Səməd Vurğunun qızı: Onun vaxtından tez qocalması məni kədərləndirirdi
AZƏRTAC Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılıq irsinə həsr olunmuş silsilə yazılarını davam etdirir
Bakı, 23 sentyabr, AZƏRTAC
Nəşrin layihə rəhbəri Şəmil Sadiq, redaktoru və tərtibatçısı isə Aslan Salmansoy olan “Səməd Vurğun xatirələrdə” kitabında şairin doğmalarının və yaxınlarının xatirələri toplanıb. Bu xatirələr Səməd Vurğunu yalnız böyük söz ustadı və ictimai xadim kimi deyil, həm də hiss və əqidəsinə dərindən bağlı olan səmimi, qətiyyətli və duyğulu bir insan kimi görməyə imkan verir.
AZƏRTAC silsilənin növbəti yazısında Azərbaycan Xalq şairinin qızı Aybəniz Vurğunun xatirələrini oxuculara təqdim edir. Bu dəfə o, ailənin köçməsi, atasının II Ümumittifaq Yazıçılar Qurultayına hazırlıq dövründə gərgin fəaliyyəti, eləcə də onunla birlikdə Moskvada keçirdiyi günlər barədə danışır.
“Xatirələrin başlanğıcında yazdığım kimi, 1954-cü ildə indi muzey olan bu evə köçdük...
Atam çox məşğul idi. Onu az-az görərdik. Akademiyanın ictimai elmlər üzrə vitse-prezidenti vəzifəsində çalışır və sovet yazıçılarının II Ümumittifaq qurultayında edəcəyi “Sovet poeziyası haqqında” adlı əlavə məruzəyə hazırlaşırdı. Məruzə ilə əlaqədar çoxlu ədəbiyyat oxuyur, gecə yarıya qədər işləyirdi. Bütün gecəni papiros çəkər, çay içərdi. İndi də onun yazı masasının arxasında gecə yarısı, stolüstü lampa işığında bığını sığallaya-sığallaya dərin fikrə getdiyini xatırlayıram.
Qurultayla əlaqədar tez-tez Moskvaya gedirdi, lakin heç tək getmək istəmirdi. Sentyabr ayında anamı və məni də özüylə apardı. Həmişə olduğu kimi, yenə “Moskva” mehmanxanasında qaldıq. O günlər Nazim Hikmətdən çox nigaran idi. Deyirdi ki, Nazim xəstədir. Tez-tez zəng vurub halını soruşurdu. Bir dəfə:
– Nazim, gəl Bakıya, səni ova aparım, bizim dağları, meşələri gör, onda sağalarsan... – dedi.
Amma bu arzu ona qismət olmadı – Nazim Hikmət Bakıya 1957-ci ildə atamın ölümündən sonra gəldi.
Qurultayqabağı günlərdə mehmanxanaya – atamın yanına Aleksandr Fadeyev, Konstantin Simonov, Nikolay Tixonov kimi görkəmli sənətkarlar, həmçinin müxbirlər, fotoreportyorlar gəlirdilər. Nömrəmizin qapısı demək olar ki, bağlanmazdı. Anamın da qayğıları birə-beş artmışdı. O, atamı güclə yemək yeməyə məcbur edirdi. Meyvələri xırda-xırda doğrayıb boşqabda yanına qoyurdu ki, işləyəndə, ya kiminləsə söhbət eləyəndə bir qismət götürsün.
O günlərdən yadigar bir şəkil qalıb. Təəssüf ki, həmin şəklin çəkildiyi günü xatırlaya bilmirəm. Onu təsadüfən əldə etdim.
1976-cı ildə Kiyevdən Yevgeni Ryapasov adlı bir fotoreportyorun həyat yoldaşı muzeyə məktub yazıb ərindən qalan bir neçə foto və neqativlərinin siyahısını göndərdi. Siyahıda olan bir şəklin adı məni təəccübləndirdi: “Səməd Vurğun öz qızı ilə”. Fikirləşdim ki, bəlkə. qadın səhv edib. Həmin ilin yayında qızım Aygünlə Kiyevə getdik. Şəkillərə və neqativlərə baxdım. Bir şəkli əlimə alanda gözlərimə inanmadım. Gördüm ki, doğrudan da, atamla mənəm. Özümü saxlaya bilmədim. Məni ağlamaq tutdu... İyirmi iki il bundan əvvəl “Moskva” mehmanxanasında keçirdiyimiz o xoşbəxt günləri, atalı günləri sanki yenidən yaşadım”.
Daha sonra Aybəniz Vurğunqızı 1953-cü ilin dekabrında atası və anası Xavər Vəkilova ilə birlikdə Moskvaya səfəri ilə bağlı xatirələrinə qayıdır.
“1953-cü ilin dekabr ayında atam yazıçıların II Ümumittifaq qurultayına getdi, biz də onunla birgə idik.
Dekabr ayının 16-sı idi. Qurultayın ikinci günü səhər, İttifaqlar Evinin sütunlu salonunda yuxarı lojaların birində yer tapıb oturdum. “Sovet poeziyası haqqında” məruzə üçün söz atama verildi.
Ona qulaq asanda qəribə hisslər keçirirdim. Zalda əyləşən sovet, o cümlədən xarici ölkə şair və yazıçılarının atama necə diqqətlə qulaq asdıqlarını, onların sifətindəki razılıq ifadələrini, onu hərarətlə alqışlamalarını görəndə sevinirdim. Lakin atamı rəyasət heyətində əyləşən tanıdığım yazıçılarla müqayisə edəndə, onun yaşca özündən böyüklərdən də yaşlı görünməsi, vaxtından tez qocalması məni kədərləndirirdi.
Fasilə vaxtı atama yanaşdım. Əlimi uzadıb dedim: “Pozdravlyayu. Prekrasnıy doklad”. O isə: “Ay şeytan”, – deyib çiynimi qucaqladı. Sonra məni bir neçə sovet və xarici ölkə yazıçıları ilə tanış etdi. O günü özümü elə itirmişdim ki, onların kim olduğu yadımda qalmadı...”
Ardı var...
Müxbir – Günel Alıyeva
Bölmənin digər xəbərləri
