Fundamental elmlər üzrə təhsildə əsaslı məzmun yenilənməsinə böyük ehtiyac var
Bakı, 11 yanvar, AZƏRTAC
Hazırda riyaziyyat, fizika, kompüter elmləri və s. kimi fundamental fənlərə ayrılan dərs saatlarının azlığı tələbələrin dərin elmi biliklərə yiyələnməsinə imkan vermir. Fundamental elmlər sahəsi üzrə təhsildə əsaslı məzmun yenilənməsinə böyük ehtiyac vardır. Müvafiq istiqamətdə daha səmərəli nəticələr əldə etmək üçün inkişaf etmiş ölkələrin qabaqcıl təcrübəsindən yararlanmaq məqsədəuyğundur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Əməkdar elm xadimi, Bakı Dövlət Universitetinin Riyazi fizika tənlikləri kafedrasının müdiri akademik Yusif Məmmədov AMEA Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin Ümumi yığıncağının iclasında bildirib.
“Bakı Dövlət Universitetində riyaziyyat və mexanika, tətbiqi riyaziyyat, fizika fakültələrinin tədris planlarında apardığım araşdırmalar göstərir ki, fənlərin tədris olunma ardıcıllığı, onlara ayrılan saatların miqdarı, onların seçimi ilə bağlı ciddi nöqsanlar vardır. Məsələn, Tətbiqi riyaziyyat fakültəsində ixtisaslardan birində III kursda tətbiqi əhəmiyyətli diferensial tənliklər fənni yer almışdır. Halbuki əvvəlki kurslarda bu ixtisasda diferensial tənliklər fənni tədris edilmir. Deməli, tələbə diferensial tənlik, onun həlli üsulları haqqında heç bir məlumatı olmadan, tətbiqi əhəmiyyətli diferensial tənliklər haqqında məlumat almalıdır ki, bunun mümkünlüyünü anlamaq çətindir”, - deyə akademik söyləyib. O bildirib ki, Fizika fakültəsində riyazi fizika fənninə cəmi 15 saat ayrılıb, o da seçmə fənlər bölməsindədir. Digər riyazi fənlərə də ayrılan saatlar çox azdır. Bu isə qəbuledilməzdir, çünki klassik və müasir nəzəri fizika riyaziyyat, xüsusilə də riyazi fizika üzərində qurulub. Bu tipli nöqsanlar fundamental elmlərin tədris olunduğu bütün fakültələrdə mövcuddur.
Alim müqayisə üçün qeyd edib ki, Moskva Dövlət Universitetinin, Novosibirsk Dövlət Universitetinin tədris planlarında riyazi fizika fənninə 72 məcburi saat və əlavə olaraq tələbənin hər hansı birini seçməli olduğu riyazi fizikanın 4 bölməsinin (hidrodinamika, kvant fizikası, elektrodinamika və s. ilə bağlı) hər birinə 72 saat ayrılıb. Yəni, Fizika fakültəsində oxuyan tələbə cəmi 144 saat riyazi fizika fənnini öyrənməlidir.
Tətbiqi riyaziyyat fakültəsində informatika fənni ilə bağlı 2 kafedra fəaliyyət göstərir ki, onlarda 30-dan çox saathesabı dərs keçən müəllim vardır. Bu kafedraların tədris planlarına salınmış fənlər dünyanın qabaqcıl universitetlərinin tədris planlarına uyğunlaşdırılıb. Lakin bu fənlərin əksəriyyəti üzrə dərsliklər yoxdur və cəlb edilən saathesabı müəllimlərin bir hissəsi az kompetensiyalıdır. Belə olan halda bu kimi fənlərə ayrılan saatlar itirilmiş hesab edilə bilər.
“Şübhəsiz ki, Elm və Təhsil Nazirliyinin təklif etdiyi həmin qeyri-profil fənlər də olduqca əhəmiyyətlidir. Lakin onlara verilən saatlar profil fənləri məhdudlaşdırmamalıdır. Məsələn, Tətbiqi riyaziyyat fakültəsində müəllimlik ixtisası üzrə sahibkarlığın əsasları və biznes fənni, bütün fakültələrdə tibbi biliklər, mülki müdafiə, tarix, politologiya, sosiologiya və s. kimi fənlər tədris edilir. Fikrimcə, riyaziyyat, fizika, kimya və digər fundamental elmlərlə bağlı fakültələrdə təhsil alan tələbələr üçün belə fənlər fakültativ dərslər, dərnəklər vasitəsilə mənimsədilsə, daha məqsədyönlü olar”, - deyə alim bildirib.
Akademik magistraturaya qəbul imtahanları ilə bağlı məsələyə də toxunub: “Yeri gəlmişkən, onu da əlavə edək ki, magistraturaya qəbul imtahanlarında xarici dil biliyinə xüsusi diqqət göstərilməsi təqdirəlayiq haldır, lakin ixtisas imtahanının olmaması, fikrimcə qəbuledilməzdir”.