Nəqliyyat kommunikasiyalarının və yeni dəhlizlərin inkişafı Naxçıvanın tranzit potensialını artıracaq
Bakı, 14 avqust, AZƏRTAC
Xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə 1991-1993-cü illərdə Naxçıvanda ölkənin milli iqtisadi quruculuğunun əsasları müəyyənləşdirildi və ilk iqtisadi islahatlara başlanıldı. Buna görə də Naxçıvan Muxtar Respublikası iqtisadi islahatların beşiyi kimi tarixə düşdü. Bu islahatların müəllifi Ümummilli Lider Heydər Əliyev oldu. 1993-cü ildən başlayan Milli Qurtuluş dövrü isə həmin islahatların ölkə miqyasında həyata keçirilməsi üçün mühüm əsaslar yaratdı. Azərbaycanın müasir milli iqtisadi inkişafı bu təməl üzərində daha da təkmilləşdirilir.
Bu fikirləri Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Beynəlxalq ticarət və menecment” kafedrasının müdiri, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cavadxan Qasımov AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı bildirib.
C.Qasımov qeyd edib ki, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikasının davamlı sosial-iqtisadi inkişafını tənzimləyən çoxsaylı hüquqi aktlara imza atdı. 2004-cü ildən bəri ölkənin regional iqtisadi inkişaf üzrə Dövlət proqramlarında digər iqtisadi rayonlar kimi Naxçıvanda da davamlı sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı olan tədbirlər nəzərdə tutuldu. Belə ki, 2004-2008-ci illər üzrə Dövlət proqramında 57, 2009-2013-cü illər üzrə Dövlət proqramında 46, 2014-2018-ci illəri əhatə edən Dövlət proqramında 57 tədbir məhz Naxçıvan iqtisadi rayonunun davamlı sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı olub. Bu göstərici 2019-2023-cü illəri əhatə edən Dövlət proqramında 18 tədbir olaraq nəzərdə tutuldu. Məhz muxtar respublikanın 2023-2027-ci illər üzrə sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət proqramı da 2023-cü il 5 iyun tarixində dövlət başçısı tərəfindən imzalanmış Sərəncamla təsdiq olundu, burada məqsəd daha dinamik istehsal münasibətlərinin təşəkkülünə əsaslı zəmin olmaqdadır.
O bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin səfərinin təkcə Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı baxımından deyil, bütövlükdə Azərbaycanın regional mövqeyi, Cənubi Qafqazda yeni nəqliyyat-kommunikasiya xəritəsinin formalaşması və Şərqlə Qərb arasında əlaqələrin genişlənməsi baxımından əhəmiyyəti böyükdür. Dövlət başçısının muxtar respublikaya səfəri bölgənin sosial-iqtisadi inkişafı ilə yanaşı, ölkənin regional mövqeyinin daha da gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu səfər muxtar respublikanın ölkənin iqtisadi, nəqliyyat və logistika sistemində strateji rolunun artırılmasına dövlət səviyyəsində verilən xüsusi önəmi nümayiş etdirir. Naxçıvan Muxtar Respublikasının ölkəmizin ərazisinin əsas hissəsi ilə nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi regionda yeni iqtisadi və kommunikasiya imkanlarının yaranmasına şərait yarada bilər. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı proseslər Cənubi Qafqazın nəqliyyat-kommunikasiya xəritəsinin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsi perspektivini formalaşdırır. Azərbaycan Respublikasının bu prosesdə fəal iştirakı ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarında mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Naxçıvanın geostrateji mövqeyi onun Türkiyə və digər regional bazarlarla iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsində mühüm tranzit və logistika mərkəzinə çevrilməsi üçün geniş imkanlar yaradır: “Bu baxımdan Prezidentin səfəri regional nəqliyyat layihələrinin iqtisadi dividendlərinin Naxçıvanın inkişafına yönəldilməsi baxımından da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Yeni yolların, dəmir yolu xətlərinin, logistika infrastrukturlarının və kommunikasiya imkanlarının inkişafı Azərbaycanın Avropa və Asiya arasında etibarlı bağlantı rolunu daha da gücləndirə bilər. Eyni zamanda, Naxçıvanın iqtisadi fəallığının yüksəlməsi ticarət, investisiya, turizm, sənaye və xidmət sektorlarının inkişafına əlavə stimul verərək regionun ölkə iqtisadiyyatına töhfəsini artıracaq”.
Dosent deyib ki, Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri regionun inkişafını Azərbaycanın regional inteqrasiya siyasəti və yeni nəqliyyat-kommunikasiya xəritəsinin formalaşması ilə əlaqələndirən strateji yanaşmanın göstəricisidir. Azərbaycanın nəqliyyat imkanlarının genişlənməsi ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarında tranzit mərkəz kimi mövqeyini gücləndirir. Regionda kommunikasiyaların bərpası yeni ticarət yollarının açılmasına və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə şərait yaradır. Naxçıvanın strateji mövqeyi Türkiyə ilə nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin dərinləşdirilməsi, həmçinin İran ərazisi üzərindən alternativ kommunikasiya imkanlarının inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ermənistanla sülh gündəliyi çərçivəsində kommunikasiyaların açılması regionda qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin və etimadın artmasına töhfə verə bilər. Uzun illər blokada şəraitində yaşayan Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı Azərbaycan dövlətinin daim diqqət mərkəzində olub. Dövlət siyasəti nəticəsində Naxçıvanda nəqliyyat, enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı və sosial infrastrukturun inkişafı istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilib. Yeni nəqliyyat bağlantılarının formalaşması Naxçıvanın regional iqtisadi inteqrasiyaya daha fəal qoşulması və ticarət-investisiya imkanlarının genişlənməsi üçün yeni perspektivlər yaradır. Nəticədə Naxçıvanın Cənubi Qafqazda mühüm nəqliyyat-logistika və iqtisadi qovşaqlardan birinə çevrilməsi, Azərbaycanın və regionun inkişafında daha fəal rol oynaması gözlənilir.
“Naxçıvan əlverişli coğrafi mövqeyinə görə gələcəkdə regionun əsas ticarət və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilə bilər. Türkiyə, İran və Ermənistanla həmsərhəd olması ona regional bazarlara çıxış baxımından mühüm üstünlüklər verir. Nəqliyyat kommunikasiyalarının və yeni dəhlizlərin inkişafı Naxçıvanın tranzit potensialını artıracaq. Logistika, sənaye və ticarət zonalarının yaradılması regionda əlavə dəyər yaradan fəaliyyətlərin genişlənməsinə şərait yaradacaq. Ticarət, logistika, turizm, xidmət və istehsal sahələrinin inkişafı Naxçıvanın iqtisadi cazibəsini gücləndirə bilər. Düzgün iqtisadi siyasət və investisiyalar nəticəsində Naxçıvan Cənubi Qafqazın mühüm ticarət qovşaqlarından birinə çevrilə bilər”, - deyə o əlavə edib.