Politoloq: Brüssel görüşü Azərbaycanın daha bir haqlı tələbinin yerinə yetirilməsi ilə yekunlaşdı
Bakı, 19 may, AZƏRTAC
Mayın 14-də Azərbaycan Prezidenti və Ermənistanın baş naziri arasında Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə görüş keçirildi. Bu görüş çərçivəsində çox ciddi, bir neçə mühüm nəticələr əldə olundu. Bunlar Azərbaycanın diplomatik qələbəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki bir neçə format çərçivəsində və fərqli görüşlərdə, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın ayrı-ayrı çıxışlarında Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tanınması ilə bağlı fikirləri eşitsək də, hansı ölçülər, çərçivələr daxilində ərazilərin tanınması ilə bağlı konkret fikir söyləməmişdi. Brüsseldə keçirilən görüş zamanı 86,6 min kvadratkilometr sərhəd daxilində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıması haqda bəyanat artıq Ermənistan üçün geriyə heç bir addım atmağa imkan qoymur. Nikol Paşinyan bu fikirləri ilə əslində Qarabağ daxil Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdığını, yəni, “Qarabağ Azərbaycandır!” fikrini qəbul etdiyini bəyan etmiş oldu. İkincisi, bu görüşün mühüm üstün cəhətlərindən biri ötən il dekabrın 7-də məhz Fransanın təhriki və Ermənistanın təxribatlarının nəticəsi olaraq perspektivləri sual altına düşən Brüssel formatının bərpası idi. Bu baxımdan Brüssel görüşü Azərbaycanın növbəti haqlı tələbinin yerinə yetirilməsi ilə yekunlaşmış oldu. Fransa heç bir halda Brüssel formatında tərəfə çevrilə bilmədi.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Anar Əliyev deyib.
Onun sözlərinə görə, digər vacib məqamlardan biri Brüssel görüşü ərəfəsində və danışıqlar getdiyi vaxtlarda Ermənistan tərəfinin törətdiyi təxribatlardır. Bu təxribatları törətməklə Ermənistan bir neçə hədəfə nail olmaq istəyirdi.
“Birincisi, mayın 10-12-də ard-arda və genişmiqyaslı təxribatlar törətməklə Ermənistan dialoq prosesini sabotaj edərək Azərbaycanın görüşdən imtina etməsinə çalışırdı, bununla da müzakirələrdən yayınmaq cəhdini dünya ictimaiyyətinə təqdim etməyi planlaşdırırdı. Göründüyü kimi, Azərbaycan Ermənistanın bu planlarını pozmaqla istəyinə nail olmasına imkan vermədi. İkinci mühüm hədəf, görüş təxirə salınmazsa, sülh gündəliyinin dəyişdirilməsinə nail olmaq və bununla da yenə vaxt qazanmağa nail olmaq idi. Hansı ki, Azərbaycan qətiyyətli mövqeyi ilə bu planın da üzərindən xətt çəkmiş oldu. Nikol Paşinyanın təxribatların törədilməsində növbəti planı, ölkədə heç də bütün qüvvələrə və onların iradəsinə nəzarət edə bilmədiyini göstərməklə, sülh gündəliyi ilə bağlı Azərbaycanın və beynəlxalq güclərin təzyiqləri qarşısında “arqument” formalaşdırmaq istəyi idi. Güzəştlərə, sülhə gedə bilməməsini belə “arqumentləşdirməklə” “Azərbaycan müəyyən məsələlərdə güzəştlərə getsin və mən də həmin güzəştlərlə İrəvana qayıdaraq xalqı sülhə inandıra bilim” formuluna real əsaslar yaratmağa çalışırdı. Əslində, Nikol Paşinyanın bu istəklərində özünü və hakimiyyətini qoruma instinkti də az rol oynamır. Hesab edirəm ki, Ermənistan lideri bununla da riyakarcasına davranaraq cəsarəti çatıb ifadə edə bilmədiyi məsələlərdə belə manipulyativ davranışlarla güzəştlər əldə etməyə çalışır. Amma Şarl Mişelin bəyanatı açıq şəkildə göstərdi ki, Azərbaycanın haqlı mövqeyi dünya gücləri, Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin müzakirə olunduğu ayrı-ayrı platformalarda dəstəklənir. Amma Ermənistan mətbuatı, xüsusilə hakimiyyətə yaxın informasiya resursları mümkün qədər Ermənistanın düşdüyü bu çıxılmaz vəziyyətin əks görüntüsünü formalaşdırmağa çalışır. Artıq bir neçə gündür Ermənistan mətbuatı Kişineuda keçiriləcək Fransa və Almaniya liderlərinin iştirakı ilə Ermənistan və Azərbaycan rəhbərlərinin görüşünü qabardır. Bununla da Fransanın mövqeyinin zəifləmədiyini, tərəflər arasında yenə də vasitəçi rolunda çıxış edə biləcəyini qeyd etməyə çalışırlar”, - deyə Anar Əliyev bildirib.
O qeyd edib ki, Kişineu görüşü münasibətlərin tənzimlənməsi ilə məşğul olan davamlı format deyil. Bu, ötən il Praqada ilk dəfə keçirilən və Kişineuda ikinci dəfə baş tutması gözlənilən Avropa Siyasi Birliyi Zirvə Toplantısı çərçivəsində növbəti müzakirə, liderlərin görüş şansıdır. Buna sadəcə qeyri-rəsmi görüş və hər hansı bir konfransda liderlərin görüşünə nail olma şansı kimi baxmaq lazımdır. Ermənistanın iddia etdiyinin əksinə olaraq Fransa Ermənistanla Azərbaycan arasında müzakirələrdə vasitəçi deyil. Azərbaycan birmənalı şəkildə onun vasitəçi və tərəf rolunu sıradan çıxarıb. Eyni zamanda, Azərbaycanın tələbi ilə görüşdə həm də Almaniyanın iştirak etməsini diplomatiyamızın uğurlu gedişi kimi qiymətləndirməliyik. Çünki Almaniya uzun illər ərzində, hətta işğal faktı dövründə də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü birmənalı şəkildə tanıdığını, münaqişənin yalnız beynəlxalq hüququn prinsipləri və BMT Nizamnaməsi, Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri çərçivəsində həll olunmasına tərəfdar olduğunu dəfələrlə və ən yüksək platformalarda bəyan edən bir dövlətdir. Bu mənada haqqın, ədalətin tərəfdarı kimi çıxış edən bir dövlətin bu görüşdə iştirak etməsi Fransanın pozuculuq mövqelərini zəiflətməklə proseslərə təsir imkanlarını neytrallaşdırmış olacaq. Ona görə də bu görüşlər, razılaşmalar Azərbaycanın maraqları çərçivəsində baş tutacaq və birmənalı şəkildə ölkəmizin növbəti dəfə daha ciddi nəticələr əldə etməsi ilə yekunlaşacaq.