb

“SpaceX” daha 20 internet peykini orbitə çıxarıb

Biləsuvarda gündə 1200-1300 hektar taxıl sahəsində biçin aparılır - məhsuldarlıq yüksəkdir REPORTAJ

Qazaxıstan Dağıstanda törədilən terror aktlarının araşdırılmasında Rusiyaya yardım təklif edib

Sədr: Qarabağın bərpası və yenidən qurulmasında iştirak edək şirkətlərə kreditlər güzəştli şərtlərlə verilir

Azərbaycan Ordusunun yaradılmasının 106 illiyinə həsr edilmiş “Dövlətin dayağı, Xalqın qüruru” adlı tədbir keçirilib

Nazir müavini: Beynəlxalq Valyuta Fondu Azərbaycanı dünyanın 7 ən cəlbedici investisiya ölkəsindən biri elan edib

Özbəkistan karbon qazı emissiyasının azaldılması üçün DB-dan maliyyə vəsaiti alan ilk ölkədir

Mütəxəssis: Yay aylarında dərinin su balansını qorumaq üçün daha çox maye qəbulu tövsiyə olunur

Viktor Orban: Son beş il Aİ tarixində ən uğursuz dövrdür

ADPU-nun “SABAH” magistraturasını seçmək üçün 1334 nəfər müsahibələrdə iştirak edib

Polşada “Azərbaycan və Polşanın 100 illik münasibətləri” mövzusunda tədbir keçirilib

İqlim dəyişikliyinə diqqət hazırda ən önəmli və təcili çağırışlardan biridir

Futbol üzrə Azərbaycan I və II Liqalarının start tarixi bəlli olub

Azad edilmiş ərazilərdə ilk dəfə QHT forumu keçirilir FOTO

Çin ABŞ-ın sərmayə məhdudiyyəti planına etirazını bildirib

Azərbaycan yığması “Asiya uşaqları” VIII Beynəlxalq İdman Oyunlarında iştirak etmək üçün Rusiyanın Yakutsk şəhərinə gəlib

Premyer Liqada yeni mövsümün püşkatma mərasiminin vaxtı müəyyənləşib

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda “Məzun günü” keçirilib

ANAMA-nın İdarə Heyətinin sədri: Ermənistanın verdiyi mina xəritələrinin yararlılıq səviyyəsi 25 faizi keçmir

Silahlı Qüvvələr Gününə həsr olunmuş ciu-citsu üzrə Açıq Bakı turniri keçirilib

Türkiyədə kriptovalyuta bazarına tələblər sərtləşdirilir

Azərbaycan klubunun avrokuboklardakı oyununun vaxtı dəyişdirilib

ADPU və Corc Vaşinqton Universiteti arasında niyyət bəyannaməsi imzalanıb

Aİ Rusiyaya qarşı 14-cü sanksiyalar paketini qəbul edib

Rəvan Həsənov: Xaricdən Azərbaycana gəlib təhsil almaq istəyən gənclərə maneələr yaradılır

Konfrans Liqası: “Sumqayıt”ın Macarıstan klubu ilə ev oyununun stadionu bəlli olub

Xaçmazlı gənc dənizdə boğulub

Cənubi Koreyada akkumulyator zavodunda baş verən yanğın nəticəsində 20 nəfər ölüb

Rumıniyada süd zavodunun 4 işçisi çənə düşərək ölüb

“Trabzonspor” klubu beş futbolçunun transferini açıqlayıb

Məhsəti Gəncəvi yaradıcılığı İtaliya ədəbiyyat portalında

Ramin Məmmədov: Qazandığımız qələbələr bizim üçün, eyni zamanda, məsuliyyətdir

Kəlbəcər və Laçında KSES-lərə karbon sertifikatlarının verilməsi üçün sahə auditi həyata keçirilib

DSMF: May ayında 43 mindən çox vətəndaş qəbul edilib

Bakının əsas küçələrindən birində nəqliyyatın hərəkəti tam məhdudlaşdırılır

Paytaxtın müxtəlif ərazilərində mobil telefonları oğurlamaqda şübhəli bilinən şəxslər saxlanılıb

Umayra Tağıyeva: Ekoloji problemlərin həlli üçün böyük maliyyə vəsaiti lazımdır

Bakıda “5-ci yerli şirkətlərin tanıtım sərgisi” keçirilir

Agentlik xarici təhsil müəssisələrindən köçürülmək istəyən tələbələrə müraciət edib

Baş prokuror: Ekoloji hüquqpozmalarla bağlı 4 il ərzində 4,2 milyon manatın dövlət büdcəsinə ödənilməsi təmin edilib

Amerika Kuboku: ABŞ və Uruqvay yığmalarından inamlı start

Bakı Ali Neft Məktəbinin tələbələri Portuqaliyada təhsil alacaqlar

DİM rəhbəri: İmtahanın çətinlik dərəcəsini müəyyən etmək üçün kiminsə fikrinə görə qərar vermək düzgün deyil

“Narkomaniyaya birlikdə yox deyək” adlı şüar elektron informasiya terminallarında nümayiş olunur

Bülbülün anadan olmasının 127-ci ildönümünə həsr edilmiş tədbir keçirilib

Rusiyalı pianoçu Bakı Musiqi Akademiyasında ustad dərsi keçib

Prezident İlham Əliyev Rusiya Prezidentinə və Dağıstanın rəhbərinə başsağlığı verib

Təbii fəlakət şimal-qərb bölgəsində təsərrüfatlara ciddi ziyan vurub

Rektor: Azərbaycan dövləti İlahiyyat İnstitutuna milli ruhda kadrlar yetişdirmək üçün şərait yaradıb

Bakı, Sumqayıt və Gəncənin küçə və prospektlərində narkomaniya ilə bağlı maarifləndirici sosial çarxlar yayımlanır

Dövlət Qulluqçularının Peşə Bayramı Günü münasibətilə AQTA əməkdaşları Şuşa şəhərinə səfər edib

Avro-2024: İspaniya millisi üçün formal oyun, İtaliya Xorvatiyaya qarşı

Baş prokuror: Bizə “miras” qalmış ağrılı-acılı problem birdəfəlik həll edilib

Ötən gün təhvil və aşkar edilərək götürülən silah-sursatın sayı açıqlanıb

Baş prokuror: Ölkəmiz qlobal iqlim dəyişmələrinin təsirindən kənarda qalmayıb

Cənubi Koreyada zavod yanıb, ölən və yaralananlar var

Dövlət qulluğunda səriştə əsaslı seçim və fəaliyyətin qiymətləndirilməsi - beynəlxalq seminar

Şabranda evə basqın edənlərdən biri saxlanılıb

Bakıda həlak olan polislərin adları açıqlanıb