1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda dünyanın 11 transmilli neft şirkətinin iştirakı ilə müasir Azərbaycan tarixinə “Əsrin müqaviləsi” adı ilə düşmüş neft müqaviləsinin təntənəli imzalanma mərasimindən bizi 14 il ayırır.

Müstəqilliyinin ilk kövrək addımlarını atan Azərbaycan Respublikası həmin müqavilə ilə MDB məkanında Qərbin nüfuzlu neft şirkətləri ilə irimiqyaslı saziş imzalayan ilk dövlət kimi Xəzər dənizində beynəlxalq əməkdaşlığın bünövrəsini qoymuş oldu.

20 sentyabr tarixinin əhəmiyyətini nəzərə alan ulu öndər Heydər Əliyev 2001-ci il avqustun 16-da həmin günün Azərbaycan neftçilərinin peşə bayramı kimi qeyd edilməsi ilə bağlı Fərman imzalamışdır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan neftçiləri bu əlamətdar günü, eləcə də “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasının 14-cü ildönümünü yüksək göstəricilərlə qarşılayırlar. “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından keçən müddət ərzində Azərbaycanın neft sənayesi görünməmiş sürətlə inkişaf etmişdir. 1994-cü ildən indiyədək 33 xarici şirkətlə imzalanmış 28 neft-qaz müqaviləsi ölkə iqtisadiyyatının digər sahələrinin inkişafına əsaslı təkan vermişdir. Ötən müddət ərzində bir çox irimiqyaslı layihələr həyata keçirilmiş, neft-qaz hasilatında yüksək göstəricilərə nail olunmuşdur. 2007-ci ildə Azərbaycanda 42 milyon ton neft çıxarılmışdır ki, bu da ölkəmizin neft sənayesi tarixində rekord nəticə hesab olunur.

Ötən dövr ölkəmizdə həyata keçirilən qlobal enerji layihələrinin reallaşdırılması istiqamətində də mühüm mərhələ olmuşdur. Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəməri dünya iqtisadiyyatının vacib bir hissəsinə çevrilmiş, Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamağa başlamışdır. Vaxtilə BTC-nin uğur qazanacağına inanmayan, onu xəyal və əfsanə hesab edən qüvvələr belə etiraf edirlər ki, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin yeni neft strategiyası möhkəm elmi əsaslar üzərində qurulmuşdur və yalnız Azərbaycanı deyil, region dövlətlərini də uğurlu inkişaf yoluna çıxarmışdır.

Əhəmiyyətinə görə BTC-dən heç də geri qalmayan Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin tikintisi başa çatdırılmış, ən azı 1,2 trilyon kubmetrdən artıq qaz, 300 milyon tondan çox kondensat ehtiyatına malik “Şahdəniz” yatağından hasil edilən qaz nəticəsində Azərbaycan həm də qaz ixrac edən ölkəyə çevrilmişdir. Bu il “Şahdəniz” yatağından 8 milyard kubmetr təbii qazın hasil olunması nəzərdə tutulur.

Bu kəmər həm Azərbaycanın, həm də yaxın qonşu və tərəfdaşlarımız olan Türkiyə və Gürcüstanın təbii qaza olan tələbatını tam ödəmək iqtidarındadır. “Şahdəniz” yatağındakı ehtiyatların əhəmiyyətli hissəsi hasil olunaraq Türkiyəyə, oradan isə Yunanıstan və İtaliya vasitəsilə Avropa bazarlarına çıxarılacaqdır.

Azərbaycanın neft-qaz sənayesində qazanılmış bütün bu uğurlarda Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) rolu əvəzsizdir. Ölkəmizin iqtisadi inkişafına mühüm töhfələr verən neftçilərimiz neft və qaz hasilatı sahəsində ilbəil uğurlu göstəricilərə imza atırlar. “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanmasından ötən 14 ildə xarici şirkətlərlə aparılan birgə işlər neftçilərimiz üçün yeni texnologiyalara və istehsalat mədəniyyətinə yiyələnmək təcrübəsi baxımından faydalı olmuşdur. Geoloji və geofiziki işlər, qaz və neft yataqlarının ehtiyatlarının dəqiqləşdirilməsində yeni üsullar, mükəmməl maili qazmanın köməyi ilə lay boyu horizontal qazmanın aparılması, neftvermə əmsalının artırılması kimi yeniliklərin həyata keçirilməsi nəticəsində əldə olunan nailiyyətlər 2008-ci ildə ölkə üzrə 52 milyon tondan çox neft hasilatı planının yerinə yetirilməsinə zəmin yaradacaqdır.

