Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlətçilik tariximizin şanlı zirvəsidir RƏY
Bakı, 28 may, AZƏRTAC
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan xalqı öz tarixinin ən şərəfli və taleyüklü səhifələrindən birini yazdı. Həmin gün qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsi ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradıldı və bununla da xalqımız təkcə öz dövlət müstəqilliyini elan etmədi, eyni zamanda, bütün müsəlman Şərqində ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi parlament respublikasının əsasını qoydu. Bu tarixi hadisə Azərbaycan xalqının əsrlər boyu yaşatdığı azadlıq və müstəqillik ideallarının təntənəsi idi. Şərqdə ilk dəfə olaraq xalq hakimiyyətinə, demokratik idarəetmə prinsiplərinə, insan hüquq və azadlıqlarına əsaslanan dövlət modeli məhz Azərbaycan torpağında formalaşdı. Bu baxımdan 28 May təkcə milli bayram deyil, həm də xalqımızın siyasi iradəsinin, milli kimliyinin və dövlətçilik ənənələrinin təcəssümüdür.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Şahin Seyidzadə deyib
O bildirib ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması təsadüfi hadisə deyildi. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda milli oyanış prosesinin güclənməsi, maarifçilik hərəkatının geniş yayılması, ziyalı təbəqəsinin formalaşması xalqımızın azadlıq arzularını daha da möhkəmləndirmişdi. 1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən qəbul edilmiş İstiqlal Bəyannaməsi Azərbaycanın müstəqil dövlət olduğunu bütün dünyaya bəyan etdi. Bu sənəd xalqımızın dövlətçilik tarixində mühüm siyasi və hüquqi əhəmiyyətə malik olmaqla yanaşı, demokratik prinsipləri özündə ehtiva edən mütərəqqi sənəd idi. İstiqlal Bəyannaməsində xalq hakimiyyəti, bütün vətəndaşların hüquq bərabərliyi, milli və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq hər kəsə bərabər hüquqların verilməsi kimi mühüm prinsiplər əks olunmuşdu. Həmin dövr üçün bu yanaşma təkcə regionda deyil, dünya miqyasında da olduqca qabaqcıl siyasi baxış hesab edilirdi.
Deputat qeyd edib ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə etdi. İlk növbədə, milli parlament və hökumət yaradıldı, dövlət atributları təsis edildi. Üçrəngli dövlət bayrağı qəbul olundu, milli ordu formalaşdırıldı, Azərbaycan vətəndaşlığı institutu yaradıldı. Qısa müddət ərzində qəbul olunan qanunlar dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi, hüquqi sistemin formalaşdırılması və demokratik idarəetmənin təmin olunması baxımından mühüm rol oynadı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən böyük xidmətlərindən biri demokratik ənənələrin əsasını qoyması idi. Müsəlman Şərqində ilk dəfə olaraq qadınlara seçki hüququnun verilməsi məhz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin adı ilə bağlıdır. Bu addım həmin dövrdə bir çox Avropa ölkələri üçün belə nümunəvi qərar hesab olunurdu. Azərbaycan dövləti irqindən, dinindən, milli mənsubiyyətindən asılı olmayaraq bütün vətəndaşlara eyni hüquqlar verdi və cəmiyyət həyatında bərabərlik prinsiplərini təmin etdi. Bu isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin nə qədər müasir və humanist dövlət modeli olduğunu göstərirdi. Lakin mürəkkəb beynəlxalq şərait və bolşevik Rusiyasının işğalçı siyasəti nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyəti uzun sürmədi. 1920-ci ilin aprelində bolşevik ordusunun Azərbaycana müdaxiləsi nəticəsində Cümhuriyyət süqut etdi. Bununla belə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaratdığı dövlətçilik ənənələri xalqımızın yaddaşından silinmədi. Məhz həmin siyasi və hüquqi irs sonralar Azərbaycanın yenidən müstəqillik qazanmasına möhkəm zəmin yaratdı.
1991-ci il oktyabrın 18-də qəbul edilmiş “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktında Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu təsbit edildi. Bu, müasir Azərbaycan dövlətinin ideoloji və hüquqi əsaslarının məhz Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə söykəndiyini göstərirdi. Beləliklə, 1918-ci ildə başlanan istiqlal yolu 1991-ci ildə yenidən bərpa olundu. Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan ciddi təhlükələrlə üzləşmişdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü, daxili siyasi qarşıdurmalar, iqtisadi böhran ölkədə vəziyyəti son dərəcə ağırlaşdırmışdı. Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan dövlətçiliyini xilas etdi. Onun uzaqgörən və qətiyyətli siyasəti nəticəsində ölkədə sabitlik təmin olundu, dövlət idarəçiliyi möhkəmləndirildi və müstəqilliyin qorunması üçün möhkəm əsas yaradıldı.
Ş.Seyidzadə nəzərə çatdırıb ki, bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursu uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikası güclü, nüfuzlu və qalib dövlət kimi beynəlxalq aləmdə mühüm mövqeyə sahibdir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasi və iqtisadi islahatlar ölkənin hərtərəfli inkişafını təmin edib. Dövlətçilik ənənələrinə sadiqlik, milli maraqların qorunması və müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetləri olaraq qalır. Xüsusilə 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbə Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələ açdı. Prezident İlham Əliyevin Müzəffər Ali Baş Komandan kimi qətiyyətli rəhbərliyi nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bu gün Azərbaycan Bayrağı işğaldan azad edilmiş bütün torpaqlarımızda qürurla dalğalanır. Bu gün Azərbaycan xalqı Cümhuriyyət qurucularının əziz xatirəsini böyük ehtiramla yad edir və onların başladığı müqəddəs yolu uğurla davam etdirir.
“28 May – Müstəqillik Günü Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin ən şərəfli səhifəsidir. Bu tarix xalqımızın azad yaşamaq əzminin, milli iradəsinin və dövlətçilik ənənələrinin təntənəsidir”, - deyə deputat vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
