İlahiyyat İnstitutu: Dini dezinformasiyanın qarşısının alınması üçün dini savadlılığın artırılması vacibdir

11.08.2026 [12:12]
Çap et
A⁺ A^-

Bakı, 11 avqust, AZƏRTAC

Müasir dövrdə gənclərin dini bilik əldə etdiyi əsas mənbələrdən birinin rəqəmsal platformalar və sosial şəbəkələr olması bu mühitdə yayılan dini xarakterli məlumatların keyfiyyətinə və etibarlılığına diqqətin artırılmasını zəruri edir. Etibarlı məlumatlarla yanaşı, elmi əsaslardan uzaq, dini mətnləri təhrif edən və ya yanlış şərh edən məzmunların yayılması xüsusilə dini bilikləri kifayət qədər formalaşmamış gənclər üçün müəyyən risklər yaradır.

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutundan AZƏRTAC-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, sosial şəbəkələrdə yayılan dini xarakterli dezinformasiyalar insanlarda dini məsələlərlə bağlı yanlış təsəvvürlərin formalaşmasına, dini mövzuların manipulyativ şəkildə təqdim edilməsinə və cəmiyyətdə müəyyən fikir ayrılıqlarının yaranmasına səbəb ola bilər.

Qeyd olunub ki, dini mətnlərin kontekstdən kənar təqdim edilməsi, saxta sitatlardan istifadə, dini məsələlərin yanlış və manipulyativ şəkildə şərh olunması, eləcə də radikal məzmunların yayılması insanların dini məsələlərə münasibətinə mənfi təsir göstərə bilər. Bu risklərin qarşısının alınmasında əsas istiqamətlərdən biri cəmiyyətdə, xüsusilə də gənclər arasında dini savadlılığın artırılmasıdır. İnsanlar sosial şəbəkələrdə qarşılaşdıqları məlumatların mənbəyini qiymətləndirməyi, məlumatın doğruluğunu yoxlamağı və dini məsələlər üzrə etibarlı və akademik mənbələrə müraciət etməyi bacarmalıdırlar. Dini maarifləndirmənin əsas məqsədi gənclərə təkcə dini biliklərin çatdırılması deyil, həm də onlarda tənqidi düşüncə, informasiyanın düzgün təhlili və etibarlı mənbələri ayırd etmək bacarığının formalaşdırılmasıdır. Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda tədris prosesi məhz bu yanaşma əsasında qurulub. Tələbələrə klassik dini elmlərlə yanaşı, dinşünaslıq, fəlsəfə, tarix, psixologiya və digər humanitar sahələr üzrə biliklər verilir. Bu yanaşma gənclərin dini məsələlərə daha geniş və obyektiv baxış formalaşdırmasına, müxtəlif məlumatları müqayisəli şəkildə təhlil etməsinə imkan yaradır.

Dini maarifləndirmə yalnız auditoriya və tədris mühiti ilə məhdudlaşmır. Seminarlar, konfranslar, dəyirmi masalar, görüşlər və müxtəlif maarifləndirici layihələr vasitəsilə gənclərin sağlam dünyagörüşünün formalaşdırılmasına xüsusi diqqət yetirilir. Bildirilib ki, gənclərin dini maarifləndirilməsi sahəsində əsas problemlərdən biri sosial şəbəkələrdə məlumat bolluğu şəraitində düzgün və etibarlı mənbənin seçilməsidir. Xüsusilə dini mövzularda qısa, emosional və kontekstdən çıxarılmış paylaşımlar daha geniş auditoriyaya çatdığından, onların düzgün qiymətləndirilməsi gənclərdən müəyyən səviyyədə informasiya və media savadlılığı tələb edir. Bu baxımdan, gənclərin həm dini, həm də media savadlılığının artırılması, onlara müxtəlif məlumatları tənqidi yanaşma ilə qiymətləndirmək bacarığının aşılanması böyük əhəmiyyət daşıyır. Sağlam dini dünyagörüşünün formalaşdırılması, etibarlı dini biliklərin əlçatanlığının artırılması və gənclərin düzgün informasiya mənbələrinə yönləndirilməsi dini xarakterli dezinformasiyanın təsirlərinin azaldılmasına mühüm töhfə verə bilər. Bu istiqamətdə dövlət qurumları, təhsil müəssisələri, dini icmalar, media və cəmiyyətin digər institutları arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi də mühüm nəticələr verə bilər.

_{Müxbir - Tünzalə Arazlı}