Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

REGİONLAR

Şuşanın erməni vandalizminə məruz qalmış Mamayı məhəlləsi VİDEO

Şuşa, 20 oktyabr, Tahir Ağaməmmədov, AZƏRTAC

Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşa şəhəri özünün məhəllələri ilə tanınıb. Şuşa şəhərində 17 məhəllə var idi ki, onların hər birinin məscidi, bulağı və hamamı mövcud olmuşdur. Təəssüf ki, Şuşa şəhərinin bütün tarixi məkanları, o cümlədə qədim məhəllələr, məscidlər, bulaqlar və digər abidələr erməni vandalizminə məruz qalıb.

Bu fikirləri AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə açıqlamasında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Qarabağ İrsini Araşdırma Mərkəzinin rəhbəri, professor, siyasi elmlər doktoru Elçin Əhmədov bildirib.

E.Əhmədov deyib ki, Pənahəli xanın hakimiyyəti illərində (1747-1763) şəhərin salınmasının ilkin mərhələsində ən qədim məhəllələr sonralar şəhərin relyefinə uyğun olaraq, “Aşağı məhəllə” adlandırılmışdır. “Aşağı” məhəllə 9 məhəllədən təşkil olunmuşdur: Seyidli, Çöl Qala, Çuxur Məhəllə, Quyuluq, Dördlər Qurdu, Qurdlar, Merdinli, Hacı Yusifli, Culfalar. Şuşanın bir şəhər kimi formalaşmasının ikinci mərhələsi İbrahimxəlil xanın hakimiyyəti illərinə (1763-1806) təsadüf edir. Bu mərhələdə “Yuxarı məhəllə” adlanan ikinci məhəllə formalaşmışdı. “Yuxarı” məhəllə 8 məhəllədən təşkil edilmişdir: Saatlı, Mamayı, Köçərli, Xocamircanlı, Ağadədəli, Dəmirçilər, Təzə Məhəllə, Hamamqabağı.

Professor Elçin Əhmədov Mamayı məhəlləsinin başlandığı yerdən, yəni Saatlı məscidinin yanından, “Qarabağ” mehmanxanasından yuxarı qalxanda qədim iki əsrlik evlərin hamısının tamamilə dağıdıldığını və ya yer üzündən silindiyini, erməni vandalizminə məruz qaldığını vurğulayıb: “Şuşada bu məhəllələr içərisində şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşən Mamayı məhəlləsindəki iki əsrlik yaşı olan qədim evlər 1992-ci ildən sonra, 28 il ərzində, yəni işğal dövründə məqsədyönlü şəkildə ermənilər tərəfindən vəhşicəsinə dağıdılıb. Ümumiyyətlə, Şuşada 17 məhəllənin bütün qədim yaşayış evlərinin çox hissəsi yarıuçuq vəziyyətdədir, bəzi evlərin isə, izi belə qalmayıb. Şuşadakı 17 məhəllədən biri olan Mamayı məhəlləsi, bulağı və həmin məhəllədəki yaşayış evləri də işğal zamanı erməni vandalizminə məruz qalıb”.

Elçin Əhmədov bildirib ki, onların evləri də Mamayı məhəlləsində olub. Burada doğulub, böyüyüb, uşaqlığı, gəncliyi bu məhəllədə keçib: “Babam Əhmədov Aslan Murtuza oğlu 1887-ci ildə bu evdə anadan olub. Eləcə də atam Əhmədov İldırım da, mən də bu evdə anadan olmuşuq. Bir metrə yaxın qalın divarları, uzun və sal daşlardan ibarət pilləkənləri olan evimiz bütünlüklə sökülüb, daşları ermənilər tərəfindən xarici ölkəyə satılıb və ya Ermənistana daşınıb. Bizim evi müharibə vaxtı yox, müharibədən sonra ermənilər dağıdıblar. Yəni, 1992-ci ildə Şuşa şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal ediləndə ev salamat idi. Şəhəri məcburən tərk edəndən sonra bizim evlə yanaşı, Mamayı məhəlləsindəki iki əsrdən çox yaşı olan və dövlət tərəfindən qədim yaşayış binaları kimi qorunan evlərin əksəriyyəti dağıdılıb və ya yer üzündən silinib”.

