Ağdam, 21 aprel, Tahir Ağaməmmədov, AZƏRTAC

İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizə həyat yenidən qayıdır. Azadlığına qovuşmuş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur quruculuq, təmir-bərpa işlərinin şahidinə çevrilir. Vətən müharibəsi bitər-bitməz azad edilmiş ərazilərin bərpasına başlanılması, bir sıra infrastruktur layihələrin həyata keçirilməsi, o cümlədən elektrik enerjisi ilə təminat və yol infrastrukturunun yenidən qurulması bir daha onu göstərir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası və inkişafı Azərbaycan dövləti üçün ən prioritet məsələdir.

AZƏRTAC otuzillik erməni işğalından azad edilən Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası istiqamətində dövlətimiz tərəfindən atılan addımlara nəzər salır.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin aprelin 21-də Füzulidə Köndələnçay su anbarlarında aparılacaq təmir-bərpa işləri, Şuşanın Daşaltı kəndində Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun və bu yolun üzərindəki tunellərin inşası, Şuşa şəhərində inzibati binanın əsaslı təmiri və konfrans zalının tikintisi ilə tanışlığı bir daha deməyə əsas verir ki, hazırda ölkəmizin potensial imkanları azad edilmiş ərazilərin bərpası və yenidən qurulması istiqamətində səfərbər edilib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 4 yanvar tarixli Fərmanı ilə Qarabağ Dirçəliş Fondunun, 2021-ci il 12 avqust tarixli “İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə şəhərsalma məsələləri haqqında” Fərmanı əsasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi yanında Qarabağ Regional Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin yaradılması bərpa və yenidənqurma işlərinin sistemli və ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsini təmin edir.

Prezident İlham Əliyev azad edilmiş rayonların Baş planlarının hazırlanması prosesinə şəxsən nəzarət etməklə, ən incə detalların belə nəzərə alınmasına, prosesin müasir şəhərsalma trendlərinə uyğunlaşdırılmasına çalışır. Bölgənin Ümumi Planının hazırlanması prosesi artıq yekun mərhələdədir.

Dövlətimizin başçısının ilin birinci rübünün yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə qeyd etdiyi kimi, artıq Ağdam və Füzuli şəhərlərinin Baş planları hazırlanaraq təsdiqlənib. Hazırda digər şəhərlərin Baş planlarının hazırlanması işi sürətlə davam etdirilir. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Ağdam, Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının ərazilərində yaşayış binalarının təməlinin qoyulması “Böyük qayıdış”ın yaxın illərdə reallaşacağına ciddi əminlik yaradır.

Prezident İlham Əliyev deyib ki, digər şəhərlərin Baş planlarının təsdiqlənməsi bu yaxınlarda öz həllini tapmalıdır. Şuşa, Cəbrayıl, Kəlbəcər, Zəngilan, Qubadlı şəhərlərinin, Hadrut və Suqovuşan qəsəbələrinin Baş planları hazırlanmalıdır, bu il təsdiqlənməlidir və ondan sonra bizim Qarabağ və Şərqi Zəngəzura aid olan investisiya proqramında əlavələr edilməlidir. Bunun üçün 2,2 milyard manat vəsait nəzərdə tutulur.

Azad edilmiş ərazilərdə qısa müddətdə yaşayış üçün münbit şəraitin formalaşdırılması, həyata keçirilən infrastruktur layihələri - yolların, dəmiryolu xətlərinin, energetika sisteminin bərpası, yeni beynəlxalq hava limanlarının inşası iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və əlverişli investisiya mühitinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.

