Çernobıl qəzasından 27 il ötür
Bakı, 26 aprel (AZƏRTAC). Aprelin 26-da XX əsrin ən dəhşətli texnogen qəzası - Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasında (AES) baş vermiş partlayışdan 27 il ötür.
Düz 27 il əvvəl - 1986-cı il aprelin 26-da Çernobıl AES-in 4-cü reaktorunda partlayış baş vermişdir. Qəzanın ilk günlərində 10 minə yaxın, sonrakı aylarda daha 15 min insan ölmüşdür. Sonrakı illərdə isə bu rəqəm 100 mini keçmişdir.
Bu qəza Ukrayna, Belarus və Rusiya Federasiyasının 145 min kvadratkilometrdən artıq ərazisinin çirklənməsinə, 5 milyon insanın xəsarət almasına, bu respublikaların ərazilərində 5 minə yaxın yaşayış məntəqələrinin radioaktiv nuklidlərlə çirklənməsinə səbəb olmuşdur.
Qəzadan sonra AES ətrafında 30 kilometrlik zonadan 115 min nəfər evakuasiya olunmuşdur.
Faciənin ilk dövrlərində - 1986-1987-ci illərdə Çernobıl AES-də baş vermiş qəzanın nəticələrini aradan qaldırmağa SSRİ-nin hər yerindən 600 minə yaxın insan səfərbər edilmişdir. Çernobıl qəzasının nəticələrinin aradan qaldırılmasına 7 mindən çox Azərbaycan vətəndaşı da cəlb olunmuşdur. Faciədən ötən müddət ərzində 2500-dək insan səhhətində yaranan problemlər üzündən dünyasını dəyişmişdir. Sağ qalanları isə xilasetmə işləri zamanı aldıqları şüalanmadan əziyyət çəkirlər.
Çernobıl AES-də baş vermiş qəzanın və radiaktiv şüalanmanın mahiyyəti uzun müddət ictimaiyyətdən gizlədilmiş, partlayış zamanı 31 nəfərin öldüyü elan edilmiş, sonradan Dünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən ölənlərin sayının 4 min nəfər olduğu bildirilmişdir. Qəzanı gizlətməyə çalışan rejim onun qurbanları olan Çernobıl qəzası iştirakçılarının haqqını tanımaq belə istəmirdi. Qəzanın nəticələrini aradan qaldıran 600 min fəhlə və mütəxəssisin səsi eşidilmirdi.
Azərbaycanda Çernobıl əlillərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların sağlamlığının qorunması istiqamətində dövlət tərəfindən zəruri tədbirlər həyata keçirilmişdir. Ümummilli lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1993-cü ilin dekabrında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi “Çernobıl qəzasının ləğvində iştirak etmiş və həmin qəza nəticəsində zərər çəkmiş vətəndaşların statusu və sosial müdafiəsi haqqında” Qanun qəbul etmişdir. Bu qanunla Çernobıl qəzası nəticəsində zərər çəkmiş vətəndaşların statusu müəyyənləşdirilmiş, onlara bir sıra güzəşt və imtiyazlar verilmişdir.
Həmin qanuna, habelə son illərdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamlarına uyğun olaraq həyata keçirilən tədbirlər Çernobıl əlillərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasında böyük rol oynamışdır. Qəzanın nəticələrinin aradan qaldırılmasında iştirak edən vətəndaşlarımızın sosial, məişət və sağlamlıq problemlərinin həlli istiqamətində bu gün də bir sıra tədbirlər həyata keçirilir. Çernobıl qəzasının aradan qaldırılmasında iştirak edən şəxslərə dövlət qayğısı, onların pensiya və müavinətləri Ulu Öndər siyasi xəttinin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin səyləri nəticəsində artırılmış, əlillərin yüksək səviyyəli müalicəsi üçün müvafiq tədbirlər həyata keçirilmişdir.
Çernobıl qəzasında iştirak etmiş vətəndaşların mənzilə olan ehtiyaclarının ödənilməsi, tibbi reabilitasiyası məqsədilə bərpa mərkəzlərinin açılması, pensiya təminatının yaxşılaşdırılması Çernobıl əlillərinə olan dövlət qayğısının parlaq təzahürüdür. Prezident İlham Əliyevin “Çernobıl qəzasının ləğvində iştirak etmiş və həmin qəza nəticəsində zərər çəkmiş şəxslərə maddi yardım göstərilməsi haqqında” 2011-ci il 22 aprel tarixli Sərəncamı da bunun bariz nümunəsidir.
Qəzanın nəticələrinin ləğvində iştirak etmiş şəxslərin sosial müdafiəsi haqqında qanunvericilikdə onların reabilitasiyası, müalicəsi və s. öz əksini tapmışdır. Bu işlər Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla həyata keçirilir. Hər ay 4 min 826 Çernobıl əlilinə sosial müavinət ödənilir. Çernobılçıların 2 min 792 nəfəri isə Prezident təqaüdü alır. Onların bir çoxu mənzil və avtomobil ilə təmin olunmuşlar. Həmin şəxslərin reabilitasiyası və sanatoriya-kurort müalicəsi ilə bağlı tədbirlər davam etdirilir. Artıq müxtəlif regionlarda əlillərin 14 bərpa mərkəzi tikilərək istifadəyə verilmişdir. Gələn il Quba və İsmayıllı rayonlarında da belə mərkəzlər inşa ediləcəkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
