Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

PREZİDENT İLHAM ƏLİYEVİN VƏ KANSLER GERHARD ŞRÖDERİN BİRGƏ MƏTBUAT KONFRANSI

Sənədlərin imzalanması mərasimi başa çatdıqdan sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Almaniyanın federal kansleri Gerhard Şröder mətbuat konfransı keçirdilər. AFR hökumətinin başçısı və Azərbaycan Prezidenti əvvəlcə bəyanatlarla çıxış etdilər.

ALMANİYANIN FEDERAL KANSLERİ GERHARD ŞRÖDERİN BƏYANATI

- Hörmətli xanımlar və cənablar!

Bildirmək istəyirəm ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi burada salamlamaqdan çox şadam. Ona görə şadam ki, cənab Əliyev Prezident seçildikdən sonra buraya ilk rəsmi səfərə gəlmişdir. Azərbaycanla Almaniya arasında siyasi münasibətlər çox gözəl, yüksək səviyyədədir. Mən belə fikirdəyəm ki, cənab Prezident Azərbaycanda hüquqi dövlət yaradılmasında çox maraqlıdır və çox böyük səylər göstərir, nailiyyətlər də əldə edibdir. Ona görə də mən ona çox böyük hörmətlə, ehtiramla yanaşıram. Cənab İlham Əliyev tərəfindən ölkədə həyata keçirilən islahatlar nəticəsində çox gözəl, yaxşı mənada təəccübləndirici nəticələr əldə olunubdur. Bu da iqtisadiyyatın inkişafına böyük təkan verir və bütün Azərbaycan ictimaiyyəti bundan bəhrələnəcəkdir.

Siyasi məsələyə gəldikdə isə, deyə bilərəm ki, əvvəllər olduğu kimi, Almaniya bu gün də Azərbaycanın tərəfdaşıdır və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyıb və tanıyacaqdır. Biz buna çox böyük hörmətlə yanaşırıq. Cənab Prezident və mən belə düşünürük və bu fikirdəyik ki, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi məhz sülh yolu ilə aradan qaldırılmalıdır. Almaniya ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyəti çərçivəsində bu işə öz töhfəsini verəcək və səylər göstərəcəkdir.

Bu gün hamımızın şahidliyi ilə dörd aerobusun alınmasına dair imzalanan müqavilə iqtisadi əlaqələrimizin bir təzahürüdür. Azərbaycan da bu müqaviləni çox ciddi hesab edir. Əlbəttə, məqsəd Avropaya inteqrasiya olmaqdan ibarətdir. Eyni zamanda, Avropa Birliyinin yeni qonşuluq siyasətini həyata keçirmək siyasətindən söhbət gedir. Yəni bunun arxasında çox böyük məqsədlər durur.

Almaniya şirkətlərinin Azərbaycandakı fəallığı barədə də danışmaq istəyirəm. Cənab Prezident keçirdiyimiz görüşdə qeyd etdi ki, Almaniya şirkətləri ilə enerji və infrastruktur sahələrində əməkdaşlıq etmək və fəaliyyət göstərmək üçün çox gözəl şərait mövcuddur və onlar Azərbaycana xoş gəliblər. Məsələn,”Siemens” kimi şirkətlər nəzərdə tutulur ki, onlar orada bəzi layihələrin həyata keçirilməsində maraqlıdırlar.

Biz danışıqlar çərçivəsində belə bir şifahi razılığa gəldik ki, bu ilin payızında və ya gələn ilin əvvəlində Berlində Almaniya iqtisadiyyatı nümayəndələrinin iştirakı ilə Azərbaycana sərmayə qoyulması ilə əlaqədar bir konfrans keçirilsin. Burada konkret olaraq Azərbaycanda mövcud olan real imkanlar müzakirə edilsin, konkret layihələr təqdim olunsun və sıx iqtisadi əməkdaşlığa başlayaq. Mən tamamilə əminəm ki, cənab Prezidentin Almaniyaya səfəri hər iki tərəf üçün faydalıdır və hər iki tərəf bundan bəhrələnəcəkdir.

