Şəhidlərin xatirəsi tarixi və mədəni irsə zərər vurmaqla əbədiləşdirilməməlidir – ŞƏRH
Bakı, 5 sentyabr, AZƏRTAC
Mən həmişə şəhidlərin adının ləyaqətlə, hörmətlə, şanlarına yaraşan formada əbədiləşdirilməsinin tərəfdarı olmuşam. Şəhidlərin xatirəsinin qorunması və adlarının əbədiləşdirilməsi cəmiyyət üçün mühüm mənəvi məsələdir. Lakin bu məqsədlə daş, qaya, divar və digər təbii və ya tarixi səthlərin üzərinə yazılar yazılması, xüsusilə də tarixi-mədəni əhəmiyyət daşıyan məkanlara müdaxilə edilməsi yolverilməzdir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında sosioloq Lalə Mehralı bildirib.
Lalə Mehralı qeyd edib ki, şəhid maketi düzəldənləri, şəhidə toy edənləri, şəhidin əksini torta həkk edib sonra onu kəsənləri, daşa-divara, yerə-torpağa şəhid adı yazıb sonra o yolu ayaqlayanları normal hesab etməyib.
“Müharibədən sonra insanlar bu məsələlərə diqqət etmədi. Şəhidin adı təsadüfi və qeyri-peşəkar üsullarla ictimaiyyətə təqdim edilməməlidir. Şəhidin adı bu cür ucuz reklama alət edilməməlidir. Şəhid xatirəsi daşlara, ayaq altına, ya da karton parçasına həkk ediləcək qədər cılız deyil. Xüsusilə Şuşa kimi tarixi və memarlıq baxımından unikal şəhərdə belə hallar yolverilməzdir. Tarixi abidələrin üzərinə yazılar yazmaqla şəhidlərin adını əbədiləşdirmək həm şəhidlərin xatirəsinə, həm də Azərbaycanın tarixi irsinə hörmətsizlikdir. Azərbaycanda şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün dövlət səviyyəsində müxtəlif layihələr həyata keçirilir. Abidələr, parklar, xiyabanlar və memorial komplekslərlə yanaşı, şəhidlərin adlarının təhsil müəssisələrində yaşadılması da bu istiqamətdə mühüm nümunədir. Qarabağın işğaldan azad olunan ərazilərində zamanla bütün şəhidlərimiz əbədiləşdiriləcək, dövlət bunun üçün nə lazımdırsa edəcək. Bu iş sistemli və səliqəli görülməlidir”, – deyə L.Mehralı vurğulayıb.
Sosioloq qeyd edib ki, şəhidlərin adlarının məktəblərdə siniflərə verilməsi onların xatirəsinin gələcək nəsillərə çatdırılmasının daha təsirli yollarından biridir: “Necə ki, müharibədən sonra bütün məktəblərdə siniflərə şəhidlərin adı verildi, hər sinif bir qəhrəmanın adını daşıyır indi. Hər gün o sinif otağına dərsə girən şagird o sinfə adı verilən qəhrəmanın necə hünərlər göstərdiyini bilir. Mövzu ictimai və şəxsi əmlakın, şəhər infrastrukturunun, tarixi-mədəni irsin qorunması baxımından da aktuallıq daşıyır. Bina, abidə və digər obyektlərin üzərinə yazıların həkk edilməsi onların görünüşünə xələl gətirməklə yanaşı, sonradan təmizləmə və bərpa işlərinə əlavə vaxt və maliyyə vəsaitinin ayrılmasını tələb edir. Xüsusilə tarixi və memarlıq əhəmiyyətli obyektlərdə qeyri-peşəkar müdaxilələr əlavə zərərə səbəb ola bilər. Bu baxımdan ictimai məkanlara, mədəniyyət nümunələrinə və tarixi abidələrə münasibətdə vətəndaş məsuliyyətinin artırılması, belə halların qarşısının alınması və qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycanda müxtəlif vaxtlarda bina və digər obyektlərin üzərinə yazılar yazılması ilə bağlı oxşar hallar vandalizm kimi qiymətləndirilib və aidiyyəti şəxslər barəsində hüquqi tədbirlər görülüb. Şəhidlərin xatirəsinin qorunması isə onların adlarının təsadüfi obyektlər üzərində yazılması ilə deyil, cəmiyyətin yaddaşında və dövlət tərəfindən yaradılan memorial məkanlarda ləyaqətlə yaşadılması ilə təmin edilməlidir”.
Müxbir - Pərvanə Qafarova
Bölmənin digər xəbərləri
