İqtisadi siyasət daimi komissiyasının sədri Ziyad Səmədzadə demişdir ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda aparılan uğurlu islahatlar nəticəsində bir sıra müsbət nəticələr əldə edilmişdir. Cari ilin ötən 4 ayında iqtisadiyyatda baş vermiş inkişaf bəzi sahələrə diqqətin artırılması, eləcə də 2006-cı ilin dövlət büdcəsinə əlavələrin və dəyişikliklərin edilməsi zərurətini yaratmışdır.

Sonra maliyyə naziri Samir Şərifov çıxış edərək, cari ilin dövlət büdcəsinə edilən dəyişikliklər barədə ətraflı məlumat vermişdir. Nazir bildirmişdir ki, ötən dövrün nəticələrinin təhlili göstərir ki, ümumi daxili məhsulun illik orta artımının 30 faizdən 39,5 faizədək yüksələcəyi və büdcə daxilolmalarının təsdiq olunmuş proqnoza qarşı 12 faizədək artacağı real həqiqətdir. Bu isə ölkədə regional inkişafın sürətləndirilməsinə, sosialyönümlü proqramların maliyyə təminatının gücləndirilməsinə, dövlətin investisiya fəallığının yüksəldilməsinə, nəticə etibarilə, əhalinin yaşayış səviyyəsinin yaxşılaşdırılmasına imkan yaradacaqdır.

Ölkənin hərbi qüdrətinin daha da gücləndirilməsi istiqamətində görülən işlərin intensivləşdirilməsi, Fövqəladə Hallar, Müdafiə Sənayesi nazirliklərinin fəaliyyətə başlaması, Mədəniyyət və Turizm, Gənclər və İdman nazirliklərinin, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin funksional strukturlarına yenidən baxılması, dövlət tərəfindən bəzi növ məhsulların qiymətlərinin artırılması da dövlət büdcəsində dürüstləşmə aparılması zərurəti yaratmışdır.

Bunları nəzərə alaraq, Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin 2006-cı ilin 1-ci rübünün yekunlarına dair geniş iclasında 2006-cı ilin dövlət və icmal büdcələrində dürüstləşmə aprılması barədə tapşırıq vermişdir. Hökumət həmin tapşırığa əsasən, 2006-cı ilin dövlət büdcəsinə dəyişikliklər edilməsi barədə yeni qanun layihəsi hazırlamışdır.

Layihədə 2006-cı il dövlət büdcəsi xərclərinin 430,5 milyon manat artırılaraq, 4 milyard 25 milyon manata çatdırılması nəzərdə tutulur ki, bu da 2005-ci ilin icrasına nisbətən 88 faiz, cari ilin dövlət büdcəsinin təsdiq olunmuş xərcləri ilə müqayisədə 12 faiz çoxdur. Bu artım nəzərə alınmaqla, dövlət büdcəsi xərclərinin ümumi daxili məhsulda xüsusi çəkisi 23,3 faizə çataraq, 2005-ci ilin icrasına nisbətən 5,3 faiz artacaqdır.

Xərclərin artımı üçün nəzərdə tutulan vəsaitin 271,3 milyon manatı və ya 63 faizi dövlət investisiya xərclərinə, 159,2 milyon manatı və ya 37 faizi digər zəruri xərclərin maliyyələşdirilməsinə yönəldiləcəkdir. Vəsaitlərin bölgüsü zamanı ölkənin müdafiə qabiliyyətinin artırılmasına və təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə, əhalinin sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılmasına, regionların sosial-iqtisadi inkişafına, investisiya fəaliyyətinin genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilməsi ön plana çəkilmişdir.

2006-cı ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri 430,5 milyon manat artırılaraq, 3 milyard 837 milyon manata çatdırılacaqdır. Bu, cari ilin təsdiq olunmuş proqnozuna nisbətən 12,6 faiz, 2005-ci ilin icrası ilə müqayisədə isə 86,7 faiz çoxdur. Gəlirlərin ilin sonuna gözlənilən ümumi daxili məhsulda xüsusi çəkisi 22,2 faiz səviyyəsinə qalxmaqla, 2005-ci ilə nisbətən 4,9 faiz artacaqdır.

Artımlardan sonra, dövlət büdcəsinə Vergilər Nazirliyi tərəfindən təmin edilən gəlirlər 2 milyard 621 milyon manat, Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən təmin edilən gəlirlər 505,4 milyon manat təşkil edəcəkdir ki, bu da 2006-cı ilin təsdiqlənmiş göstəricilərinə nisbətən müvafiq olaraq 17,5 faiz və 5,9 faiz çoxdur.

Dürüstləşmələr zamanı dövlət büdcəsi kəsirinin səviyyəsi dəyişməyərək, 188 milyon manat həddində saxlanılacaq, onun ümumi daxili məhsulda xüsusi çəkisi 0,2 faiz azalaraq, 1,1 faizə enəcəkdir.

Dövlət büdcəsi ilə yanaşı, icmal büdcədə də müvafiq dəyişikliklər edilmişdir. 2006-cı ilin icmal büdcəsinin gəlirlərinin 591,2 milyon manat və ya 13,9 faiz artırılaraq, 4 milyard 846 milyon manata, xərclərinin 617 milyon manat və ya 13,5 faiz artırılaraq, 5 milyard 203 milyon manata çatdırılması proqnozlaşdırılır.

İcmal büdcənin kəsiri 356,2 milyon manat və ya ümumi daxili məhsula nisbətən 2,1 faiz olacaqdır ki, bu da təsdiq edilmiş göstəricilərə nisbətən 0,1 faiz azdır.

