Siyasi şərhçi: Azərbaycanın müdafiə sənayesi təhlükəsizliyin əsas dayaqlarından biridir
Bakı, 1 oktyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın təxminən 20 il əvvəl müdafiə sənayesinin inkişafına strateji istiqamət verməsi ölkənin milli təhlükəsizlik siyasətində uzunmüddətli nəticələr doğuran qərarlardan biri olub. Birinci Qarabağ müharibəsinin təcrübəsi göstərdi ki, ərazilərin itirilməsinin səbəblərindən biri iqtisadi tənəzzüllə yanaşı, müdafiə sisteminin zəifliyi idi. Həmin dövrdən sonra Azərbaycanın qarşısında müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və milli hərbi potensialın formalaşdırılması istiqamətində mühüm vəzifələr dayanırdı.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Elnur Ənvəroğlu bildirib.
Onun sözlərinə görə, müdafiə sənayesinin inkişafı ilə bağlı qərarın əsas mahiyyəti yalnız müəyyən hərbi məhsulların ölkə daxilində istehsal edilməsindən ibarət deyildi. Burada daha geniş məqsəd Azərbaycanın öz müdafiə ehtiyaclarını mümkün qədər daxili istehsal hesabına təmin etmək, xarici tədarük zəncirlərindən asılılığı azaltmaq və zaman keçdikcə ölkənin öz hərbi texnologiyalarını inkişaf etdirmək imkanlarını formalaşdırmaq idi. Azərbaycan ən çətin günlərində xaricdən bir sıra sanksiyalarla üzləşib. ABŞ-nin “Azadlığa Dəstək Aktı”na 907-ci düzəliş də buna nümunədir.
ADEX Azərbaycanın müdafiə sənayesinin beynəlxalq sistemə daha fəal inteqrasiyası üçün imkanlar yaradır
“Müdafiə sənayesinin inkişafını yalnız istehsal olunan silahların və hərbi texnikanın sayı ilə ölçmək düzgün olmaz. Müdafiə sənayesinin milli təhlükəsizlik baxımından əsas üstünlüklərindən biri böhran və müharibə şəraitində operativlikdir. Xaricdən hazır məhsul almaqla yanaşı, onun texniki xidmətinin təşkili, ehtiyat hissələri ilə təminatı, modernləşdirilməsi və müəyyən məhsulların istehsal həcminin qısa müddətdə artırılması vacib məsələlərdir. Yerli istehsal imkanlarının genişlənməsi Azərbaycana bu istiqamətlərdə böyük çeviklik qazandırır. Son 20 ildə Azərbaycanın müdafiə sənayesində baş verən dəyişikliklər bu strategiyanın mərhələli şəkildə inkişaf etdiyini göstərir. Əvvəlcə əsas diqqət müxtəlif hərbi təyinatlı məhsulların yerli istehsalının təşkilinə yönəldilib. Sonrakı mərhələdə isə daha mürəkkəb sistemlərin, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatlarının, müxtəlif silah sistemlərinin, sursatların və digər hərbi texnologiyaların istehsalı və modernləşdirilməsi istiqamətləri ön plana çıxıb. Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində müasir döyüş meydanında texnologiyanın, xüsusilə pilotsuz sistemlərin, dəqiq zərbə imkanlarının, kəşfiyyat və müşahidə vasitələrinin rolunu açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Azərbaycan üçün bu təcrübə müdafiə sənayesinin əhəmiyyətini daha da artırdı. Söhbət yalnız hərbi məhsulların istehsalından deyil, həm də yeni texnologiyaların mənimsənilməsindən, mövcud sistemlərə inteqrasiyasından və yerli imkanlar hesabına inkişaf etdirilməsindən gedir. Bu gün ADEX sərgisinin əhəmiyyəti məhz qeyd olunan məqamlarla bağlıdır. ADEX sadəcə Azərbaycanda istehsal olunan hərbi məhsulların nümayiş etdirildiyi sərgi deyil. Bu platforma Azərbaycanın müdafiə sənayesinin beynəlxalq hərbi-texniki əməkdaşlıq sisteminə daha fəal inteqrasiyası üçün imkanlar yaradır. Sərgidə müxtəlif ölkələrdən müdafiə sənayesi şirkətlərinin, istehsalçıların, dövlət qurumlarının və hərbi nümayəndə heyətlərinin iştirakı texnologiya mübadiləsi, birgə istehsal, investisiya cəlbi və yeni bazarlara çıxış baxımından əlavə imkanlar formalaşdıra bilər”, - deyə siyasi şərhçi vurğulayıb.
O, xüsusilə ixrac məsələsinin Azərbaycanın müdafiə sənayesinin növbəti inkişaf mərhələsində mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Qeyd edib ki, yerli müdafiə sənayesinin real potensialı təkcə daxili tələbatı ödəmək qabiliyyəti ilə deyil, həm də beynəlxalq bazarlarda rəqabət apara bilən məhsullar yaratmaq imkanları ilə müəyyən olunur. Bu baxımdan ixracın artması istehsalın genişləndirilməsi, yeni texnologiyalara investisiyaların artırılması və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin inkişafı üçün əlavə maliyyə imkanları yarada bilər.
“Azərbaycanın qarşısında müdafiə sənayesinin inkişafı ilə bağlı artıq yeni mərhələnin vəzifələri dayanır. Əgər ilkin mərhələdə əsas məqsəd daxili tələbatı təmin edə bilən müdafiə sənayesi yaratmaq idisə, növbəti mərhələdə daha yüksək texnologiyalara əsaslanan, ixracyönümlü və beynəlxalq əməkdaşlıq şəbəkələrinə inteqrasiya olunmuş müdafiə sənayesinin qurulması hədəflənməlidir. ADEX kimi beynəlxalq platformalar məhz bu keçidin nümayiş etdirilməsi, yeni tərəfdaşlıqların qurulması və Azərbaycanın müdafiə sənayesinin imkanlarının dünya miqyasında tanıdılması baxımından mühüm rol oynayır”, - deyə E.Ənvəroğlu bildirib.
Müxbir - Səbinə Əlizadə