WUF13-dən gözləntilər mövcud böhranın miqyasına uyğundur – MÜSAHİBƏ
Bakı, 22 may, AZƏRTAC
Fransızdilli ölkələrin mənzil və şəhərsalma sahəsində əməkdaşlıq platforması olan Habitat və Frankofoniya Şəbəkəsinin baş katibi Prudence Adjanohoun BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində AZƏRTAC-ın suallarını cavablandırıb.
Müsahibəni təqdim edirik:
- Azərbaycan COP29-dan sonra WUF13-ə ev sahibliyi edib. Bunun əhəmiyyəti ilə bağlı nə deyə bilərsiniz?
- Bu təsadüfi deyil. 2024-cü ildə Bakı BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına ev sahibliyi edib. Orada dayanıqlı mənzil maliyyələşdirilməsi iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşmanın mühüm istiqaməti kimi müzakirə olunurdu. İki il sonra isə Bakıda mənzil məsələsi əsas mövzulardan birinə çevrilib. Burada müəyyən ardıcıllıq var və bunu yüksək qiymətləndirirəm. Bakı dünyada adekvat mənzil gözləyən 3,4 milyard insan üçün həll yollarının müzakirə olunduğu bir məkana çevrilib.
- “Effektiv Mənzil Strategiyaları” mövzusunda olan çıxışınızda hansı yanaşmaları ön plana çıxarmısınız?
- Mənzil və iqlim böhranı fonunda bir neçə istiqamət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İlk növbədə, iqlim riskləri layihələndirmə mərhələsindən nəzərə alınmalıdır. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) araşdırmalarına görə, 2030-cu ilədək hər 25 daşınmaz əmlakdan biri sığortalanmayan obyektə çevrilə bilər. Riskləri nəzərə almadan tikinti aparmaq gələcək problemlərə yol açır.
Digər mühüm məsələ torpaq idarəçiliyidir. Monreal şəhəri bu sahədə uğurlu nümunədir. Şəhər rəhbərliyi 10 il ərzində torpaq əldə olunmasına 600 milyon dollar sərmayə yatırıb və bununla sosial mənzil siyasətində mühüm nəticələr əldə edib.
Maliyyələşdirmədə innovativ yanaşmalar da vacibdir. Fransada “Livret A” modeli vasitəsilə ictimai əmanətlər sosial mənzil layihələrinin maliyyələşdirilməsinə yönəldilir. Kamerunda isə diaspor potensialının səfərbər olunması üçün torpaq aktivləri ilə təmin edilən istiqrazlardan istifadə olunur.
Bəzi ölkələrdə əhaliyə birbaşa dövlət dəstəyi proqramları tətbiq edilir. Mərakeşdə “Daam Sakane” proqramının artıq 100 min benefisiarı var. Braziliya və Ekvadorda isə dayanıqlı mənzil layihələri beynəlxalq maliyyə institutları tərəfindən dəstəklənir.
- WUF13-dən əsas gözləntiləriniz nələrdir?
- Gözləntilər mövcud böhranın miqyasına uyğundur. Hazırda dünyada 3,4 milyard insan təhlükəsiz və adekvat mənzilə çıxış imkanından məhrumdur. 1 milyarddan çox insan qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrində yaşayır.
WUF13 innovativ maliyyələşdirmə mexanizmləri, aşağıkarbonlu tikinti modelləri, iqlim dayanıqlığı strategiyaları və inklüziv şəhər siyasətləri üzrə konkret öhdəliklərin formalaşdırılması baxımından mühüm platformadır.