Yaxın Şərqdəki gərginlik fonunda qarğıdalı və soya qiymətləri kəskin artıb
Bakı, 1 oktyabr, AZƏRTAC
Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginlik və bunun nəticəsində Hörmüz boğazında təchizat zəncirində yaranan fasilələr qlobal gübrə bazarında ciddi təchizat çatışmazlığına səbəb olub, qarğıdalı və soya qiymətlərinin artmasına təkan verib.
AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, kənd təsərrüfatı bitkiləri üçün vacib gübrə növü olan diammonium fosfatın qiyməti ilin ilk doqquz ayı ərzində 28,4 faiz artaraq bir metrik ton üçün 802,5 dollara çatıb.
Qiymətin 2025-ci ilin sonunda tonu 625 dollar səviyyəsindən bu həddə yüksəlməsi kənd təsərrüfatı məhsullarının maya dəyərini artırıb, nəticədə qarğıdalı qiymətləri 13,3 faiz, soya isə 22,6 faiz bahalaşıb.
Hörmüz boğazının dəniz daşımaları üçün faktiki olaraq bağlanması kənd təsərrüfatı istehsalı üçün zəruri olan resurslara çıxışı məhdudlaşdırıb, çünki normal şəraitdə qlobal gübrə ticarətinin təxminən üçdəbiri məhz bu mühüm su yolundan həyata keçirilir.
Yaxın Şərqdəki münaqişələrin neft təchizatını təhdid etməsi və Hörmüz boğazı kimi kritik keçid nöqtələrində risklər kənd təsərrüfatı istehsalının əsas resurslarından biri olan dizel yanacağının bahalaşmasına da səbəb olub. Gübrə bazarı ən güclü təsiri təbii qaz və ammonyak qiymətlərinin artması ilə hiss edib. Artan xərclər səbəbindən fermerlər daha az gübrə istifadə etmək məcburiyyətində qalıblar ki, bu da qlobal məhsuldarlıq proqnozlarına mənfi təsir göstərir.
Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, enerji qiymətlərində yeni artım təbii qaz və azotəsaslı gübrələrin qiymətlərində növbəti kəskin bahalaşmaya səbəb ola bilər.