Bakı, 5 iyul (AZƏRTAC). Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra xaricdə yaşayan soydaşlarımızla sistemli iş aparılması, diaspor quruculuğunun dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilməsi bu sahədə xüsusi qurumun təsis edilməsi zərurətini yaratmışdı. Bunu nəzərə alan ulu öndər Heydər Əliyev 2002-ci il iyulun 5-də Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təsis olunması ilə bağlı Fərman imzalamışdır.

Komitə yarandığı ilk gündən onun qarşısında duran əsas məqsədlər xaricdəki soydaşlarımızın təşkilatlanması, onlarla əlaqələrin genişləndirilməsi və inkişaf etdirilməsi olmuşdur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2008-ci il noyabrın 19-da imzaladığı Sərəncamla isə Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin əsasında Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmışdır.

Ötən 12 ildə Dövlət Komitəsi Dünya Azərbaycanlılarının II Qurultayı, Azərbaycan və türk diaspor təşkilatları rəhbərlərinin Forumu, Dünya azərbaycanlılarının III Qurultayı, Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının toplantıları kimi tədbirləri keçirməklə, Dünya Azərbaycanlılarının Xartiyasını hazırlamaqla qarşıya qoyulmuş ilkin məqsədlərə - azərbaycanlıların təşkilatlanmasına nail olmuşdur. Bu gün dünyanın 50-dən çox ölkəsində 462 Azərbaycan diaspor təşkilatı fəaliyyət göstərir ki, bunun da yarıdan çoxu son on ildə təsis olunmuşdur.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin prioritet istiqamətlərindən biri Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasıdır ki, qurum ötən dövr ərzində bu sahədə məqsədyönlü fəaliyyət göstərmişdir. Belə ki, 12 il ərzində Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə keçirilmiş 2500-dən artıq tədbirin yarısı məhz dünya ictimaiyyətini Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqqında məlumatlandırmağa, erməni təcavüzünə, Xocalı faciəsinə obyektiv qiymətin verilməsinə xidmət etmişdir. Keçirilmiş tədbirlərin böyük bir hissəsi isə mədəni irsimizin təbliği, lobbi quruculuğu və digər istiqamətlərdə olmuşdur. Bu tədbirlər ölkəmizin beynəlxalq aləmdə təbliğinə mühüm töhfələr vermiş, dünyanın bir sıra nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları ilə əməkdaşlığın inkişafında önəmli rol oynamışdır. Məhz bu fəaliyyətin nəticəsində ABŞ-da Xocalı soyqırımını tanıyan ştatların sayı 15-ə çatmışdır. Ötən ildə Ağ Evin rəsmi saytında petisiyanın yerləşdirilməsi, qısa müddətdə 125 mindən çox imza toplanması da Azərbaycan diasporunun fəaliyyətinin nəticəsi idi. Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə başlayan “Xocalıya ədalət!” kampaniyası bu sahədə görülən işləri daha da sürətləndirmiş, səmərəsini xeyli artırmışdır. Bundan başqa, diaspor təşkilatları hər il dünyanın bir çox ölkəsində Xocalı soyqırımı ilə bağlı müxtəlif aksiya və tədbirlərlə yerli ictimaiyyətin diqqətini bu hadisəyə yönəltməyə çalışmışlar. Belə tədbirlərin nəticəsi olaraq dünyanın bir sıra ölkələrinin parlament üzvləri, dövlət rəsmiləri, ictimai və siyasi xadimləri, KİV nümayəndələri ilə görüşlər keçirilmiş, onların bir çoxunun Azərbaycana səfərləri təşkil olunmuşdur.