Hazırda qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri də azad edilmiş ərazilərin zəngin resurslarından, infrastruktur potensialından səmərəli istifadə, bu məqsədlə dövlət-özəl sektor tərəfdaşlığının təmin edilməsidir. Dövlət əlverişli biznes mühiti yaratmaqla, həmin ərazilərdə iqtisadi fəaliyyətin canlandırılmasına və dayanıqlı məskunlaşmanın təmin olunmasına çalışır. Bu baxımdan Ağdam Sənaye Parkının, “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” Sənaye Parkının təməlinin qoyulması, buraya potensial rezident və investorların cəlb edilməsi istiqamətində müvafiq işlərin aparılması xüsusi qeyd olunmaldır.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və inkişafı baxımından quru və hava nəqliyyatı infrastrukturlarının formalaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər də xüsusi əhəmiyyətə malikdir. 2021-ci ilin oktyabrın 26-da istifadəyə verilmiş Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı, hazırda inşası sürətlə davam etdirilən Zəngilan və Laçın beynəlxalq hava limanları regionda təkcə investisiya qoyuluşlarına deyil, həm də turizmin inkişafına əlverişli şərait yaradır.

2021-ci il noyabrın 7-də “Zəfər Yolu”nun açılışı olub, hazırda işğaldan azad edilmiş ərazilərdə 15 fərqli layihə üzrə 1400 kilometrdən artıq uzunluqda yolların, habelə telekommunikasiya şəbəkələrinin qurulması və rabitə xidmətlərinin təşkili üzrə işlər sürətlə davam etdirilir.

101 kilometrlik Füzuli-Əhmədbəyli-Şuşa dördzolaqlı yolunun çəkilişinin davam etdirilməsi, Füzuli-Hadrut, Zəngilan-Horadiz avtomobil yollarının əsasının qoyulması ərazilərin bərpası və yenidənqurulması prosesinin sürətləndirilməsinə xidmət edir.

Göygöl və Kəlbəcər rayonlarını birləşdirəcək 81 kilometrlik Toğanalı-Kəlbəcər avtomobil yolunun inşası ölkəmizin Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu ilə rahat nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrini təmin edəcək.

Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin çəkilişinə başlanılması bölgənin tamamilə sıradan çıxmış dəmir yolu xətləri şəbəkəsinin bərpası baxımından mühüm addımdır. Yevlax-Xankəndi dəmiryolu xəttinin Bərdə-Ağdam hissəsinin, habelə Horadiz-Ordubad, Yevlax-Xankəndi, Mincivan-Qafan, Qazax-Barxudarlı dəmir yolu xətlərinin bərpası layihələri təkcə iqtisadi deyil, siyasi baxımdan da əhəmiyyətlidir.

Postmüharibə dövründə Şuşada, Füzulidə, Kəlbəcərdə, Cəbrayılda, Zəngilanda, Qubadlıda yarımstansiyaların, “Güləbird” və “Kəlbəcər-1” Su Elektrik stansiyalarının istifadəyə verilməsi, habelə “Yaşıl enerji” konsepsiyasının tətbiqinə hazırlıq istiqamətində atılan addımlar bölgənin dayanıqlı enerji təminatına zəmin yaradır.

Dövlətimizin başçısı Qarabağın turizm potensialından danışarkən deyib: “Qarabağ bölgəsinin çox zəngin, füsunkar, təkrarolunmaz təbiəti və tarixi abidələri var, əminəm, Azərbaycanın əsas turizm zonasının birinə çevriləcək”. Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın bir müddət əvvəl Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsində Turizm İnkişaf Konsepsiyası əsasında yaradılacaq kompleksin təməlqoyma mərasimində iştirak etmələri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi potensialının bərpası prosesində turizm sektorunun müstəsna rolunu bir daha göstərir.

Bəli, artıq Qarabağın, Şərqi Zəngəzurun yeni - bərpa, yenidənqurma, inkişaf, çiçəklənmə dövrü başlayıb. İllərdir düşmənin yağmaladığı, dağıdaraq viran qoyduğu yurd yerlərimizə indi yeni nəfəs gəlib. Çox keçməyəcək ki, biz azad edilmiş torpaqlarımıza ayaq basanda işğalın ağır nəticələri, ağrı-acıları ilə deyil, gözəlliklərlə, doğma yurdlarına dönmüş insanların çöhrəsindəki xoşbəxt təbəssümlə qarşılaşacağıq.