“Ekologiya ili”ndə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti böyük uğurlar qazanmışdır
Bakı, 19 yanvar (AZƏRTAC). Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə “Ekologiya ili” elan olunmuş 2010-cu ildə ARDNŞ ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində böyük nailiyyətlər əldə etmişdir. İlk dəfə neft-qaz yataqlarının kəşfiyyatı və işlənməsində Ətraf Mühitə Təsirin Qiymətləndirilməsi (ƏМТQ) və ekoloji problemlərin həlli üzrə müvafiq monitorinqlər aparılmış, mövcud problemlər müəyyən edilmişdir. İl ərzində “Bibiheybətneft”, “Balaxanıneft”, “Siyəzənneft”, “Abşeronneft”, H.Z.Tağıyev, Ə.Əmirov və N.Nərimanov adına neft-qaz çıxarma idarələri (NQÇİ) ərazilərində, Muradxanlı və Qaraçuxur iriləşdirilmiş neft mədənlərində, həmçinin birgə müəssisə (BM) və əməliyyat şirkətlərinin (ƏŞ) ərazilərində neftlə çirklənmiş torpaqların təbii landşaftının bərpası istiqamətində genişmiqyaslı işlər həyata keçirilmişdir. Xəzər dənizinin suyunun şirinləşdirilməsi məqsədi ilə “Neft daşları”nda gücü gündə 500 kubmetr, Çilov adasında isə gücü 300 kubmetr təşkil edən “Əks Osmos” tipli qurğular quraşdırılmış, “Azneft” İstehsalat Birliyinin (İB), Neft Kəmərləri İdarəsinin struktur bölmələrində “Biomass”, “KU-400”, “Topas 30” və “Topas 150” tipli bioloji təmizləyici qurğular tikilərək istismara verilmişdir. Bununla paralel olaraq neft-qaz yataqlarındakı dərin dəniz özüllərində və qurudakı mədənlərdə lay sularının qapalı sistemə keçirilməsi və utilizasiya sistemlərinin qurulması üzrə işlər davam etdirilmişdir.
Həyata keçirilən mühüm ekoloji layihələrdən biri də Bakı buxtasının təmizlənməsidir. ARDNŞ-in mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, 2007-ci ildən dəniz dibinin və səthinin təmizlənməsi istiqamətində görülən tədbirlər çərçivəsində Xəzərin Azərbaycan sektorunda batmış gəmi və metal qurğuların, həmçinin yarımbatmış metal konstruksiyaların toplanılması və çıxarılması işi davam etdirilmiş, ümumilikdə dəniz dibindən 32 min ton metal konstruksiya çıxarılmışdır. Eyni zamanda Bakı buxtası və Xəzər dənizinin sahil zolağı boyunca sağlam ekoloji mühitin yaradılması məqsədi ilə “Bulvar 1” gəmisi alınaraq istismara buraxılmışdır.
ARDNŞ tərəfindən ölkəmizdə ilk “Ekoloji park”ın yaradılması mühüm hadisədir. Bu parkda müasir tipli şitilxananın salınması, burada rekultivasiya olunmuş torpaqlarda toxum və şitillərdən ağac tinglərinin yetişdirilməsi üçün bioseleksiya işlərinin aparılması və Abşeron yarımadasının nadir, nəsli kəsilməkdə olan kol və ağac bitkilərinin çoxaldılması, suya və enerjiyə, resurslara qənaət etməyə imkan verən damcı suvarma sisteminin tətbiqi nəzərdə tutulmuşdur. Parkda diqqəti çəkən daha bir məqam elektrik enerji təchizatının alternativ enerji mənbələri hesabına ödənilməsidir. Bu sahədə böyük işlər görülmüş, ötən il parkda külək generatorları və günəş panelləri quraşdırılmışdır. İqlim dəyişmələri haqqında Çərçivə Konvensiyasının icrası ilə bağlı tədbirlər çərçivəsində şirkətin müəssisələrində, habelə BM və ƏŞ-də İstilik Effekti Yaradan Qaz (İEYQ) mənbələrinin inventarlaşdırılması aparılmış, Təmiz İnkişaf Mexanizmi (TİM) layihələri hazırlanmış və TİM üzrə İcraçı Şurada qeydiyyatdan keçirilmiş, ARDNŞ-də karbon fondu yaradılmışdır. “İqlim dəyişmələrinə təsirin azaldılması üzrə ARDNŞ-in strategiyası” sənədi hazırlanmış və təsdiq edilmişdir. Ekologiya İdarəsi və Almaniya İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutu tərəfindən birgə hazırlanmış strategiyada ARDNŞ-in istehsal sahələrində qaz atılmaları göstəriciləri, dünyanın aparıcı neft şirkətlərinin bu sahədə təcrübəsi, beynəlxalq və yerli ekspertlərin rəyləri nəzərə alınmışdır. “İqlim dəyişmələrinin azaldılması ilə əlaqədar Xəzəryanı neft-qaz şirkətlərinin təşəbbüsləri - regionlararası təcrübə mübadiləsi” mövzusunda Beynəlxalq konfrans keçirilmişdir. “Ekologiya ili”ndə ARDNŞ-in idarə və müəssisələrindəki avtonəqliyyat vasitələrindən atmosferə atılan zəhərli qazların ölçülməsi, nəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinə nəzarətin gücləndirilməsi, hava mühitinin qorunmasına nəzarəti təmin etmək məqsədi ilə mövcud ekoloji-ölçmə məntəqələrində şirkətə məxsus nəqliyyat vasitələrinin texniki baxışdan keçirilməsi davamlı olaraq həyata keçirilmişdir. Eyni zamanda ARDNŞ-də ixrac qazlarının tərkibinin avro-2 normalarına uyğunlaşdırılması təmin edilmişdir.
Bundan əlavə şirkətdə “Tullantıların idarəedilməsi mərkəzi” layihəsinin texniki-iqtisadi əsaslandırmasının hazırlanması üçün ARDNŞ ilə ABŞ-ın Ticarət və İnkişaf Agentliyi (USTDA) arasında imzalanmış qrant sazişi çərçivəsində tullantıların miqdarından asılı olaraq müvafiq emal texnologiyalarının seçilməsi, yerinə yetiriləcək işlərdə ətraf mühitə dəyən zərərin azaldılması üçün müvafiq tədbirlər görülür. Bu məqsədlə ARDNŞ ilə “Mİ-LLC” şirkəti arasında “Tullantıların idarəedilməsi mərkəzi” layihəsi üzrə texniki-iqtisadi əsaslandırma sənədinin hazırlanması üçün müqavilə imzalanmışdır. Prezident İlham Əliyevin “Ekologiya ili” çərçivəsində Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında 3 milyon ağacın əkilməsi çağırışına qoşularaq ARDNŞ kollektivi il boyu mütəmadi olaraq iməciliklər, ağacəkmə aksiyaları keçirmiş, 100 mindən artıq müxtəlif növlü ağac və dekorativ kol bitkiləri əkilmişdir. ARDNŞ ekoloji layihələrin həyata keçirilməsində dünyanın bir çox tanınmış beynəlxalq təşkilatlarının etibarlı tərəfdaşıdır. 2010-cu ildə Qazaxstanın “Manqustaumunayqaz AC” şirkəti ilə əməkdaşlığın nəticəsi olaraq ARDNŞ-in nümayəndə heyəti Aktau şəhərində keçirilən biznes forumda iştirak etmiş, səfər çərçivəsində əməkdaşlıq haqqında Memorandum imzalanmışdır.
Araz Rüstəmov
AZƏRTAC-ın müxbiri
Bölmənin digər xəbərləri
