® Hamiləlikdə dölün beyninə təsir edən qidalar – Xanım Adıgözəlova
Körpənin zehni hələ o doğulmamışdan formalaşır və bu həm qidalanma, həm də genetik faktorlara əsaslanır. Genetik amillər valideynlərdən gələn genlərin təsadüfi birləşməsi ilə müəyyən edilir və nəsillərə ötürülür. Xüsusilə qohum evliliklərində metabolik və irsi xəstəliklər körpənin beyninə və sinir sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Qohum evliliklərinin çox olduğu cəmiyyətlərdə belə xəstəliklərə çox rast gəlmək olar. Həkim mama-ginekoloq Xanım Adıgözəlova öz yazılarında qeyd edir ki, hamiləlik zamanı qidalanma da dölün beyninin inkişafı üçün olduqca önəmlidir.
Bəs hamiləlik zamanı hansı qidalarla qidalanmaq lazımdır ki, körpənin beyni inkişaf etsin?
Hamiləlikdə doğru qidalanma
Hamiləlik dövründə A, D, E , B6, B12 vitaminləri, fol turşusu, omeqa 3, dəmir, mis, sink, selen, yod çatışmazlığı olduqda doğulan körpədə öyrənmə geriliyi, nitqdə gecikmə, davranış problemləri, motorika bacarıqlarında gecikmə baş verə bilər. Hamiləliyin başlanğıcında edilən bir sıra analizlərlə anada qan azlığı asanlıqla təsbit edilə və müalicə oluna bilər. Həkim mama-ginekoloq Xanım Adıgözəlova qeyd edir ki, hamiləlik zamanı qan azlığı olanda tərkibində dəmir olan qidalar - ət, yumurta sarısı, üzüm bəkməzi kimi qidalar məsləhət görülür.
Hamiləlikdə qidalanma ilə daha ətraflı məlumat üçün ginekoloqun “Hamiləlik Zamanı Qidalanma: Ana və Körpə Üçün Sağlam Seçimlər” adlı yazısını oxuya bilərsiniz.
Stresdən uzaq olmaq
Stres ana bətnində olan körpəyə mənfi təsir göstərir. Həkim mama-ginekoloq Xanım Adıgözəlova qeyd edir ki, həddindən artıq sıxıntı və stres keçirən analarda qanda kortizon hormonunun səviyyəsi yüksəlir və bu, körpənin beyin inkişafına təsir edə bilər. Doğuşdan sonra uşaqlarda diqqət azlığı, nitq problemi, narahatlıq və depressiv pozuntu, hiperaktivlik kimi vəziyyətlər məhz kortizon hormonu ilə əlaqələndirilir və bu səbəbdən ananın stresdən uzaq olması dölün gələcək həyatında sağlam olması üçün vacibdir.
Artıq çəki və xəstəliklərə diqqət!
Hamiləlik dövründə məxmərək, toksoplazma, CMV, herpes kimi infeksiyalar döldə beyin zədələnməsi, görmə və eşitmə problemləri, epilepsiya və əqli geriliyə səbəb ola bilər. Əgər ana hamiləlik dövründə artıq çəki qazanarsa, körpə artıq çəkidə ola bilər, həmçinin az çəki ilə doğulma riski də var. Körpə böyükdürsə, doğuşda çətinliklər və beyin zədəsi yarana bilər. Qeyri-kafi çəki artımı körpədə inkişaf gecikməsinə və aşağı intellektə səbəb ola bilər. Həkim mama-ginekoloq Xanım Adıgözəlova bildirir ki, hamiləlik dövründə ananın 13 kiloqramdan çox çəki almaması tövsiyə olunur. Hamiləlikdə artıq çəki almamaq üçün necə qidalanmaq lazımdır sualı sizi maraqlandırırsa, həkimin “Hamiləlik zamanı çəki artımı: Düzgün qidalanma” adlı yazısını oxuyaraq suallarınıza cavab tapa bilərsiniz.
Yekun olaraq araşdırmalara əsasən deyə bilərik ki, hər bir hamilə qadın hamiləliyi boyunca sağlam qidalanaraq nəinki özünü müdafiə edir, həm də bətnində daşıdığı körpəsinin də gələcək sağlamlığının təməlini atmış olur. Bu səbəbdən hamiləlik zamanı ginekoloji müayinələr müntəzəm olaraq davam etməli, həkimin tövsiyə etdiyi vitamin və minerallar qəbul edilməli, stresdən maksimum uzaq durulmalıdır.