Şuşadakı 17 məhəllədən biri olan və şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşən qədim Mamayı məhəlləsindəki “Mamayı” bulağı haqqında da məlumat verən professor yaşadığı evin həyətində vaxtilə mövcud olan qədim su quyusundan da bəhs edib. Bununla yanaşı, iki əsrlik evin qoruyub saxladığı bütün sənədlərini, yaşadığı məhəllənin işğaldan əvvəlki şəkillərini də göstərərək erməni vandalizmini faktlarla diqqətə çatdırıb.

“Şuşalıların “Güllü bağ” adlandırdığı yer evimizdən 40-50 addım məsafədə idi. Heç bir vaxt qoxusunu ala bilməyəcəyim o güllərin ətri ora çatmamış “Qarabağ” mehmanxanasının pilləkənlərinə qədər gəlirdi. Bütün uşaqlığım, yaddan çıxmayan mənalı günlərimin hamısı o yerlərdə keçib. Şəhərin mərkəzində Bazarbaşı deyilən yerin, Güllü bağın yanında, Molla Pənah Vaqifin XVIII əsrdə dərs dediyi mədrəsənin yanında... Doğma Şuşa yaddaşlardan silinməyən xatirələrlə doludur. Tarixən, üç əsrə yaxın o torpaqda, Şuşada ulu babaları yaşamış hər bir şuşalı özünü “qalalı” adlandırır. Bu baxımdan, mənim üçün, yəni Şuşada anadan olmuş, böyümüş, işğal olunana qədər orada yaşamış bir şuşalı (qalalı) kimi bu bənzərsiz şəhər əziz bir torpaqdır. Şuşa təkcə şəhər deyil, Azərbaycanın göz bəbəyi, müqəddəs abidə və bütün Qafqazın incisidir”, - deyə Elçin Əhmədov bildirib.

Şuşa işğal altında olarkən mədəni irsimizə böyük zərbə vurulmuş, tarixi abidələrimiz dağıdılmış, məscidlərimiz təhqir edilmişdir. Biz Şuşaya, əzəli torpağımıza daimi yaşamaq, qurub-yaratmaq üçün qayıtmışıq. Bu baxımdan, Şuşanın əsl tarixi simasının, ənənələrinin və qədim mədəni abidələrinin bərpası mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu gün Şuşa Azərbaycanın çoxəsrlik, zəngin şəhərsalma mədəniyyətinin təkrarsız incisi kimi bərpa olunur. Biz bütün tarixi abidələrimizi bərpa edəcəyik.

Elçin Əhmədovun sözlərinə görə, şəhərin tarixi görkəminin bərpası, əvvəlki şöhrətinin özünə qaytarılması və ənənəvi dolğun mədəni həyatına qovuşması, eləcə də Azərbaycanın çoxəsrlik zəngin mədəniyyətinin, memarlıq və şəhərsalma sənətinin parlaq incisi kimi təqdim olunması bütün dünyada, beynəlxalq aləmdə təbliği baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Əslində, bundan sonra Şuşanı bərpa etməklə yanaşı, eyni zamanda, göz bəbəyimiz kimi qorumalıyıq ki, bir də heç zaman bizim əziz, doğma şəhərə kimsə yad gözlə baxa bilməsin.

Şuşanın erməni vandalizminə məruz qalmış Mamayı məhəlləsi VİDEO

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Dağıstanda hücumlar nəticəsində 6 polis əməkdaşı ölüb, yaralılar var YENİLƏNİB-2

Dağıstanda antiterror əməliyyatı rejimi tətbiq edilib

Bakı Slavyan Universitetinin məzun günü keçirilib

Azərbaycan güləşçiləri beynəlxalq turnirdə uğurla çıxış ediblər

Netanyahu: ABŞ-dan silah tədarükü məsələsi həll edilməlidir

Nümunəvi ictimai çimərliklər ziyarətçilərin istifadəsinə verilib

Ferstappen Formula 1 üzrə İspaniya Qran-Prisinin qalibi olub

Azərbaycanlı xeyriyyəçi türkiyəli şəhidin vəsiyyətini yerinə yetirib

Aİ Tokio və Seul ilə hərbi tərəfdaşlıq qurmaq niyyətindədir

Sloveniya Ukrayna ilə ikitərəfli təhlükəsizlik sazişi imzalayacaq

NBC: Tramp vitse-prezident postuna kimin namizəd olacağına qərar verib

Bəzi dağlıq ərazilərdə küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib

Stolüstü tennisçilər növbəti beynəlxalq yarışda iştirak edəcəklər

Göyçayda kafe yanıb

Xaçmazda tatarların milli bayramı Sabantuy təntənəli şəkildə qeyd olunub

Honkonq və Sinqapur əcnəbilərin yaşamaları üçün ən bahalı şəhərlərdir

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Çində torpaq sürüşməsi nəticəsində 8 nəfər itkin düşüb