AZƏRBAYCAN PREZİDENTİ İLHAM ƏLİYEVİN BƏYANATI

- Hörmətli xanımlar və cənablar!

Mən ilk növbədə, qeyd etmək istərdim ki, bu mənim Almaniya Federativ Respublikasına ilk rəsmi səfərimdir və çox məmnunam ki, bu səfər çox yüksək səviyyədə keçir. Səfər çərçivəsində bu gün səhər Almaniyanın Prezidenti ilə görüşüm olubdur. Eyni zamanda, bu gün cənab federal kanslerlə görüşüm olubdur. Demək istəyirəm ki, geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır. Almaniya-Azərbaycan ikitərəfli münasibətləri müzakirə olunmuşdur.

Azərbaycanın Avropa Birliyi ilə münasibətləri sürətlə inkişaf edir. Bu həm bizi, həm də Avropa Birliyini qane edir. Almaniya Avropanın və dünyanın aparıcı ölkələrindən biridir və çox güclü iqtisadi potensiala malikdir.

Son illər ərzində Azərbaycanda da aparılmış iqtisadi islahatlar nəticəsində ölkəmiz güclənibdir və bizim iqtisadi potensialımız ildən-ilə artır. Bizim regionda Azərbaycanın həm iqtisadi, həm də siyasi cəhətdən çəkisi artır, mövqeləri möhkəmlənir. Əlbəttə, belə olan halda ümid edirik ki, iki ölkə arasında bütün istiqamətlərdə yaşanan əməkdaşlıq bu səfərdən sonra daha da genişlənəcəkdir. Biz çox istəyirik ki, siyasi, iqtisadi və bütün digər sahələrdə Almaniya ilə Azərbaycan arasında əlaqələr genişlənsin, möhkəmlənsin və iki ölkə bir-birinə daha da yaxın olsun.

Konkret layihələr haqqında fikir mübadiləsi aparılmışdır. Bu gün aerobusların alınması haqqında müqavilə imzalanmışdır. Cənab kansler qeyd etdi ki, bu müqavilə həm Azərbaycan, həm də Avropa ölkələri üçün çox vacibdir. Əminəm ki, bundan sonra başqa sahələrdə də Avropa ilə əməkdaşlığımız daha sürətlə inkişaf edəcəkdir.

Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi məsələsində Almaniya hökumətinin mövqeyi bizi çox razı salır. Bu gün cənab kanslerin qeyd etdiyi kimi, Almaniya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə həmişə hörmətlə yanaşmışdır və bu, indi də davam edir. Ümid edirəm ki, bu prinsip əsas tutularaq, Ermənistanla Azərbaycan arasında olan münaqişə tezliklə və sülh yolu ilə öz həllini tapa bilər.

İkitərəfli münasibətlərin daha da inkişafı üçün çox gözəl zəmin vardır və bu səfər gələcək əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyən etdi. Əmin olduğumu bildirmək istəyirəm ki, bundan sonra da bütün istiqamətlərdə uğurlu əməkdaşlıq edəcəyik.

X X X

Sonra jurnalistləri maraqlandıran suallara cavab verildi.

SUAL: Cənab kansler, Siz qeyd etdiniz ki, Azərbaycanla Almaniya arasında iqtisadi münasibətlər yüksək səviyyədədir. Bəs mədəniyyət sahəsində vəziyyət necədir? Bu sahədə də əlaqələri inkişaf etdirmək lazım gələrsə, Siz bunun üçün nə edərdiniz?

