Baş katib: Azərbaycanın Orta Dəhlizə dair strateji baxışı Qlobal Cənubun rolunu gücləndirir
Bakı, 27 iyul, AZƏRTAC
Orta Dəhlizin geoiqtisadi və geosiyasi əhəmiyyətinin son illərdə sürətlə artması qlobal ticarət sistemində baş verən fundamental dəyişikliklərin bariz göstəricisidir. Cənubi və Mərkəzi Asiyanı, Yaxın Şərqi və Şimali Afrikanı əhatə edən Qlobal Cənub ölkələri üçün bu marşrut ənənəvi dəniz yollarında yaranan tıxaclar və quru dəhlizlərində artan geosiyasi risklər fonunda etibarlı alternativ kimi ön plana çıxır. Avrasiya boyunca daha qısa, multimodal və təhlükəsiz nəqliyyat əlaqəsi formalaşdıran Orta Dəhliz inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlara təchizat zəncirlərini xarici şoklardan, geosiyasi gərginliklərdən və birtərəfli məhdudiyyətlərdən qorumaq imkanı verir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Qlobal Cənub QHT Platformasının Baş katibi Fuad Kərimli söyləyib.
Orta Dəhlizin əhəmiyyətinin yalnız logistika risklərinin azaldılması ilə məhdudlaşmadığını deyən Baş katib bildirib ki, bu marşrut bazarlara çıxışı sürətləndirərək və Cənub-Cənub iqtisadi inteqrasiyasını gücləndirərək Qlobal Cənub üçün yeni inkişaf imkanları yaradır. Tranzit müddətinin qısalması inkişaf etməkdə olan ölkələrə yüksək əlavə dəyərə malik, zamana həssas məhsulların Avropa və Avrasiya bazarlarına daha rəqabətli şərtlərlə ixracına şərait yaradır. Ən mühüm üstünlüklərdən biri isə Orta Dəhlizin tranzit ərazilərini iqtisadi artım və sənaye əməkdaşlığı mərkəzlərinə çevirməsidir. Bu da iştirakçı ölkələrin yalnız xammal ixracatçısı kimi deyil, qlobal dəyər zəncirlərinin, birgə istehsal layihələrinin və regional infrastruktur təşəbbüslərinin fəal iştirakçısı kimi çıxış etməsinə imkan yaradır.
“Bu yeni geoiqtisadi reallıqda Azərbaycan təkcə əlverişli coğrafi mövqeyə malik tranzit ölkəsi deyil, həm də Trans-Xəzər marşrutunun əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri kimi çıxış edir. Uzunmüddətli və ardıcıl dövlət investisiyaları nəticəsində ölkədə dəhlizin səmərəli fəaliyyətini təmin edən müasir logistika infrastrukturu formalaşdırılıb. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının mərhələli şəkildə genişləndirilməsi və Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun modernləşdirilməsi kimi layihələr Azərbaycanı Şərqi Asiya ilə Cənubi və Qərbi Avropa arasında əsas logistika qovşaqlarından birinə çevirib.
Bundan başqa, Azərbaycanın həyata keçirdiyi çoxtərəfli diplomatiya da Orta Dəhlizin inkişafında həlledici rol oynayır. Bakı anlayır ki, beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının səmərəliliyi yalnız yollar və limanlarla müəyyən olunmur. Bu səbəbdən Azərbaycan Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələri ilə birlikdə tarif siyasətinin uyğunlaşdırılması, rəqəmsal gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və tranzit qaydalarının əlaqələndirilməsi istiqamətində fəal təşəbbüslərlə çıxış edir. Bu koordinasiya sayəsində dəhliz boyunca yükdaşımaların sürəti və etibarlılığı artır, sərhədlərarası logistika isə beynəlxalq daşıyıcılar üçün daha çevik və proqnozlaşdırılabilən sistemə çevrilir”, - deyə o əlavə edib.
F.Kərimli vurğulayıb ki, nəticə etibarilə Azərbaycanın Orta Dəhlizə dair strateji baxışı təkcə milli tranzit potensialının artırılmasına deyil, həm də Qlobal Cənubun qlobal ticarət və idarəetmə sistemində rolunun güclənməsinə xidmət edir. Şərq-Qərb dəhlizi ilə Şimal-Cənub marşrutunun kəsişməsində yerləşən Azərbaycan göstərir ki, məqsədyönlü infrastruktur investisiyaları və balanslaşdırılmış orta güc diplomatiyası qlobal ticarət marşrutlarını yenidən formalaşdırmaq gücünə malikdir. Bu isə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün daha geniş iqtisadi imkanlar, daha yüksək strateji muxtariyyət və qlobal ticarətin gələcəyinin formalaşmasında daha fəal iştirak deməkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
