Rəqəmsallaşma Azərbaycanın regional və qlobal rəqəmsal logistika sistemlərinə inteqrasiyasını sürətləndirəcək – MÜSAHİBƏ
Bakı, 19 dekabr, Pərvanə Qafarova, AZƏRTAC
Azərbaycanda beynəlxalq ticarət və logistika proseslərinin rəqəmsallaşdırılması istiqamətində növbəti mühüm mərhələyə start verilib. Prezidentin müvafiq Fərmanına əsasən yaradılan Rəqəmsal Logistika Platforması idxal, ixrac və tranzit əməliyyatlarının vahid “elektron bir pəncərə” üzərindən idarə olunmasını hədəfləyir. Yeni sistemin logistika sektoruna və ölkənin tranzit potensialına təsiri ekspertlər tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Azərbaycan Nəqliyyat Ekspeditor Şirkətləri Assosiasiyasının sədri, Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyasının nəqliyyat və logistika komitəsinin sədri Kamran Həbibov AZƏRTAC-a müsahibəsində “Bir pəncərə” informasiya sisteminin tətbiqinin logistika sektoruna təsiri, tranzit imkanlarının genişlənməsi və Azərbaycanın regional logistika habına çevrilməsi perspektivləri barədə danışıb.
- Azərbaycanda beynəlxalq ticarət əməliyyatlarının rəqəmsallaşdırılması istiqamətində atılan bu mühüm addımı necə qiymətləndirirsiniz?
- Bu qərar uzun müddətdir ki, özünü zəruri edən və məhz indiki mərhələdə çox zəruri olan bir addımdır. O, bir tərəfdən müasir reallıqların tələblərindən, informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafından və logistika proseslərinin sürətləndirilməsi zərurətindən irəli gəlir, digər tərəfdən isə ölkə rəhbərliyinin Azərbaycan iqtisadiyyatında logistikanın inkişafına göstərdiyi yüksək və ardıcıl diqqətin bariz nümunəsidir. Vahid rəqəmsal idarəetmə mühitinin formalaşdırılması xarici ticarət, tranzit və nəqliyyat sahəsində dağınıq proseslərin sistemli, şəffaf və səmərəli mexanizmə çevrilməsi baxımından mühüm mərhələdir.
– “Bir pəncərə” informasiya sisteminin tətbiqi logistika əməliyyatlarının sürəti və xərclərin optimallaşdırılması baxımından hansı əsas dəyişiklikləri yaradacaq?
– “Bir pəncərə” informasiya sisteminin tətbiqi logistika əməliyyatlarında proseslərin mərkəzləşdirilməsi və avtomatlaşdırılması hesabına həm vaxt, həm də xərclər baxımından əhəmiyyətli səmərəlilik yaradacaq. Sənədlərin elektron qaydada təqdim edilməsi və emalı, müxtəlif dövlət qurumlarına paralel və təkrarlanan müraciətlərin aradan qaldırılması, eləcə də sərhədkeçmə prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması əməliyyat müddətlərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq.
Eyni zamanda, daşınan yüklərin real vaxt rejimində izlənilməsi, ödənişlərin elektron mühitdə aparılması və vahid platforma üzərindən statistik məlumatların əldə olunması logistika iştirakçılarına planlaşdırma və resursların idarə edilməsi baxımından daha dəqiq qərarlar qəbul etməyə imkan verəcək. Bu yanaşma logistika zəncirində mövcud olan “dar boğazları” vaxtında müəyyən etməyə və onların aradan qaldırılması üçün düzgün qərarlar qəbul etməyə şərait yaradacaq. Həmin qərarlar infrastruktur, tənzimləyici və ya idarəetmə xarakterli ola bilər.
Bununla yanaşı, sistem icazələrin, sertifikatların və digər müşayiətedici sənədlərin əldə olunması kimi proseslərin də rəqəmsallaşdırılmasına imkan verəcək ki, bu da əlaqəli prosedurların sürətlənməsinə və biznes mühitinin ümumi səmərəliliyinin artmasına xidmət edəcək.
– Bu rəqəmsal idarəetmə mexanizmi Azərbaycanın tranzit ölkə kimi beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinə necə təsir göstərəcək?
-Bu rəqəmsal sistem məlumatların kəsimlər üzrə toplanmasına və daha detallı təhlilinə imkan yaradacaq, bazar iştirakçılarının daha aydın şəkildə görünməsini təmin edəcək və qeyri-rəsmi fəaliyyət göstərən seqmentlərin şəffaflaşmasına xidmət edəcək. Daşınan yüklərin xarakterinin, göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin və bazar davranışlarının daha dərindən təhlili mümkün olacaq.
Azərbaycan üzərindən tranzit daşımaların həcmi son illərdə davamlı və çoxqatlı artım nümayiş etdirir. Məhz bu mərhələdə kəmiyyət artımından keyfiyyət mərhələsinə keçid zərurəti yaranır. Rəqəmsal idarəetmə mexanizmi ölkə iqtisadiyyatı üçün tranzitin real faydasını – ölkədə qalan əlavə dəyəri, formalaşan mənfəəti, yaradılan yeni iş yerlərini, tələb olunan peşə və ixtisasları, eləcə də sığorta bazarının və digər müşayiətedici xidmət sahələrinin inkişafını daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verəcək.
Rəqəmsallaşma Azərbaycanın regional və qlobal rəqəmsal logistika sistemlərinə inteqrasiyasını sürətləndirəcək, ölkədaxili proseslərin şəffaflığını artıracaq və bu da beynəlxalq yük göndəriciləri və logistika operatorları üçün etimadın yüksəlməsinə səbəb olacaq.
Uzunmüddətli perspektivdə Azərbaycan üçün əsas hədəf sadəcə tranzitdən keçən ölkə olmaq deyil, real və funksional logistika habına çevrilməkdir. Belə bir model dünya istehsalçılarının öz məhsullarını Azərbaycanda saxlamaqla region ölkələrinə buradan paylamasına imkan yaradacaq. Bu isə ölkədə əlavə dəyərin dəfələrlə artmasına, gəlirlərin və vergi daxilolmalarının yüksəlməsinə, yüksək bilik və peşə bacarıqlarına malik kadrların formalaşmasına şərait yaradacaq və nəticə etibarilə logistika ətrafında bütöv bir ekosistemin inkişafını təmin edəcək.