Ölkə iqtisadiyyatının və əhalinin mavi yanacaqla təminatı vəzifəsini öz üzərinə götürmüş ARDNŞ qaz hasilatı sahəsində əldə olunmuş sabitliyi artımla əvəz etmək üçün getdikcə daha böyük əzmkarlıq göstərir.

Şirkətdə qaz hasilatının artırılması məqsədi ilə xüsusi kompleks tədbirlər proqramı hazırlanmışdır. Bu istiqamətdə artıq bir sıra işlər həyata keçirilmiş, o cümlədən onlarla yeni qaz kəməri çəkilərək istismara verilmiş, qaz quyularının qazılması sürətlənmişdir. Görülmüş işlər nəticəsində bu ilin 8 ayında ARDNŞ tərəfindən dövlətə 4,5 milyard kubmetr həcmində qaz təhvil verilmişdir.

Respublikanın hazırkı inkişaf templəri, eləcə də ARDNŞ-in əldə etdiyi nailiyyətlər imkan verir ki, şirkət öz resurslarından istifadə etməklə, yeni strukturları müstəqil işləsin. Hazırda şirkətin kollektivləri dənizdə “Günəşli” yatağının dayazsulu hissəsində, “Neft Daşları”, “Hövsan”, “Qum adası”, “Pirallahı” yataqlarında, quruda isə “Balaxanı”, “Bibiheybət” və “Buzovna” yataqlarında müstəqil işləyirlər. Bundan əlavə, ARDNŞ daxili vəsaitləri hesabına “Ümid”, “Babək”, “Əşrəfi”, “Qarabağ” kimi yataq və strukturlarda kəşfiyyat işləri aparmağı planlaşdırır.

ARDNŞ Azərbaycanın hüdudlarını aşaraq, xarici ölkələrdə müəssisələr, nümayəndəliklər açılması və həmin qurumlar vasitəsilə xaricdə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələrdə iştirak etmək istiqamətində də inamla addımlayır və bu gün artıq beynəlxalq səviyyədə səmərəli fəaliyyət göstərir. Hazırda ARDNŞ-in Gürcüstanda, Rumıniyada, Türkiyədə, Böyük Britaniyada, İsveçrədə, İranda, Ukraynada, Avstriyada və Qzaxıstanda nümayəndəlikləri açılmışdır.

Şirkətin istehsal imkanları artdıqca ölkənin sosial-iqtisadi yüksəlişində daha fəal rol oynayır. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı çərçivəsində gerçəkləşdirilən layihələrdə fəal iştirak edir. Bu sahədə üzərinə düşən vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlmək üçün şirkət sosialyönümlü fəaliyyətini daha da artırmışdır. ARDNŞ-in Sosial İnkişaf İdarəsi sosialyönümlü dövlət proqramlarına uyğun olaraq regionlarda əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması məqsədi ilə şirkətin maliyyə vəsaiti hesabına yeni məktəblərin, kitabxanaların, xəstəxana və müalicə-diaqnostika mərkəzlərinin, idman qurğularının, istirahət obyektlərinin tikintisi, park və xiyabanların salınması işini uğurla davam etdirir.

Ölkənin 10-dan artıq bölgəsində ən müasir standartlara cavab verən müalicə-diaqnostika mərkəzlərinin tikintisi sürətlə davam etdirilir. Lənkəranda, Naxçıvan Muxtar Respublikasında və Şirvandakı mərkəzlər artıq istifadəyə verilmişdir və region əhalisinə uğurla xidmət göstərir.

ARDNŞ Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə gerçəkləşdirilən “Yeniləşən Azərbaycana yeni məktəb” proqramı çərçivəsində Naxçıvan Muxtar Respublikasında, Qaradağ, Balakən, Zaqatala, Göygöl, eləcə də Bakının bir sıra rayonlarında beynəlxalq tələblərə cavab verən, müasir avadanlıqla təchiz olunmuş onlarla yeni məktəb binası inşa etdirmiş, bir çox köhnə məktəb binalarının təmir olunması istiqamətində mühüm işlər görmüşdür. Ucqar rayonlarda yerləşən məktəb yolları əsaslı şəkildə təmir olunmuşdur.

Göründüyü kimi, öz peşə bayramlarını qeyd edən Azərbaycanın qəhrəman neftçiləri üzərlərinə düşən vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlmiş, Vətənimizin iqtisadi qüdrətinin yüksəlişi yolunda sanballı nailiyyətlərə imza atmışlar.