ABŞ Senatının binasında Azərbaycana dair brifinq keçirilib
Vaşinqton, 29 oktyabr, AZƏRTAC
Oktyabrın 28-də ABŞ Senatının binasında Azərbaycanda insan haqları mövzusuna və qarşıdan gələn parlament seçkilər həsr edilmiş brifinq keçirilib. Tədbir İllinoys ştatından olan senator Mark Kerkin təşəbbüsü ilə ABŞ Senatı yanında İnsan haqları Kokusu tərəfindən təşkil edilib.
Qeyd etmək lazımdır ki, Mark Kerk yaxın vaxtlarda təşkil edilmiş bu Kokusun həmtəsisçilərindən biridir. Erməni lobbisi ilə yaxın əlaqədə olması ilə məşhurlaşmış M.Kerk iki il ərzində (2009-2011-ci illərdə) ABŞ Konqresində erməni kokusunun həmsədri olub.
Brifinqin məqsədi Azərbaycanda cari siyasi vəziyyəti, ölkəmizdə qarşıdan gələn parlament seçkilərini və tədbirdə çıxış edənlərin fikrincə Azərbaycanda insan haqları sarıdan vəziyyəti müzakirə etmək idi. Makkeyn İnstitutunda insan haqları və demokratiya üzrə böyük direktor Devid Kremerin sədrliyi ilə keçirilən brifinqdə Arif və Leyla Yunusların qızı Dinara Yunus, ABŞ Milli Demokratiya Fondunun (NED) proqramlarının böyük əlaqələndiricisi Miriam Lanskoy, “Freedom House” təşkilatının əməkdaşı Tamara Qriqoryeva və 1994-1997-ci illərdə ABŞ-ın Azərbaycanda səfiri olmuş Riçard Kozlariç çıxış edib. Qanunvericilərdən, o cümlədən Kokusun həmtəsisçiləri olan senatorlardan heç biri tədbirdə iştirak etməyib.
Devid Kremer panel iştirakçılarını təqdim edəndən sonra Dinara Yunus çıxış edib. Son 6 ildə Niderlandda olmasını bildirən Dinara Yunus valideynləri Arif və Leyla Yunusa qarşı Azərbaycanda iqtisadi cinayətlər və vətənə xəyanət maddələri üzrə ittiham irəli sürülərək onların barəsində çıxarılmış məhkəmə qərarı haqda məlumat verib. Sonra çıxış edən Miriam Lanskoy bildirib ki, Arif və Leyla Yunus Azərbaycan hökumətini tənqid etdiklərinə görə həbs cəzasına məhkum ediliblər. M.Lanskoy Azərbaycanın ABŞ üçün əhəmiyyəti, postsovet məkanında geosiyasi reallıqlar və Dağlıq Qarabağ münaqişəsi barədə də auditoriyaya məlumat verib. Lakin M.Lanskoy Ukraynada və Gürcüstanda mövcud münaqişələr barəsində danışarkən “müdaxilə”, “işğal” və “ilhaq” terminlərində istifadə edib, amma ərazisinin 20 faizi qonşu Ermənistan tərəfindən hərbi işğal altında olan Azərbaycan barəsində “işğal” terminini işlətməyə cəsarət etməyib.
