ATƏT-in Minsk qrupu beynəlxalq vasitəçilik institutunun ən uğursuz missiyalarından biri olub - ŞƏRH
Bakı, 12 may, AZƏRTAC
Uzun illər ərzində Azərbaycan torpaqlarının işğal altında qalmasına baxmayaraq, ATƏT-in Minsk qrupu münaqişənin həlli istiqamətində real nəticə ortaya qoya bilmədi. Əksinə, qurumun fəaliyyəti bir çox hallarda Ermənistanın işğal siyasətinin davam etməsinə şərait yaratdı və regionda qeyri-sabitliyin uzun müddət saxlanılmasına xidmət etdi.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin Müdafiə, təhlükəsizlik və korrupsiya ilə mübarizə komitəsinin sədri Arzu Nağıyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, Minsk qrupunun fəaliyyəti beynəlxalq hüququn aliliyinin təmin edilməsi baxımından ciddi fiasko hesab olunmalıdır.
“Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etməsi beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması idi və bu fakt dünya birliyi tərəfindən də tanınırdı. Buna baxmayaraq, vasitəçi missiyasını həyata keçirən həmsədr dövlətlər işğalçıya təzyiq göstərmək əvəzinə prosesi formal danışıqlar müstəvisində saxlamağa üstünlük verirdilər. Deputat həmin dövrdə Azərbaycan tərəfi konstruktiv mövqe nümayiş etdirir, beynəlxalq hüquqa əsaslanan ədalətli həll modelini müdafiə edirdi. Lakin qarşı tərəfin qeyri-konstruktiv siyasəti və vasitəçilərin passiv mövqeyi nəticəsində danışıqlar prosesi nəticəsiz qalırdı. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi dörd qətnamədə Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan torpaqlarından dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılması açıq şəkildə tələb olunurdu. Buna baxmayaraq, Minsk qrupu bu sənədlərin icrasını təmin etmək üçün təsirli addımlar atmadı. Beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların kağız üzərində qalması Ermənistanın daha da cəsarətlənməsinə səbəb oldu və işğal siyasətinin illərlə davam etməsinə imkan yaratdı. İşğal dövründə Azərbaycan şəhərləri məqsədli şəkildə dağıdılıb, yaşayış məntəqələri viran qoyulub, tarixi və dini abidələr vandalizmə məruz qalıb. Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazilərində aparılan qeyri-qanuni məskunlaşma siyasəti, təbii sərvətlərin talanı və ekoloji terror faktları da beynəlxalq vasitəçilər tərəfindən lazımi səviyyədə qiymətləndirilmədi. Bu cür ikili yanaşmalar beynəlxalq vasitəçilik institutuna olan etimadı ciddi şəkildə sarsıtdı”, - deyə o vurğulayıb.
Arzu Nağıyev hesab edir ki, Minsk qrupunun əsas problemlərindən biri işğalçı ilə işğala məruz qalan tərəfə eyni məsafədən yanaşmaq cəhdi idi. Onun fikrincə, bu yanaşma ədalətsiz olmaqla yanaşı, həm də beynəlxalq hüququn mahiyyətinə zidd idi. Çünki Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suveren hüquqlarını müdafiə etdiyi halda, Ermənistan başqa bir dövlətin torpaqlarını işğal etmişdi. Deputat bildirib ki, bəzi həmsədr dövlətlərin regiondakı geosiyasi maraqları problemin həllini arxa plana keçirirdi.
Komitə sədri qeyd edib ki, xüsusilə münaqişənin “dondurulmuş” vəziyyətdə saxlanılması müəyyən xarici dairələrin maraqlarına uyğun idi. Bu səbəbdən də illərlə aparılan danışıqlar konkret nəticə vermədi və proses imitasiya xarakteri daşıdı. Onun sözlərinə görə, Ermənistan rəhbərliyi də bu vəziyyətdən istifadə edərək danışıqları uzatmağa və işğal faktını möhkəmləndirməyə çalışırdı:
“Azərbaycan dövləti heç vaxt işğal faktı ilə barışmadı və məsələni həm siyasi-diplomatik, həm də hüquqi müstəvidə daim beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətində saxladı. Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən uğurlu siyasət nəticəsində ölkənin iqtisadi və hərbi gücü əhəmiyyətli dərəcədə artırıldı, güclü ordu formalaşdırıldı və nəticədə Azərbaycan tarixi ədaləti öz gücü hesabına təmin etdi.
Komitə sədri bildirib ki, hazırda Cənubi Qafqaz regionunda yeni əməkdaşlıq mərhələsinin formalaşması üçün əlverişli imkanlar mövcuddur. Azərbaycan regionda sülh gündəliyini təşviq edən əsas dövlət kimi çıxış edir və kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm təşəbbüslər irəli sürür. Onun sözlərinə görə, rəsmi Bakı bölgədə qarşıdurma deyil, əməkdaşlıq və qarşılıqlı faydalı münasibətlərin inkişafında maraqlıdır.