Gəncədəki ali təhsil məktəblərində Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü ilə əlaqədar tədbirlər keçirilib
Gəncə, 31 mart, Rauf Hacıyev, AZƏRTAC
İki əsr ərzində azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə törədilən soyqırımlara uzun illər siyasi-hüquqi qiymət verilməyib. Buna baxmayaraq, Cənubi Qafqazda türk-müsəlman əhalinin XIX əsrin əvvəlindən başlayaraq kütləvi şəkildə işgəncələrə məruz qalması, torpaqlarımızın işğal edilməsi ilə nəticələnən bütün faciəli hadisələr tarixin yaddaşına həkk olunub.
Azərbaycan xalqına qarşı törədilən soyqırımı aktı barədə tarixi həqiqəti ilk dəfə Heydər Əliyev bəyan edib, 1998-ci il martın 26-da Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü haqqında Fərman imzalayıb. Bu sənəd uzun illər bundan əvvəl baş verən hadisələr barədə reallığı açıqlayıb, xalqın yaddaşını təzələyib, onu öz tarixi köklərinə, mənəvi-əxlaqi dəyərlərinə, Vətənə məhəbbət duyğularına qaytarıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı günü ilə əlaqədar keçirilmiş tədbirdə səsləndirilib.
Tədbiri universitetin rektoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü İbrahim Cəfərov açaraq deyib ki, son illərdə Azərbaycan dövləti yerli türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımı və etnik təmizləmələr haqqında həqiqəti beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq üçün çox iş görüb. Ermənilər tarix boyu öz havadarlarının dəstəyi ilə azərbaycanlılara qarşı soyqırımı siyasəti həyata keçirib. Azərbaycanın onlarla kənd və şəhərində etnik təmizləmələr aparılıb. Bakı, Şuşa, Zəngəzur, İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ və başqa bölgələrdə azərbaycanlıları vəhşicəsinə qətlə yetiriblər. 1918-ci ilin mart ayına qədər İrəvan quberniyasında azərbaycanlılar yaşayan 199 kənd talan edilib və yandırılıb.
Toplantıda çıxış edən universitetin Azərbaycan tarixi, fəlsəfə və hüquq kafedrasının müəllimləri vurğulayıblar ki, 1918-ci il martın 30-da səhər erməni-bolşevik dəstələri Bakını hərbi gəmilərdən atəşə tutublar. Artilleriya atəşindən sonra silahlı daşnaklar azərbaycanlıların evlərinə soxularaq, onları amansızcasına qətlə yetiriblər. Martın 31-dən aprelin 1-nə keçən gecə azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın kütləvi xarakter alıb. Üç gün ərzində Bakıda 17 min nəfər öldürülüb.
X X X
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra ermənilərin törətdikləri vəhşiliklərə, 1918-ci ilin mart hadisələrinə xüsusi diqqət yetirilib. Nazirlər Şurası 1918-ci il iyulun 15-də bu faciənin tədqiqi məqsədilə Fövqəladə İstintaq Komissiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul edib. Hətta mart soyqırımını, ilkin mərhələdə Şamaxı və İrəvan quberniyası ərazisində ermənilərin törətdikləri ağır cinayətləri dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün Xarici İşlər Nazirliyi nəzdində xüsusi qurum yaradılıb. 1919-cu il və 1920-ci ilin mart ayının 31-i iki dəfə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən ümummilli matəm günü kimi qeyd olunub. Lakin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutu bu istiqamətdə tədqiqatın başa çatmasına imkan verməyib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirlər Gəncə Dövlət Universitetində 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Gününə həsr edilmiş elmi-praktik konfransda universitetin humanitar məsələlər üzrə prorektoru dosent Asif Cavadov tərəfindən səsləndirilib.
Azərbaycan tarixi kafedrasının dosenti Cavid Bağırzadə “Azərbaycanlılara qarşı soyqırımı siyasətinin tarixi-siyasi kökləri” adlı məruzəsində bu mənfur siyasətin tarixinə nəzər salıb. Tarixçi bildirib ki, erməni faşizmi “böyük Ermənistan” yaratmaq xülyasından ruhlanaraq, azərbaycanlılara qarşı açıq şəkildə genişmiqyaslı qanlı aksiyalar həyata keçiriblər. Bu hadisələrin təşkilatçıları məsələnin mahiyyətinin açılmasına, ona düzgün hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə maneə törədərək, özlərinin qəsbkar torpaq iddialarını pərdələyiblər. Bu iddialar 1988-ci ildə yenidən baş qaldırıb. Həmin illərdə yüz minlərlə azərbaycanlının öz tarixi torpaqlarından qovulmasına da respublikada düzgün siyasi qiymət verilməyib. Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilməsi haqqında ermənilərin qanunsuz qərarını və Moskvanın əslində bu vilayəti Xüsusi İdarəetmə Komitəsi vasitəsilə Azərbaycanın tabeliyindən çıxarmasını xalqımız ciddi narazılıqla qarşılayıb. Məhz elə bunun nəticəsi olaraq, 1990-cı ilin yanvar ayında getdikcə güclənən xalq hərəkatını boğmaq məqsədilə Bakıya qoşun yeridilib, yüzlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilib, yaxud şikəst edilib. 1992-ci ilin fevralında isə ermənilər Xocalı şəhərinin əhalisinə misli görünməyən divan tutub.
Tədbirdə çıxış edənlər xüsusi olaraq vurğulayıblar ki, artıq Azərbaycanın məqsədyönlü xarici siyasəti nəticəsində dünya xalqları arasında əsl həqiqətlər üzə çıxır. Ermənilərin “böyük Ermənistan” xülyası iflasa uğrayıb, onların işğalçı bir xalq kimi tanınmasına nail olunub.