Naxçıvan Qızlar Liseyinə ilk dəfə ölkə üzrə mərkəzləşmiş qaydada qəbul imtahanı keçirilib

Azərbaycan badmintonçuları Serbiyada dörd medal qazanıblar

DİM-in rəhbəri: Dövlət qulluqçularının fasiləsiz peşəkar inkişafının təmin olunması məqsədilə çoxşaxəli tədbirlər müəyyən edilib

Aqrar sığorta fəaliyyəti üzrə müstəqil ekspert sertifikatı almaq istəyənlər imtahan veriblər

Rezidenturaya qəbul imtahanının birinci mərhələsi keçirilib

Məleykə Abbaszadə: Situasiya mühakimə testləri üzrə tapşırıqların hazırlanmasını intensivləşdirmək üçün DİM prosesə mütəxəssisləri cəlb edib

Şamaxıda avtomat satmaq istəyən şəxs saxlanılıb

Sabah əksər rayonlarda hava əsasən yağmursuz keçəcək

Xalq təbabətinin unudulmuş reseptlərinə dair kitabın təqdimatı olub

Ucarda “Təmiz hava” aylığı çərçivəsində tədbir keçirilib

Bu gün Xalq şairi Nigar Rəfibəylinin doğum günüdür

Azərbaycan çaylarında faktiki vəziyyət açıqlanıb

Odessada “Azərbaycan Evi”ndə diaspor nümayəndələri ilə görüş keçirilib

Abşeron rayonunda sursat aşkar edilib VİDEO

Azərbaycanın dəmir yolu stansiyalarında memarlıq irsi

“Avro 2024”: Bu gün III tura start veriləcək

“Sabah” braziliyalı futbolçu ilə yollarını ayırıb

Aleksey Borisov: COP29-un uğurlu təşkili dünya arenasında mövqeyini möhkəmləndirməkdə Azərbaycana kömək edəcək

Amerika Kuboku: Venesuela və Meksika yığmaları qalib gəlib

Ağstafada toyda kütləvi zəhərlənmə olub VİDEO

Xəzərdən sahilə, qurudan dənizə onlardan xəbərsiz meh də əsə bilməz... FOTOLAR VİDEO

Faktiki hava: bölgələrdə qeyri-sabit hava şəraiti davam edib

Yeni Kaledoniyanın müstəqillik tərəfdarları mühakimə üçün Fransaya aparılacaq

Bacısı oğlunu öldürməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb

Güclü külək və dolu 2 rayonda fəsadlar törədib

Fəallar Kembric Universitetinin binasını qırmızı rəngə boyayıb

23 iyun Azərbaycanda dövlət qulluqçularının peşə bayramıdır

Yaponiya imperatoru və xanımı Britaniyada səfərdədir

Türkiyə millisinin baş məşqçisi: İlk 20 dəqiqə daha yaxşı oynadıq

Fransada leysan: Arıçılar narazıdır

Türkiyədə taksi sürücüləri üçün təhlükə xəbərdarlığı düyməsi tətbiq edilir

DİM aqrar sığorta fəaliyyəti üzrə müstəqil ekspert sertifikatı almaq istəyənlər üçün test imtahanı keçirir

Bu gün 1300-dən çox namizəd rezidenturaya ikinci cəhd qəbul imtahanı verir

Özbəkistanda təbii qazın hasilatı azalıb

Türkiyədə son üç həftədə 399 meşə yanğını baş verib

Şahzadə Uilyam Teylor Sviftin konsertində iştirak edib

Azərbaycan özünün yaşıl gündəliyi ilə qlobal səylərə mühüm töhfə verməkdədir ŞƏRH

Mədəniyyət Nazirliyinin nümayəndə heyəti Almaniyada səfərdədir

Avro-2024: Belçika millisi ilk qələbəsini qazanıb

Qaxa leysanla müşayiət olunan dolu düşüb

Azərbaycanın bir qrup şəhid ailəsi Türkiyəyə səfər edib

Azərbaycan idmançıları BRICS Oyunlarını 34 medalla başa vurublar

Bakı-Quba yolunda qəza nəticəsində 2 nəfər xəsarət alıb VİDEO

QHGT İqlim Fəaliyyəti Forumunun iştirakçıları Şamaxı Rəsədxanası ilə tanış olublar

