Ankarada Türk Akademiyasının 15 illiyi qeyd olunub
Ankara, 18 noyabr, AZƏRTAC
Noyabrın 18-də Türkiyə paytaxtında Türk Akademiyasının yaradılmasının 15-ci ildönümü münasibətilə təntənəli tədbir keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, yubiley tədbirində Türkiyə rəsmiləri, Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) nümayəndələri, diplomatlar, ekspertlər, analitiklər və Türk dünyasının alimləri iştirak ediblər.
Tədbir Türk Akademiyasının uzunmüddətli fəaliyyətinə həsr olunmuş kitab və foto sərgisinin açılışı ilə başlayıb.
Türk Akademiyasının Türk dünyasında əlaqələrin və inteqrasiya proseslərinin möhkəmləndirilməsinə verdiyi töhfəyə dair videoçarx nümayiş etdirilib.
Türk Akademiyasının prezidenti, professor Şahin Mustafayev tədbir iştirakçılarına müraciət edərək rəhbərlik etdiyi təşkilatın missiyasının əhəmiyyətini vurğulayıb.
Ş.Mustafayev Türk Akademiyasını “türk ölkələri və bölgələri arasında elmi və təhsil əməkdaşlığının inkişafına töhfə vermək məqsədi ilə Türk Dövlətləri Təşkilatının himayəsi altında yaradılmış unikal beynəlxalq təşkilat” adlandırıb.
Akademiya rəhbəri qeyd edib: “Türk Akademiyasının missiyası Türk dünyasının elm və təhsilə inteqrasiyasını təşviq etməkdir. Bu kontekstdə müvafiq təşkilatlar arasında tərəfdaşlıq qurmaqla, eləcə də Türk dünyası ilə bağlı tədqiqatların inkişaf etdirilməsi üzrə proqram və layihələrə başlamaqla elmi və təhsil əməkdaşlığını gücləndirmək üçün təşəbbüslər irəli sürülür”.
Türk Akademiyasının rəhbəri xatırladıb ki, 2009-cu il oktyabrın 3-də Naxçıvanda keçirilən Türk Dövlətləri Dövlət Başçılarının Zirvə Görüşündə Türk dünyasını öyrənmək missiyası olan birgə elmi strukturun yaradılması təklif olunub. Akademiyanın rəhbəri bildirib ki, hazırda Türk Akademiyasına dörd üzv dövlət və iki müşahidəçi ölkə daxildir. “Bu təklif əsasında Qazaxıstan Respublikası Təhsil və Elm Nazirliyinin himayəsi altında 2010-cu il mayın 25-də Astanada Türk Akademiyası açılıb”, -deyə o bildirib.
Ş.Mustafayev qeyd edib ki, Türk Akademiyası tarix, arxeologiya, etnologiya, antropologiya, ədəbiyyat, dilçilik, terminologiya, incəsənət və sosial-iqtisadi məsələlər də daxil olmaqla Türk dünyası tədqiqatlarının müxtəlif aspektlərində əməkdaşlığa töhfə verməyə davam edir.
O, Türk Akademiyasının Türk dünyası tədqiqatları üzrə regional əlaqələndirici mərkəz kimi xidmət göstərməyə davam edəcəyinə əminliyini ifadə edib.
Sonra Türkiyə Milliyyətçi Hərəkat Partiyası sədrinin baş müşaviri və Ankaradakı Əhməd Cavad İnstitutunun direktoru professor Ruhi Ersoy türk xalqları arasında birlik və həmrəyliyin əhəmiyyətindən danışıb.
Onun sözlərinə görə, Türk dünyasının irsinin qorunması və təbliği müxtəlif beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən UNESCO vasitəsilə xüsusilə vacibdir.
Türkiyə ticarət nazirinin müavini Özgür Volkan Ağar, öz növbəsində, türk ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O əlavə edib ki, TDT xalqları bir-birinə daha da yaxınlaşdıran mühüm təməldir.
Nazir müavini deyib: “Əminəm ki, türk dövlətlərinin iqtisadiyyatları arasındakı sinerji Türk Dövlətləri Təşkilatını regional proseslərdə əsas aktorlardan birinə çevirəcək”. O, türk dövlətlərini və sahibkarları təkcə ticarət əlaqələrinin deyil, həm də qarşılıqlı investisiyaların artırılmasına çağırıb.
Özgür Volkan Ağar Zəngəzur dəhlizinin Türkiyəni türk dövlətləri ilə birləşdirən Orta Dəhlizin tərkib hissəsi kimi əhəmiyyətini vurğulayıb. “Zəngəzur dəhlizi təkcə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında bir yol deyil, həm də Türkiyəni Mərkəzi Asiya ölkələri ilə birləşdirən çox vacib bir marşrutdur”, - deyə Türkiyə ticarət nazirinin müavini çıxışına davam edib.
O, həmçinin türk dövlətləri arasında gömrük prosedurlarının maksimum dərəcədə sadələşdirilməsinin və infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Türkiyənin təhsil naziri Yusuf Tekinin çıxışında ortaq türk tarixi üzrə dərsliklərin hazırlanmasının vacibliyi vurğulanıb. Nazir bildirib ki, 2024-2025-ci tədris ilindən başlayaraq Türkiyədə yeni təhsil modeli tətbiq olunub və bu model, digər məsələlərlə yanaşı, dərsliklərdə "Mərkəzi Asiya" termininin “Türküstan” ilə əvəz edilməsini nəzərdə tutur. O qeyd edib: “Tarixi terminlərin və toponimlərin bərpası üçün atılan addımlar vacibdir, onlar ölkələrimizin və xalqlarımızın inteqrasiya prosesləri üçün elmi və təhsil təməli yaradılmasına səylərini nümayiş etdirir”.
Türk Dövlətləri Təşkilatının Ağsaqqallar Şurasının rəhbəri Binali Yıldırım çıxışında Türk dünyasında çoxşaxəli əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Türk Akademiyasının mütəxəssislərinin iştirakı ilə danışıqların aparıldığı 34 hərfli ortaq türk əlifbasının qəbul edilməsi türk xalqlarının bir-birinə daha da yaxınlaşmasında xüsusi rol oynayıb. “Çox şadam ki, bu gün artıq ortaq əlifbada çap olunmuş kitablara sahibik”, - deyə B.Yıldırım bildirib.
Ağsaqqallar Şurasının rəhbəri, həmçinin Türk dünyası üçün ortaq tarix dərsliklərinin yaradılması səylərinin də uğurlu olacağına əminliyini ifadə edib. O, türk ölkələrində tələbə mübadiləsi proqramlarının təşviq edilməsinin vacibliyini qeyd edərək bildirib ki, UNESCO-nun 15 dekabr tarixini Ümumdünya Türk Dili Ailəsi Günü elan etməsi ilə bağlı qərarı da xalqlarımızı bir-birinə daha da yaxınlaşdıran mühüm addım olub.
Ağsaqqallar Şurasının sədri TDT ölkələri əhalisinin rifahına töhfə verən bir amil kimi Türk dünyası daxilində ticarət və iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O qeyd edib ki, Orta Dəhliz və onun əsas marşrutu olacaq Zəngəzur dəhlizinin inkişafı türk dövlətlərinin iqtisadi yaxınlaşmasına və 2040-cı ilə qədər olan dövr üçün Türk Dövlətləri Təşkilatının İnkişaf Konsepsiyasının həyata keçirilməsinə güclü təkan verəcək.
B. Yıldırım Türk Akademiyasının fəaliyyətinə uğurlar arzulayıb.
Tədbir panel müzakirələri ilə davam etdirilib.
Ramin Abdullayev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Ankara