GERHARD ŞRÖDER: Mən həmişə belə fikirdə olmuşam ki, ölkələr arasında münasibətləri bir-birindən ayırmaq olmaz. Siyasətdən, iqtisadiyyatdan söhbət getməsindən asılı olmayaraq, hər bir sahəyə böyük hörmətlə yanaşmaq lazımdır. Çünki bu, yaxşı əməkdaşlığın, dostluğun əsasını təşkil edir. Ona görə Azərbaycanla mədəni əməkdaşlıq da çox vacibdir. Təəssüf ki, indiki halda mən bu sahədə konkret olaraq nələrin nəzərdə tutulduğunu deyə bilmərəm. Amma bu sahədə hər hansı təşəbbüs olarsa, mən onu dəstəkləməyə hazıram. Məncə, biz bu məsələyə nikbin yanaşa bilərik, çünki sizin alman dilini bu səviyyədə bilməyiniz mədəniyyət sahəsində nə qədər irəli getdiyimizi göstərir.

SUAL: Cənab Prezident, Siz qeyd etdiniz ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsini siyasi yolla həll etmək olar. Siz bunun üçün hansı vasitələri görürsünüz?

İLHAM ƏLİYEV: Birinci vasitə ondan ibarətdir ki, beynəlxalq hüquq normalarına əməl edilməlidir. Ermənistan Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsini və onun ətrafındakı yeddi rayonumuzu işğal edib və bu, uzun illərdir davam edir. Ermənistan silahlı qüvvələri işğal olunmuş bu torpaqlardan çıxmayınca, münaqişə öz həllini tapa bilməz. Ona görə də ilk növbədə, beynəlxalq hüquq normalarına əməl edilməlidir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində milli azlıqlar yaşayır. Lakin bu, heç də o demək deyil ki, milli azlıqlar separatizm yolu tutmalıdırlar. Azərbaycanda müxtəlif millətlər yaşayırlar, ermənilər də Dağlıq Qarabağda yaşaya bilərlər. Əgər beynəlxalq hüquq normaları öz ifadəsini taparsa, Azərbaycan torpaqları işğaldan azad olunarsa, Azərbaycan və Ermənistan sülh sazişinə yaxınlaşa bilər. Ermənistan tərəfinin irəli sürdüyü tezis ondan ibarətdir ki, Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilər öz müqəddəratını təyin etməlidirlər. Amma mən bildirmək istəyirəm ki, erməni xalqı artıq öz müqəddəratını təyin etmişdir və dünyada Ermənistan dövləti vardır. Onların bu siyasətinin gələcəyi yoxdur, bu, dünyada gedən proseslərlə ziddiyyət təşkil edir. Ümid edirəm ki, Ermənistan rəhbərliyi bunu tezliklə başa düşər və silahlı qüvvələrini özünə məxsus olmayan torpaqlardan geri çəkər.

SUAL: Cənubi Qafqaz Avropa ailəsinə inteqrasiya edir, Avropanın bir hissəsi hesab olunmağa başlayır. Lakin Avropa Birliyi Cənubi Qafqazdakı münaqişələrlə, o cümlədən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı konkret mövqeyini bildirməmişdir. Almaniya Avropanın aparıcı dövlətlərindən biridir, Avropa Birliyində, Avropa Parlamentində öz çəkisi vardır. Bu baxımdan Almaniya nə kimi rol oynaya bilər?

GERHARD ŞRÖDER: Avropa Parlamenti birbaşa bu məsələyə qoşulsa, bunu həmin dövlətlərin siyasətinə müdaxilə kimi qiymətləndirə bilərlər. Amma mən cənab Prezidentlə söhbət zamanı da qeyd etdim ki, biz Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü həmişə tanımışıq və bu mövqeyimizdə də qalacağıq. Düşünürəm ki, bu, təkcə bizim yox, eyni zamanda, Avropa Parlamentinin də mövqeyidir.

SUAL: Siz beynəlxalq terrorizmə qarşı mübarizə ilə bağlı fikir mübadiləsi apardınızmı? Rusiyada sonuncu təyyarə qəzaları ilə əlaqədar nə deyə bilərsiniz?

GERHARD ŞRÖDER: Təəssüf ki, təyyarə qəzaları barədə dəqiq məlumatım yoxdur, yəqin ki, bununla əlaqədar təhqiqatlar gedir, ona görə də dəqiqsizliyə yol vermək istəməzdim. Qəzaların səbəbi təhqiqatlardan sonra məlum olacaqdır.

