“James Cocker and Sons” şirkətinin yetişdirdiyi “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü”
Bakı, 10 dekabr, AZƏRTAC
“Əsrin kontraktı” çərçivəsində ilk neftin hasilatı münasibətilə ilə keçirilən təntənəli mərasimdə ABƏŞ-in prezidenti, BP şirkətinin nümayəndəsi Terri Adams ulu öndər Heydər Əliyevə Beynəlxalq Qızılgül Cəmiyyətində ölkə başçısının adına qeydiyyatdan keçirilmiş qızılgül növünün botanik rəsmini təqdim edərək demişdi: Bu qızılgül bu gündən etibarən “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü” kimi dünyada tanınacaq və neft konsorsiumunda təmsil olunan ölkələrin hər birinin milli nəbatat bağlarında çiçəklənəcək.
BP-nin Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə regionu üzrə hökumətlə işlər üzrə baş müşaviri, Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, fəlsəfə doktoru Qivami Rəhimlinin məqaləsində 25 il əvvəl baş vermiş bu unudulmaz hadisədən bəhs olunur. AZƏRTAC məqaləni təqdim edir.
Azərbaycan müstəqilliyinin ilk illərində çox çətin günlər keçirirdi. Ermənistanla müharibə vəziyyətində olan ölkəmizdə qeyri-sabit vəziyyət hökm sürürdü. İqtisadiyyatı tənəzzülə uğramış ölkə dərin böhran keçirirdi.
Azərbaycana qarşı böyük dövlətlər arasında gedən nüfuz və maraq savaşı, xüsusən qonşu ölkələrdəki bəzi siyasi dairələrdən gələn təzyiqlər, qlobal güclər və güclü qonşularla toqquşan maraqları tarazlaşdırmağı tələb edirdi.
Bütün bu maneələri siyasi müdrükliklə aradan qaldıran ulu öndər Heydər Əliyev 1994-cü il sentyabrın 20-də transmilli neft şirkətlərinin iştirakı ilə “Azəri-Çıraq-Günəşli” neft yataqlarının işlənilməsinə dair “Əsrin kontraktı” adlanan neft müqaviləsinin imzalanmasına nail oldu və 1997-ci il noyabrın 7-də “Çıraq” platformasından ilk neft hasil olundu.
Azərbaycanın imzaladığı bu çoxmilyardlı layihə keçmiş SSRİ məkanında ilk və ən böyük beynəlxalq neft sazişi idi. Heydər Əliyevin neft sazişi ilə əlaqədar arzuları məhz “Çıraq” platformasından ilk neftin hasilatına başlanması ilə həqiqətə çevrildı. Noyabrın 12-də bu əlamətdar hadisə Prezident Heydər Əliyevin, “Əsrin kontraktı”nı həyata keçirən neft konsorsiumu ABƏŞ və SOCAR-in rəhbərliyinin, xarici ölkə hökumətləri nümayəndə heyətlərinin başçıları və ABƏŞ-in səhmdar şirkətlərinin prezidentlərinin iştirakı ilə təntənəli şəkildə qeyd olundu.
Respublika Sarayında keçirilən təntənəli mərasimdə ABƏŞ-in prezidenti, BP şirkətinin nümayəndəsi Terri Adams bu münasibətlə Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevə Beynəlxalq Qızılgül Cəmiyyətində əbədi olaraq ölkə başçısının adına qeydiyyatdan keçirilmiş qızılgül növünün botanik rəsmini təqdim edərək dedi: “Bu qızılgül, cənab Prezident, bu gündən etibarən “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü” kimi dünyada tanınacaq və neft konsorsiumunda təmsil olunan ölkələrin hər birinin milli nəbatat bağlarında çiçəklənəcək”.
Əlahəzrət Böyük Britaniya kraliçasına ithaf edilmiş orijinal gül növlərindən xüsusi olaraq “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü” növü Aberdindəki qızılgül tədarükçüsü olan “James Cocker and Sons” şirkəti tərəfindən yetişdirilmiş və ilk olaraq Böyük Britaniya Baş nazirinin bağında əkilmək üçün Londonda Dauning Strit 10-dakı iqamətgahına gətirilmişdi. 1998-ci ilin əvvəllərində “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü”nün 200 tingi Bakıya gətirildi və xarici neft şirkətləri konsorsiumunda təmsil olunan yeddi ölkənin dövlət nəbatat bağlarında əkilmək üçün payçı şirkətlərin hər birinə hədiyyə olundu. Mən həmin ərəfədə Londondan gətirilmiş qızılgülün tinglərini Prezident Aparatına və Mərdəkandakı Nəbatat Bağına təqdim etdim.
İndi geriyə dönüb baxanda Azərbaycanın dövlət quruculuğu sahəsində Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi müdrik siyasətin və əsasını qoyduğu yeni neft strategiyasının necə böyük uğurlara imza atdığının şahidi oluruq. Bu strategiya sayəsində imzalanmış “Əsrin kontraktı” Azərbaycanın iqtisadi inkişafında müstəsna rol oynadı, ölkəmizə böyük iqtisadi, siyasi dividendlər gətirərək onu dünya birliyinin layiqli üzvünə çevirdi. Sosial-iqtisadi inkişafla bərabər, ölkəmizin hərbi qüdrəti də möhkəmləndı.
Ulu öndər Heydər Əliyevin qlobal güclər olan ABŞ və Rusiya ilə balanslaşdırılmış, qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurması Azərbaycana diplomatik-siyasi müstəvidə böyük üstünlüklər gətirdi. Qoşulmama Hərəkatına və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv dövlətlərlə sıx əlaqələr, Türkiyə, Pakistan, İsrail, Böyük Britaniyan, Aİ-nin bir sıra ölkələri ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq və bunun nəticəsi olaraq Azərbaycana əldə etdiyi dəstək regionda geosiyasi mənzərənin ölkəmizin xeyrinə necə dəyişdiyini göstərir. Bunu biz bir daha 2020-ci ildə Vətən müharibəsinin gedişində gördük. 44 gün davam edən müharibədə Azərbaycan təkcə döyüş meydanında deyil, həm də diplomatiya sahəsində qələbə çaldı. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Qarabağ torpaqlarını erməni işğalından azad edərək beynəlxalq səviyyədə tanınan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bu, eyni zamanda, ulu öndər Heydər Əliyevin arzusunu, ata vəsiyyətini yerinə yetirən Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan tarixinə yazdığı şanlı səhifə oldu.
İndi həyatımızda yeni, sülh dövrü başlayıb. Heydər Əliyevin şah əsəri olan “Əsrin kontraktı” dünyaya “neft ətirli gülünü” ərməğan etdi. Odlar yurdunun bu böyük təbii neməti tarixən yaddaşlara yol tapıb və bu gün də Azərbaycanın beynəlxalq simvolu kimi çıxış edir. Qoy Azərbaycan neftinin ərsəyə gətirdiyi “Prezident Heydər Əliyev Sülh Qızılgülü” həmişə qəlblərə yol açsın və hər yerdə, hər zaman sülhün carçısı olsun.