Dövlət Neft Fondunun gəlirləri nəzərə alınmadan, icmal büdcənin kəsirinin yuxarı həddi 1 milyard 375 milyon manat olmaqla, gözlənilən ümumi daxili məhsulda xüsusi çəkisi 0,9 faiz azalaraq, 7 faiz təşkil edəcəkdir.

Sonra gündəlikdəki ikinci məsələ - “Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun 2006-cı il büdcəsi haqqında” Qanuna dəyişikliklər və əlavələr edilməsi barədə” qanun layihəsi müzakirə olunmuşdur. Milli Məclisin sosial siyasət daimi komissiyasının sədri Hadi Rəcəbli demişdir ki, iqtisadiyyatın dinamik inkişafı dövlətin əhalinin sosial müdafiəyə ehtiyacı olan təbəqəsinə diqqət və qayğını artırmağa imkan vermişdir.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun (DSMF) sədri Səlim Müslümov layihə ilə bağlı daha ətraflı məlumat vermişdir. O demişdir ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin 2001-ci ildə təsdiq etdiyi “Azərbaycan Respublikasında pensiya islahatı Konsepsiyası”nın Prezident İlham Əliyev tərəfindən reallaşdırılması nəticəsində ölkədə dövlət sosial sığorta sisteminin idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi və sosial sığorta münasibətlərinə əsaslanan pensiya sisteminin yaradılması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir.

Sosial sığorta haqlarının yığılması, sığortaolunanların fərdi uçotunun işlənməsi, pensiyaların və pensiyalara əlavə olunan müavinətlərin təyin edilməsi, maliyyələşdirilməsi və ödənişinə nəzarət vahid icra orqanında cəmləşdirilmişdir. Yeni sistemə keçidlə bağlı DSMF-də çox böyük həcmli iş yerinə yetirilmişdir.

Dövlət büdcəsindəki artımlar Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsinin də artımına səbəb olmuşdur. Müzakirəyə təqdim olunmuş layihədə DSMF-nin dürüstləşdirilmiş gəlirləri 589,481 milyon manat proqnozlaşdırılır ki, bu da təsdiq edilmiş gəlir proqnozuna nisbətən 21,24 milyon manat və ya 3,7 faiz çoxdur. Artımın əsas səbəbi dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatlarda çalışanların əmək haqlarının artırılması, eləcə də fərdi uçot sisteminin tətbiqi ilə bağlı qeydiyyata düşən sığortaolunanların sayının artmasıdır. Buna görə də DSMF-nin 2006-cı il üçün dürüstləşdirilmiş büdcəsi gəlirlərinin artımının tam məbləğdə məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına formalaşdırılması proqnozlaşdırılır.

Məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesabına daxilolmaların artımının 11,238 milyon manatı və ya 52,9 faizi büdcə sektorunun, 10 milyon manatı və ya 47,1 faizi qeyri–büdcə bölməsinin payına düşür. Büdcə gəlirlərinin artımı ilkin büdcədə əhatə oluna bilməyən bəzi problemlərin həllinə imkan vermişdir ki, bu da Fondun büdcəsinin xərclər hissəsinin dürüstləşdirilməsində əksini tapmışdır.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun 2006-cı il üçün dürüstləşdirilmiş büdcəsinin xərcləri 589,481 milyon manat proqnozlaşdırılır ki, bu da təsdiq olunmuş xərclər proqnozuna nisbətən 21,24 milyon manat və ya 3,7 faiz çoxdur. Xərclərin artımının 85,4 faizini və ya 18,135 milyon manatını əhaliyə ödənişlər təşkil edir ki, bunun da 96,5 faizi əmək pensiyaları, 3,5 faizi isə müavinətlər üzrə ödəniş xərcləridir.

Sonra layihələr ətrafında müzakirələr başlanmışdır. Deputatlar 2006-cı ilin dövlət büdcəsinə, eləcə də Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun 2006-cı il büdcəsinə edilən dəyişiklikləri müsbət qiymətləndirmiş bəzi xərc maddələri ilə bağlı rəy və təkliflərini bildirmişlər.

Maliyyə naziri Samir Şərifov deputatları maraqlandıran suallara aydınlıq gətirmiş, qaldırılan məsələlərin qruplaşdırılaraq araşdırılacağını və mövcud problemlərin gələcəkdə tədricən həll ediləcəyini bildirmişdir.

Hər iki layihə səs çoxluğu ilə təsdiq edilmişdir.

Daha sonra deputatlar “Ədliyyə orqanlarında qulluqkeçmə haqqında” qanun layihəsini müzakirə etmişlər. Milli Məclisin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu məsələləri daimi komissiyasının sədri Əli Hüseynov demişdir ki, bu qanun Azərbaycan Respublikasının ədliyyə orqanlarında, idarə və təşkilatlarında, penitensiar xidmətdə qulluqkeçmə qaydalarını və şərtlərini, bu orqanların işçilərinin hüquqi vəziyyətinin əsaslarını müəyyən edir. Qanun layihəsində ədliyyə orqanlarında qulluqkeçmənin qaydaları, hüquqi əsasları, qanunun tətbiqi sahəsi, bu orqanda qulluğa qəbulun şərtləri və digər müddəalar əksini tapmışdır. Layihə 8 fəsildən və 43 maddədən ibarətdir. Müzakirələr zamanı deputatlar ədliyyə sistemində bu cür qanunların qəbulunu vacib şərtlərdən biri saymış və sənədi birinci oxunuşda qəbul etmişlər.