X X X

Avqustun 25-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev onun üçün ayrılmış iqamətgahda Almaniya bundestaqının üzvlərini qəbul etmişdir.

Həmin gün axşam “Siemens” şirkəti tərəfindən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin şərəfinə işgüzar şam yeməyi təşkil olunmuşdur. Şam yeməyində Almaniyanın aparıcı şirkətləri və konsernlərinin rəhbərləri iştirak edirdilər.

Azərbaycan Prezidentinin Almaniyaya rəsmi səfəri davam edir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Balakəndə yaş barama tədarükünə başlanılıb - artıq kümçülər 2 ton barama təhvil verib

Neftçilər Milli Qurtuluş Gününü qeyd ediblər

Şuşada Türk Dövlətləri Təşkilatı Ölkələrinin Rəqabət Forumu işə başlayıb

Azərbaycanın tarixinə qızıl hərflərlə yazılan gün - ŞƏRH

İyunun 13-ü Beynəlxalq Albinizm haqqında Məlumatın Yayılması Günüdür

ABŞ Avropadakı qırıcı təyyarələrinin üçdəbirini geri çəkməyi planlaşdırır

Milli Qurtuluş Günü xalqımızı nicata aparan dönüş nöqtəsi oldu

Cari ildə tədris prosesində iştirak edən müəllimlərin sayı açıqlanıb

Tramp “Tren de Aragua” təşkilatının liderinin öldürüldüyünü açıqlayıb

ABŞ millisi dünya çempionatına qələbə ilə başladı

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında İrana məxsus kamikadze dronlarını vurub

Azərbaycan məktəblərində “Son zəng” sədaları

Qusarın Avaran kəndində 384 ev mərkəzləşdirilmiş içməli su şəbəkəsinə qoşulub

İran XİN: Tehran Vaşinqtonla memorandumun razılaşdırılmasının son mərhələsindədir

Dünyanın ən təhlükəli 7 vulkanı

Konqo Demokratik Respublikasında “Ebola” virusundan ölənlərin sayı 139 nəfərə çatıb

Əraqçi: ABŞ memorandumda yeni münaqişəyə başlamamaq öhdəliyi götürür

Qafar Qənizadə: Hər bir insanın özünü tanımaq və mənəvi sağalma üçün vasitələrə ehtiyacı var

Dünya çempionatı: Neymar Mərakeşlə oyunu buraxacaq

Kanada millisi dünya çempionatları tarixində ilk xalını qazanıb

Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin 54-cü buraxılış mərasimi olub

Dünya çempionatı: Kanada - Bosniya və Herseqovina oyununda qalib müəyyənləşməyib

Natalya Jukova: Bu il “Nine Senses Fest” mindən çox iştirakçını bir araya gətirəcək

Misirdə təlim təyyarəsi qəzaya uğrayıb, pilot ölüb

Əlilliyi olan şəxslərə hüquqlarının müdafiəsi ilə əlaqədar məlumat verilib

Minlərlə metallurgiya işçisi Almaniyada etiraz aksiyalarına çıxıb

BDU-nun Qazax filialında Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş tədbir

“Sabah” braziliyalı müdafiəçini transfer edib

Heydər Əliyev Sarayında “Jizel” baleti növbəti dəfə təqdim edilib

Fırat Arapoğlu: “Proqramlaşdırılmış izlər” sərgisində texnologiyanın yaratdığı yeni reallıq təqdim olunur

Azərbaycan və Slovakiya arasında siyasi məsləhətləşmələrin növbəti iclası olub

Azərbaycanın 23 vətəndaşının Suriyadan repatriasiyası həyata keçirilib

Qərbi Azərbaycan İcmasında “Zərkənd əmanətimizdir” kitabının təqdimatı olub

AZAL-ın Naxçıvan reyslərini icra edən təyyarələri hava şəraiti ilə əlaqədar Bakıya geri qayıdıb