Dövlət Komitəsi öz fəaliyyəti dövründə xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlıların hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi işinə də xüsusi önəm vermişdir. MDB məkanında, xüsusən Rusiyada, Ukraynada yaşayan soydaşlarımızın vətəndaş hüquqlarının etibarlı müdafiəsinin təmin olunması məqsədilə hüquq müdafiə mərkəzləri təsis edilmişdir. Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıların problemlərini həll etmək, onların cəmiyyətə inteqrasiyasını təmin etmək isə Dövlət Komitəsinin xüsusi diqqət ayırdığı istiqamətlərdəndir. Gürcüstanda 2008-ci ildən fəaliyyət göstərən Azərbaycan məktəblərində “Gürcü dili” kursları açılmış, həmin kurslar hər cür dərs vəsaiti, lüğət və digər zəruri materiallarla təmin olunmuşdur. Məhz həmin kursların açılması ilə Gürcüstanın ali məktəblərinə qəbul olunan azərbaycanlıların sayında nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunmuşdur. Təkcə 2010-2011-ci tədris ilində Gürcüstan ali məktəblərinə qəbul olmuş 458 tələbənin 350-dən çoxu “Gürcü dili” kurslarının dinləyiciləri idi. Halbuki əvvəlki illərdə bu rəqəm cəmi 20 nəfər olurdu. Hazırda Gürcüstanın ali məktəblərində 1600-dən çox tələbə təhsil alır.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin prioritet istiqamətlərindən biri də türkdilli ölkələrlə münasibətlərin inkişafıdır. Bu məqsədlə ötən müddət ərzində Bakıda türkdilli ölkələrin diaspor qurumları və təşkilat rəhbərlərinin bir neçə toplantısı keçirilmişdir. Bu tədbirlər türkdilli xalqların diasporunun birgə fəaliyyəti, xüsusilə də türkdilli xalqları narahat edən məsələlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması və müəyyən məsələlərin həlli baxımından əhəmiyyətli olmuşdur. Bu istiqamətdə Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan və Qırğızıstan diasporunun birgə fəaliyyətini təmin etmək məqsədilə ortaq fəaliyyət strategiyası qəbul olunmuşdur. Artıq azərbaycanlıların demək olar bütün təbliğat xarakterli tədbirlərində, aksiyalarda türkdilli ölkələrin bayraqları görünür. Hazırda Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasına daxil olan ölkələrin diasporunun beynəlxalq arenada mövqeyini daha da gücləndirmək və fəaliyyət göstərdiyi ölkələrdə təsir dairəsini artırmaq üçün əlaqələndirmə mərkəzlərinin qurulması prosesinə başlanılmışdır.

Bütün bunlarla yanaşı, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi nüfuzlu beynəlxalq qurumlarla sıx əməkdaşlığa da xüsusi diqqət ayırır. Dövlət Komitəsinin Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi və Madrid Klubu ilə birgə 2013-cü və 2014-cü illərdə təşkil etdiyi Beynəlxalq Forumda onlarla ölkədən 200-dən artıq nümayəndə - yüksək səviyyəli rəsmilər, sabiq dövlət və hökumət başçıları, alimlər, ekspertlər iştirak etmişlər. Əsas müzakirə mövzularından biri də Dağlıq Qarabağ münaqişəsi olan Forum Azərbaycanın müsbət imicinin formalaşdırılması, tolerantlıq məkanı kimi tanınması istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biri olmuşdur.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi öz fəaliyyətində müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqinə xüsusi əhəmiyyət verir. Ötən il dekabrın 2-də Bakıda Dünya Azərbaycanlılarının Onlayn Forumu keçirilmişdir. Qurum bu ənənəni davam etdirmək niyyətindədir.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Xartiyasında göstərilmiş Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi və ölkəmizlə bağlı həqiqətlərin təbliğində müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqi, xaricdəki azərbaycanlıların inteqrasiyasının sürətləndirilməsi, digər xalqların diaspor təşkilatları ilə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi, türk dünyasının birliyi ideyalarının yayılması və həyata keçirilməsi, lobbi quruculuğu istiqamətlərində öz fəaliyyətini davam etdirir.