Ekspert: Süni intellekt həlləri Azərbaycanın iqtisadi rəqabət qabiliyyətini gücləndirə bilər
Bakı, 26 oktyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan süni intellektin tətbiqini ilk növbədə iqtisadiyyatın məhsuldarlığına, xərclərin optimallaşdırılmasına və xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsinə birbaşa təsir göstərə biləcək sahələrdə genişləndirməlidir. Burada əsas məqsəd sadəcə yeni texnologiyaları tətbiq etmək deyil, onların real iqtisadi nəticələr yaratmasını təmin etməkdir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında süni intellekt üzrə ekspert Dilarə Zamanova deyib.
O bildirib ki, ilk növbədə, maliyyə və fintex sektoru xüsusi diqqət tələb edir: “Süni intellekt vasitəsilə maliyyə risklərini daha dəqiq qiymətləndirmək, fırıldaqçılıq hallarını aşkarlamaq, kredit qərarlarını təkmilləşdirmək və ödəniş proseslərini optimallaşdırmaq mümkündür. Eyni zamanda, əhalinin maliyyə xidmətlərinə çıxışını asanlaşdıran və kiçik sahibkarların fəaliyyətini dəstəkləyən innovativ həllərin yaradılması üçün geniş imkanlar mövcuddur. Digər mühüm istiqamət enerji və sənaye sektorudur. Azərbaycanın iqtisadiyyatında enerji sahəsinin əhəmiyyətini nəzərə alsaq, süni intellektdən enerji istehlakının proqnozlaşdırılması, avadanlıqlarda mümkün nasazlıqların əvvəlcədən müəyyən edilməsi, istehsal proseslərinin optimallaşdırılması və resurs itkilərinin azaldılması üçün istifadə etmək olar. Bu yanaşma həm əməliyyat xərclərini azalda, həm də mövcud resurslardan daha səmərəli istifadəni təmin edə bilər”.
Ekspert qeyd edib ki, kənd təsərrüfatında süni intellekt məhsuldarlığın artırılması, suvarmanın optimallaşdırılması, bitki xəstəliklərinin erkən aşkarlanması və hava şəraitinə əsaslanan risklərin qiymətləndirilməsi üçün əhəmiyyətli imkanlar yaradır. Su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunmasının xüsusi əhəmiyyət daşıdığı Azərbaycan kimi ölkələrdə bu texnologiyaların tətbiqi həm iqtisadi, həm də ekoloji baxımdan faydalı ola bilər: “Bununla yanaşı, logistika və nəqliyyat sektorunda marşrutların optimallaşdırılması, yük axınlarının proqnozlaşdırılması və təchizat zəncirlərinin daha səmərəli idarə edilməsi mümkündür. Səhiyyədə tibbi məlumatların təhlili və diaqnostik qərarların dəstəklənməsi, dövlət xidmətlərində isə müraciətlərin emalı və inzibati proseslərin avtomatlaşdırılması xidmətlərin keyfiyyətini yüksəldə bilər. Bu sahələrdə süni intellekt insan mütəxəssislərini əvəz edən deyil, onların qərarvermə imkanlarını gücləndirən vasitə kimi tətbiq olunmalıdır”.
“Fikrimcə, burada vacib məqamlardan biri də süni intellektin yalnız iri şirkətlər və dövlət qurumları üçün əlçatan olmamasıdır. Kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin bu texnologiyalardan istifadəsini dəstəkləmək, onların rəqəmsal transformasiyasına şərait yaratmaq lazımdır. Çünki ölkənin ümumi iqtisadi səmərəliliyi ayrı-ayrı müəssisələrin deyil, bütövlükdə iqtisadi sistemin məhsuldarlığının artmasından asılıdır. Əsas məsələ süni intellekt layihələrinin sayını artırmaq deyil, onların yaratdığı iqtisadi dəyəri ölçməkdir. Hər bir tətbiq üzrə məhsuldarlığın nə qədər artdığı, əməliyyat xərclərinin nə qədər azaldığı, xidmətlərin nə dərəcədə yaxşılaşdığı və yeni iqtisadi imkanların yaranıb-yaranmadığı qiymətləndirilməlidir. Eyni zamanda, məlumatların məxfiliyi, kibertəhlükəsizlik, alqoritmik qərəz və insan nəzarəti kimi məsələlər diqqətdə saxlanılmalıdır. Nəticə etibarilə, Azərbaycanın süni intellekt strategiyası real iqtisadi ehtiyaclara əsaslanmalıdır. Hesab edirəm ki, maliyyə, enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və dövlət xidmətlərində düzgün seçilmiş süni intellekt həlləri ölkənin məhsuldarlığını artıra, resurslardan daha səmərəli istifadəyə şərait yarada və uzunmüddətli iqtisadi rəqabət qabiliyyətini gücləndirə bilər”, - deyə D.Zamanova əlavə edib.