Lənkəran və Astarada güləş zallarına baxış keçirilib

BDU-nu ən yüksək Ümumi Orta Müvəffəqiyyət Göstəricisi ilə bitirən məzunların adları açıqlanıb

Bakıda “Nine Senses Fest 2026” Beynəlxalq Festivalına start verilib VİDEO

Bakıda “Nine Senses Fest 2026” Beynəlxalq Festivalına start verilib VİDEO

Balakəndə möhtəşəm konsert proqramı VİDEO

Balakəndə möhtəşəm konsert proqramı VİDEO

MEDİA: Fransanın bəzi media qurumlarının Azərbaycana qarşı qarayaxma kampaniyasını qəti şəkildə pisləyirik

Albaniyada Milli Qurtuluş Gününə həsr olunan tədbir baş tutub

Naxçıvanda 15 İyun – Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş konsert proqramı təşkil edilib

Bakı Dövlət Universitetinin “Məzun günü” qeyd olunub YENİLƏNİB VİDEO

Bakı Dövlət Universitetinin “Məzun günü” qeyd olunub YENİLƏNİB VİDEO

Şahbaz Şərif: ABŞ və İran arasında sazişin yekun mətni razılaşdırılıb

Əraqçi: İran və ABŞ sazişin imzalanmasına çox yaxındır

Alparslan Bayraktar: TANAP Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas təminatçısıdır

Ekspert: Azərbaycan “ağıllı şəhərlər”i və dayanıqlı infrastrukturu fəal şəkildə inkişaf etdirir - MÜSAHİBƏ

Rafael Hüseynov: BDU Azərbaycanın inkişafına xidmət edən nəsillər yetişdirib

Fransalı vəkil “ayrı-seçkilik” və “nifrətə təhrik” ittihamları üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə şikayət edib

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının növbəti iclası: müzakirəyə 10 məsələ çıxarılıb VİDEO

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının növbəti iclası: müzakirəyə 10 məsələ çıxarılıb VİDEO

YARAT Müasir İncəsənət Məkanında britaniyalı və bolqar rəssamların sərgiləri açılıb

Nəzrin Atakişiyeva: Kəlbəcərin ilk məzunu olmaq mənim üçün böyük qürurdur

Azərbaycan Beynəlxalq Xizək Konqresində təmsil olunub

Bu saata olan əsas xəbərlər

BDU-da magistratura səviyyəsində ixtisas və ixtisaslaşmalar yenilənir VİDEO

BDU-da magistratura səviyyəsində ixtisas və ixtisaslaşmalar yenilənir VİDEO

Qəbələyə gələn əcnəbi turistlər arasında hindistanlılar üstünlük təşkil edir STATİSTİKA VİDEO

Qəbələyə gələn əcnəbi turistlər arasında hindistanlılar üstünlük təşkil edir STATİSTİKA VİDEO

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Xarici əlaqələr komitəsinin sədri Fuat Oktaydan

Ağdamda Milli Qəhrəman Allahverdi Bağırovun xatirəsi anılıb

Yeni təsdiqlənən subsidiya qaydalarında heyvandarlıq sektoru üçün genişmiqyaslı dövlət dəstəyi alətləri təsbit olunub VİDEO

Yeni təsdiqlənən subsidiya qaydalarında heyvandarlıq sektoru üçün genişmiqyaslı dövlət dəstəyi alətləri təsbit olunub VİDEO

Zeynep Özdemir: Azərbaycan-Türkiyə enerji əməkdaşlığı Avrasiyada sabitlik və güc mərkəzi formalaşdırıb

Aİ İspaniyanın müdafiə xərclərini artırmasına imkan verən xüsusi büdcə mexanizminin tətbiqini təsdiqləyib

® Vətəndaş müraciətlərinin elektron qaydada təqdim edilməsi və cavablandırılması imkanları genişləndirilib