Tədbir iştirakçıları daha sonra Tamara Qriqoryevanın çıxışını dinləyiblər. O, Azərbaycanda mətbuat azadlığının vəziyyətinə öz münasibətini bildirib. Sonra çıxış edən Ricard Kozlariç auditoriyada toplaşanlara ölkəmizdə geosiyasi şərait və insan haqlarının vəziyyəti barədə ümumi arqumentləri təqdim edib. Miriam Lanskoy, Riçard Kozlariç və Devid Kremer Azərbaycanda vəziyyət barədə neqativ məzmunlu bəyanatlarla çıxış etmələrinə baxmayaraq, ABŞ-ın strateji maraqları üçün Azərbaycanın əhəmiyyətini də qeyd ediblər. Bununla belə, məruzəçilərdən heç biri Azərbaycanın coğrafi mövqeyinin reallıqlarını səmimi etiraf etməyib və ərazisinin 20 faizi hərbi işğal altında olan bu dövlət tərəfindən belə bir şəraitdə müstəqil siyasət yürütməyin nə qədər mürəkkəb olmasını nəzərə almayıb. Onlar qeyd etməyiblər ki, məhz bu reallıqlar üzündən Heydər Əliyev ölkə prezidenti olana qədər Azərbaycanını ərazi baxımından tamamilə dezinteqrasiya riski ilə üzləşib, məhz Heydər Əliyev ölkənin parçalanmasının və dövlətçiliyin məhv edilməsinin qarşısını ala bilib. Bunu yəqin etmək üçün qonşu Ermənistana fikir vermək kifayətdir: Ermənistana öz siyasi müstəqilliyini çoxdan itirib.
Çıxış edənlər insan haqları barədə danışarkən bir dəfə də olsa, azərbaycanlı məcburi köçkünlərin - 20 ildən çox bundan əvvəl Ermənistanın təcavüzü nəticəsində öz doğma yurdlarından qovulmuş insanların - fundamental hüquqları probleminə toxunmayıblar. Bu köçkünlərin əsas hüquqları həm beynəlxalq hüquq normalarında, həm də BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822, 853, 874 və 884 nömrəli konkret qətnamələrində - Ermənistanın indiyə qədər məhəl qoymadığı sənədlərdə təsbit edilir. Bəs nə üçün Azərbaycanda “insan haqlarının müdafiə olunmasını” tələb edən məruzəçilər Ermənistandan bircə dəfə də tələb etməyiblər ki, o öz qoşunlarını Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən çıxarsın və dinc sakinlərin doğma yurdlarına qayıtması üçün şərait yaratsın? Bunu məhz həmin brifinqdə etmək olardı, xüsusən ona görə ki, tədbirdə Amerika Milli Erməni Komitəsinin - ABŞ Konqresində ermənilərin maraqları üçün lobbiçilik edən və tədbirin təşkilatçısı, ABŞ Konqresində erməni kokusunun keçmiş həmsədri Mark Kerkin siyasi müttəfiqlərindən biri olan təşkilatın nümayəndələri də iştirak edirdi.
Yeri gəlmişkən, Amerika KİV-lərinin fikrincə, senator Mark Kerk qarşıdakı parlament seçkilərində ən zəif namizədlərdən biridir. “Politico” siyasi jurnalı Mark Kerkin yenidən seçilmək şansı barədə söhbət aşaraq bu senatoru “təhlükəyə ən çox məruz qalan respublikaçı” adlandırıb. Görünür, İllinoys ştatından olan respublikaçı senatorun təkrar seçilmək şansının çox cüzi olması onu Azərbaycana qarşı brifinq təşkil etmək yolu ilə müvafiq etnik icmadan olan seçicilər və bu icmanın lobbisi qarşısında azacıq da olsa xal toplamağa məcbur edir.
Sonda qeyd etmək lazımdır ki, yuxarıda adı çəkilən tədbir ABŞ Senatının binalarından birində keçirilsə də, bu tədbir dinləmə deyildi və ABŞ-ın qanunverici hakimiyyəti üçün, Azərbaycana münasibətdə siyasi kursun formalaşması prosesi üçün bu tədbirin əhəmiyyəti yoxdur. Elə keçən həftə “Qarabağ” Fondu ABŞ Konqresinin binasında Azərbaycan mədəniyyətinə həsr edilmiş tədbir keçirilib. Buna görə də tədbirin harada keçirilməsi onun formatını dəyişmir və istər Amerikada, istərsə də Azərbaycanda onun əhəmiyyətini artırmır.
Yusif Babanlı
AZƏRTAC—ın xüsusi müxbiri
Vaşinqton
Bölmənin digər xəbərləri
