Deputat: Azərbaycan yaşıl enerji istehsalında da qlobal bazarın aparıcı güclərindən olacaq
Bakı, 27 oktyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanda son illər enerji infrastrukturunun yaradılmasına böyük məbləğdə investisiya qoyulur. Xüsusilə də, alternativ enerji sahələrinə maraq xeyli artıb. Bu, təsadüfi deyil. Dövlət və özəl investisiyanın yaşıl enerjiyə cəlb edilməsi ölkəmizin gələcəyə yönəlik “təhlükəsizlik yastığı”nın yaradılmasına hesablanıb. Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyasının (GES) fəaliyyətə başlaması ölkənin iqtisadi həyatında - enerji sektorunda yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Qaradağ GES ölkəmizdə xarici investisiya hesabına tikilmiş ilk belə stansiyasıdır. Stansiyada hər il 500 milyon kilovat/saat elektrik enerjisi istehsal edilməklə 110 milyon kubmetr təbii qaza qənaət etmək mümkün olacaq. Bu, atmosferə atılan karbon emissiyasını 200 min ton azaldacaq. Yaşıl enerjiyə keçid həm də karbon emissiyası üzrə ölkəmizin üzərinə götürdüyü öhdəliklərə sadiqliyini göstərir. Öhdəliyə əsasən Azərbaycan 2050-ci ilə qədər istixana qazı emissiyalarını 40 faizədək azaltmalı və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə “sıfır emissiya” zonası yaratmalıdır. Göründüyü kimi, artıq bu istiqamətdə ciddi tədbirlər həyata keçirilir.
Bir neçə aydan sonra bizim yeni enerji təhlükəsizliyi layihəsinin - Yaşıl Enerji Dəhlizinin, inteqrasiya edilmiş ötürücü, istehsal və istehlak müəssisələrinin, o cümlədən Qara dənizin dibindən keçəcək elektrik kabelinin tam texniki-iqtisadi əsaslandırması hazırlanacaq. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan dövləti yaşıl enerjiyə keçid istiqamətində çox fəal çalışır və müsbət nəticələr əldə olunmaqdadır. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, indi zəngin yanacaq ehtiyatlarımızın olduğunu nəzərə alaraq, biz yaşıl gündəliyə doğru irəliləyirik. Bu, məqsədli seçimdir. Bu, bizim təkcə Azərbaycanın gələcək inkişafına deyil, həm də iqlim dəyişikliyi ilə bağlı məsələlərə töhfəmizdir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı İltizam Yusifov deyib.

O qeyd edib ki, ölkəmizdə energetika sahəsində bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi Prezident İlham Əliyev tərəfindən prioritet vəzifə olaraq irəli sürülüb və 2030-cu ilədək elektrik enerjisinin qoyuluş gücündə bərpaolunan enerjinin payının 30 faizə çatdırılması hədəf kimi müəyyənləşdirilib. Azərbaycanın bərpaolunan enerji potensialı - quruda külək və günəş enerjisinin həcmi 27 qiqavatdan çoxdur, Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda isə külək enerjisi 157 qiqavat təşkil edir.
2021-ci il mayın 18-də Ağdamda ictimaiyyət nümayəndələri ilə görüşən Prezident İlham Əliyev bəyan edib ki, bütün Qarabağ zonası "yaşıl enerji" zonası olacaq. Bu, 2021-ci ilin fevralında qəbul edilən “Azərbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inkişafın Milli Prioritetləri”ndə öz əksini tapıb. 2023-cü il fevralın 3-də Bakıda, "Gülüstan" sarayında Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 9-cu və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 1-ci iclaslarının keçirilməsi Azərbaycanın ənənəvi enerji resurslarının istehlakı və ixracı ilə yanaşı, öz yüksək potensialı hesabına bərpaolunan enerji istehsalı məsələsinə verdiyi önəmin ifadəsi idi. Həmçinin 2022-ci il dekabrın 17-də Rumıniyanın Buxarest şəhərində “Azərbaycan Respublikası, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan Hökumətləri arasında yaşıl enerjinin inkişafı və ötürülməsi sahəsində strateji tərəfdaşlıq haqqında Saziş”in imzalanması Azərbaycanın bu sahəyə olan diqqətinin bariz nümunəsidir.
“Onu da xatırladım ki, 2020-ci il yanvarın 9-da Energetika Nazirliyi ilə Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının "ACWA Power" və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin "Masdar" şirkətləri arasında bərpaolunan enerji üzrə pilot layihələrin həyata keçirilməsi ilə bağlı icra müqavilələri imzalanıb. Müqavilələrə uyğun olaraq "ACWA Power" şirkəti ilə 240 MVt gücündə külək, "Masdar" şirkəti ilə isə 200 MVt gücündə günəş stansiyalarının tikintisi ilə bağlı pilot layihələr icra ediləcək. 2022-ci il dekabrın 15-də isə Energetika Nazirliyi və Avstraliyanın Fortescue Future Industries (FFI) şirkəti arasında Azərbaycanda bərpaolunan enerji layihələri və “yaşıl hidrogen”in potensialının öyrənilməsi və inkişafı üzrə birgə əməkdaşlığa dair Çərçivə Müqaviləsi imzalanıb. Azərbaycan üç əsas enerji şirkəti ilə anlaşma memorandumu və müvafiq müqavilələrə imza atıb. Onlara uyğun olaraq həm quruda, həm də dənizdə 25 qiqavat bərpaolunan günəş və külək enerjisi istehsal ediləcək”, - deyə İltizam Yusifov bildirib.
Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın yaşıl enerji strategiyası çoxşaxəlidir və bütün risklər nəzərə alıb. Enerji resurslarına sahibolma baxımından regionun aparıcı ölkəsi olan Azərbaycan bu mövqeyini yaşıl enerji sektorunda da qorumaqdadır. Bu, düşünülmüş və gələcəyə hesablanmış təhlükəsiz enerji siyasətidir. Həm ekoloji təmizliyin qorunması, həm iqtisadi gücün təmin edilməsi, həm də ümumi inkişaf səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün bu layihələr çox qiymətlidir. Ölkəmizin yaşıl enerji sahəsində icra etdiyi və planlaşdırdığı layihələr Azərbaycanı qlobal bazarın aparıcı qüvvəsinə çevriləcək. Enerji sektorunun yeni mərhələyə transformasiya edilməsi ölkənin iqtisadi inkişafını stimullaşdıracaq.