Azərbaycanın son illərdə qazandığı siyasi çəki “ŞƏT tərəfdaşı” statusunun məzmununu artırır - ŞƏRH
Bakı, 2 sentyabr, AZƏRTAC
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Bişkek Sammitində müşahidəçi və dialoq tərəfdaşı formatlarının vahid “ŞƏT tərəfdaşı” statusu altında birləşdirilməsi ilk baxışda institusional-texniki qərar təsiri bağışlaya bilər. Əslində isə bu addım təşkilatın Avrasiyada dəyişən güc münasibətlərinə uyğunlaşmaq cəhdidir. Azərbaycan üçün yeni status geniş məna daşıyır: ölkənin real geosiyasi çəkisi ilə ŞƏT daxilindəki institusional mövqeyi arasında yaranmış fərqin aradan qaldırılması istiqamətində mühüm mərhələ açılır. Bakı təşkilatın əsas iştirakçıları ilə artıq geniş ikitərəfli əlaqələr sisteminə malikdir. Çinlə strateji tərəfdaşlıq, Türkiyə ilə müttəfiqlik, Rusiya və İranla praqmatik dialoq, Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə sürətlə dərinləşən münasibətlər, Hindistanla əməkdaşlıq imkanları Azərbaycanın təşkilat daxilindəki manevr imkanlarını genişləndirir. Başqa sözlə, Azərbaycanın son illərdə qazandığı siyasi çəki “ŞƏT tərəfdaşı” statusunun məzmununu artırır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında ekspert Əbülfəz Babazadə səsləndirib.
O bildirib ki, Bişkekdə keçirilmiş görüşlərin coğrafiyası göstərdi ki, Bakı hər bir güc mərkəzi ilə münasibətləri konkret milli maraqlar, qarşılıqlı fayda və suveren qərarvermə prinsipi əsasında qurur. Azərbaycanın xarici siyasətində balans, bu siyasətin müxtəlif mərkəzlərlə eyni vaxtda işləmək, onların heç birinin siyasi orbitinə daxil olmadan əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirmək bacarığıdır. Bakı Türkiyə ilə müttəfiqlik münasibətlərini möhkəmləndirir, Çinlə strateji tərəfdaşlıq qurur, Mərkəzi Asiya ilə vahid nəqliyyat və iqtisadi məkan formalaşdırır, Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır, ABŞ ilə dialoqu inkişaf etdirir, Rusiya və İranla birbaşa təmas kanallarını qoruyur. Belə mürəkkəb konfiqurasiya artıq ənənəvi çoxvektorlu diplomatiya çərçivəsinə sığmayaraq, Azərbaycanı müstəqil Avrasiya aktoru kimi təqdim edir.
Ə.Babazadənın fikrincə, “ŞƏT+” formatında çoxqütblü dünya nizamının müzakirəsi də Bakı üçün əlverişli siyasi mühit yaradır. Azərbaycanın üstünlüyü onun coğrafi mövqeyi ilə siyasi iradəsinin üst-üstə düşməsidir. Xəzərin qərb sahilində yerləşən ölkə Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı, Çinlə Avropanı, Şimal–Cənub xətti üzrə Rusiya ilə İranı, Türk dünyasının şərqi ilə qərbini birləşdirən strateji qovşaq funksiyasını yerinə yetirir. Orta Dəhliz, Zəngəzur bağlantısı, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu, Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, enerji kəmərləri və rəqəmsal kommunikasiya layihələri bu mövqeyi real iqtisadi gücə çevirir.
Ekspert qeyd edib ki, ŞƏT ilə Türk Dövlətləri Təşkilatını bir-birinə alternativ platformalar kimi təqdim etmək yanlış yanaşmadır. Azərbaycan bu iki məkanı bir-birini tamamlayan strateji çevrələr kimi qiymətləndirir. ŞƏT Bakı üçün Çin, Rusiya, İran, Hindistan, Pakistan və Mərkəzi Asiya ilə çoxtərəfli dialoq meydanı yaradır. Türk Dövlətləri Təşkilatı isə ortaq kimlik, siyasi etimad, nəqliyyat inteqrasiyası və uzunmüddətli institusional yaxınlaşma məkanıdır. Azərbaycan hər iki platformada iştirak etməklə Avrasiyanın müxtəlif siyasi sistemləri arasında əlaqələndirici rolunu gücləndirir.
Bölmənin digər xəbərləri
