Ötən il 100-ə yaxın yeni bitki və göbələk növü aşkarlanıb
Bakı, 26 yanvar, AZƏRTAC
İngiltərənin paytaxtı Londondakı Kev Kral Nəbatat Bağının tədqiqatçıları keçən il 74 yeni bitki və 15 göbələk növü aşkar ediblər.
AZƏRTAC BBC-yə istinadla xəbər verir ki, müəmmalı növlərin çoxu Antarktidada vulkanın zirvəsi və ya qayalıqlar kimi gözlənilməz yerlərdə tapılıb.
Alimlər bildiriblər ki, yeni aşkarlanan növlərin təcili olaraq qorunması lazımdır. Həmin bitkilərin təxminən dörddə üçü nəsli kəsilmək təhlükəsi altındadır. Avstraliyada milli parkda 9 yeni tütün növü tapılıb. Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, 2023-cü ildə yeni kəşf edilmiş bu bitkilər 10 ən yaxşı növ hesab olunur və dünyanın təbii gözəlliyini, həmçinin möcüzəsini əks etdirir, bundan başqa, biomüxtəlifliyin itirilməsi və iqlim dəyişikliyi təhlükələri barədə ciddi xəbərdarlıqdır.
Araşdırmaya rəhbərlik edən Martin Cek bildirib ki, aşkarlanan bitki və göbələk növlərinin qorunması məsələsi bəşəriyyət üçün potensial istifadə sahələrinin araşdırılması istiqamətində ilk addımdır. Aşkar etdiyimiz bu bitkilər insanda müxtəlif gözəl duyğular yaradır və yaşamı həqiqətən də çox dəyərli edir.
Kev Botanical Gardens tərəfindən 2023-cü ildə kəşf edilən 10 yeni bitki növü bunlardır:
Üç yeni Antarktika göbələyi.
Antarktida, demək olar ki, çiçəkli bitkilərdən məhrum olan bir qitədir, lakin likenlər çılpaq qayaların olduğu kiçik ərazilərdə yaşaya bilirlər. Bütün mövcud göbələk növlərinin yalnız 5-10 faizi məlumdur. Bu növlərə təkcə tədqiq edilməmiş uzaq bölgələrdə deyil, bütün planetdə rast gəlmək mümkündür. Tanınmış alim Raquel Pino-Bodas bildirib ki, bu inanılmaz müxtəliflik arasında bizlər bu gün, qarşılaşdığımız ən böyük problemlərdən bəzilərinə təbii həll yolu tapmağa müvəffəq olduq. Aşkarlanan həmin bitkilərdən yeni qida mənbələri, dərmanlar və digər faydalı aktiv birləşmələr hazırlanacaq.
Orxideya bitkisi dağın zirvəsində tapılıb.
Möhtəşəm parlaq qırmızı çiçəkləri olan bitki İndoneziyanın Vaygeo adasındakı sönmüş vulkan olan Nok dağının zirvəsində tapılıb.
Yerin altında böyüyən palma ağacı.
“Pinanga subterranean” adlanan xurma Cənub-Şərqi Asiyanın Borneo adasında tapılıb. Xurmanın parlaq qırmızı meyvə və çiçəklərinin çoxu yerin altında basdırılır.
Mozambikdə ətyeyən bitki.
Nanə fəsiləsindən olan bu maraqlı bitki (Crepidorhopalon droseroides) yapışqan tüklərindən istifadə edərək həşəratları çəkir, tutur və həzm edir, lakin onun digər bitkilərlə heç bir əlaqəsi yoxdur: “Əmin ola bilərəm ki, yaxın bir neçə il ərzində onun ətyeyən olduğu elmi şəkildə sübut olunacaq və bu təsdiqlənərsə, bu, ətyeyən bitkilərin təkamülünün qeydə alındığı yeni bir vəziyyət olacaq”, - deyə Martin Cek əlavə edib.
Yerin altında yaşayan iki ağac növü.
Mərkəzi Afrikada Anqolanın cənubundakı Kalahari səhrasında qumun altında böyüyən ağaclar aşkar edilib. Səthdə yalnız çiçəklər və bir neçə yarpaq görünə bilər. “Baphia arenicola” və ya “torpaqda böyüyən” kimi tanınan ağaclardan biri paxla ailəsinə aiddir və ağ çiçəklərə malikdir. İkincisi, “Cochlospermum adjanyae”, parlaq sarı çiçəklərə malikdir.
Madaqaskar adasında yeni orxideya.
Bu yeni orxideyalar ziyarətçilərin diqqətini çəkən “dəbilqə vanqası kimi tanınan qəribə və gözəl mavi dimdikli quş” sayəsində sağ qaldığı düşünülür. Quşun yaşadığı meşə sahələrini qorumaqla kəndlilər solğun şəffaf çiçəkləri olan orxideyaların yaşayış yerini qoruyub saxlayıblar.
Digər kəşflərə isə bu bitkilər daxildir:
- Cənubi Koreyada qida tullantıları üzərində böyüyən göbələklər
- Taylandda bənövşəyə bənzər çiçək
- Cənubi Afrikada indiqo daşıyan bitki
Alimlər hələ rəsmi olaraq təsdiqlənməmiş 100 min bitkinin olduğu təxmin edilir. Göbələkdə isə bu rəqəm daha yüksəkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