Akademik: Zəngəzur dəhlizinin astanasında bu tədbirin böyük ictimai-siyasi əhəmiyyəti var

Avro-2024: Portuqaliya millisi Türkiyəni üç cavabsız qolla məğlub edib YENİLƏNİB-6

İstanbulda “Zəngəzur sənətkarlığı” adlı sərgi keçiriləcək

Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində ilk dəfə QHT forumu keçiriləcək

“Qərbi Azərbaycana qayıdış” festival-konqresinin plenar iclasları keçirilib

Gürcüstanda 4,2 maqnitudalı zəlzələ olub

Ordubad rayonunda qərbi azərbaycanlılarla görüş keçirilib

Avropada yaşayan azərbaycanlı mühəndislərin Forumu işə başlayıb

Avro-2024: Türkiyə və Portuqaliya yığmalarının start heyətləri açıqlanıb

Avro-2024: Çexiya millisi debütantla bacarmayıb

Naxçıvanda yabanı halda bitən 74 tona yaxın çətənə bitkisi məhv edilib

Dənizkənarı Bulvarda “Azərbaycanın milli parklarının tanıtımı” adlı tədbir keçirilib - YENİLƏNİB

Beynəlxalq ekspert: Türkiyə və Azərbaycan kimi qardaş ölkələr TDT-nin verdiyi imkanlardan bəhrələnirlər – MÜSAHİBƏ

Kəlbəcərdə mövqelərimiz yenidən atəşə tutulub VİDEO

Bakının 550 küçəsi yuyulub

İngiltərə klubu 21 yaşlı futbolçunu transfer edib

Şahruddin Məhəmmədəliyev Türkiyə klubundan ayrılıb

Bəxtiyar Əliyev: Böyük türkmən şairi Məhtimqulunun ədəbi mirasına Azərbaycanda böyük maraq və ehtiram göstərilir

Azərbaycan neftçilərinin böyük əməyi olan “Vietsovpetro” şirkəti 250 milyon ton neft hasil edib

“Bavariya”nın məşqçisi 57 yaşında vəfat edib

Azərbaycan Dəmir Yollarının yaşıl enerjiyə keçidi

Abşeron rayonunda şəhid ailələri ilə görüş keçirilib

Astanada çoxmərtəbəli binada yanğın baş verib VİDEO

QHGT-nin İqlim Fəaliyyəti Forumunda gənclər iqlim dəyişikliyinin onların gündəlik həyatına təsirlərini təhlil ediblər

Azərbaycan və Çin klassik əsərlərinin tərcüməsi və nəşri ilə bağlı görüş keçirilib

Mbappe Avropa çempionatı zamanı yoxlama oyununda iştirak edə bilər

Yaponiyanın məşhur avtomobil brendi elektromobil alışının artmasına görə Çindəki istehsalını azaldır

Tailand əcnəbi turistlər üçün pulsuz sığortanın müddətini uzadıb

Kitab karvanı ilə nağıllar dünyasına səyahət - Respublika Uşaq Kitabxanasından REPORTAJ

Deputatlar sertifikatlaşdırma imtahanını izləyiblər

Corc Vaşinqton Universitetinin məzunu: Azərbaycan təhsilində yaradılmış texnoloji həlləri qlobal bazara çıxarmağı planlaşdırırıq - MÜSAHİBƏ

Qəbələdə FHN-in Şimal-qərb Regional Mərkəzi yanğınlar zamanı davranış qaydaları ilə bağlı təlim keçirib 

® Nurlana Miabi: Kosmetologiyada 2024-cü ilin trendi təbii gözəllikdir

Avro-2024: Türkiyəli futbolçunun vurduğu qol ən yaxşı seçilib

Özbəkistanda qızlar üçün texnologiya proqramının növbəti mərhələsi keçirilib

Qəbələ və Oğuzdan olan ana və övladları sertifikasiya imtahanında yüksək nəticə göstəriblər VİDEO

Qazaxıstanda deltaplan qəzaya uğrayıb, bir nəfər həlak olub

Fransanın dənizaşırı departamenti Mayottada vəba xəstələrinin sayı 200-ə yaxınlaşıb