Bəzi yerlərdə yağış yağır – FAKTİKİ HAVA

Türkiyə və Azərbaycan gələcəyini elm, təhsil və texnologiya ilə birlikdə quracaq

HDQ-də döyüş atışlı taktiki təlim olub

Milli Qurtuluşdan Zəfərə: Müstəqil Azərbaycanın yüksəliş yolu

Tramp mediada yayılmış şərtlərin İranla razılaşdırılmış şərtlərlə əlaqəsi olmadığını açıqlayıb

Son iyirmi ildə BDU-dan Koreya dili ixtisası üzrə 110-dan çox tələbə məzun olub

Azərbaycanı Dünya Kubokunda 8 boksçu təmsil edəcək

Böyük Britaniyanın Baş naziri: Hökumət sərt qərarlar qəbul etməyə məcburdur

Səbinə Əliyeva: Bakı Dövlət Universitetinin məzunu olmaq həm qürur, həm də şərəfdir

Yeni təmayül tədris modeli çərçivəsində yay düşərgəsi təşkil olunub

Azərbaycandan Qazaxıstana məhsul ixracının dəyəri 21 faizdən çox artıb

Mədəniyyət naziri: Bakı Dövlət Universiteti Azərbaycan elminin və təhsilinin flaqmanıdır

Şirvan kanalında batan şəxsin meyiti tapılıb

Müşavir: Balıqçılıq və akvakultura üzrə Dövlət Proqramı investisiyalar üçün yeni imkanlar açır – MÜSAHİBƏ

FHN-in strukturlarında Milli Qurtuluş Günü qeyd edilib

Hava limanlarının (aeroportların) idarə edilməsi QAYDASI

“Hava limanlarının (aeroportların) idarə edilməsi Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Çövkən üzrə Azərbaycan millisi dünya çempionatının finalına vəsiqə qazanıb

İsrail Dövlətinin Baş naziri Benyamin Netanyahudan

Osmanlı memarlığının ən mühüm tarixi abidələrindən olan Səlimiyə camisi yenidən istifadəyə verilib

Britaniya hökumətindən hədəf: məktəblilərin 60 faizi dərslərə piyada və ya velosipedlə gedəcək

Azərbaycan klubu bütün legioner voleybolçuları ilə vidalaşıb

Naxçıvanda “Gənc xilasedici və yanğınsöndürən” yarışlarının qalibləri məlum olub

Bu il Azərbaycanın ali məktəblərini 63 mindən çox tələbə bitirir

İslam İnkişaf Bankı Qrupunun İllik Toplantıları çərçivəsində HELF/AZHAB Forum 2026 keçiriləcək

Ankarada “Bir şəhər, iki baxış” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb və sərgi açılıb

Aqrar sahədə yeni strateji mərhələ Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf modelini daha da gücləndirəcək - ŞƏRH

Lənkəranda 32 yaşlı kişi şəlalədə çimərkən boğulub - YENİLƏNİB

® Dövlət qurumları ilə gənc startaplar arasında əməkdaşlığa töhfə verən hakaton keçirilib

Türkiyənin “HÜRJET” reaktiv təlim təyyarələrinin Türk Ulduzları akrobatika komandası ilə qrup uçuşu həyata keçirilib VİDEO

Türkiyənin “HÜRJET” reaktiv təlim təyyarələrinin Türk Ulduzları akrobatika komandası ilə qrup uçuşu həyata keçirilib VİDEO

Atletika üzrə Azərbaycan çempionatı start götürüb

Ağsuda vətəndaşların müraciətləri dinlənilib

Ramin Məmmədov: Dini etiqad azadlığının qorunması qlobal məsuliyyətdir

Ərdoğan: Bəşəriyyət İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən kritik hadisələri yaşayır

Pakistan turizm sənayesi nümayəndələri üçün Azərbaycana tanışlıq səfəri təşkil olunub

Psixoloq: Sosial şəbəkə qadağaları yeniyetmələrdə aqressiyaya səbəb ola bilər

Məcburi köçkünlərin mənzil təminatı ilə bağlı qanun layihəsi plenar iclasa tövsiyə olunub

Labubu dünya çempionatının açılış mərasimində iştirak edib

Balakəndə 10 tona yaxın çətənə kolu məhv edilib