Səməd Vurğunun qızı: Atamın ölümündən sonra arxivdə tamamlanmamış bir şeir tapdıq
AZƏRTAC Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılıq irsinə həsr olunmuş silsilə yazılarını davam etdirir
Bakı, 21 sentyabr, AZƏRTAC
Nəşrin layihə rəhbəri Şəmil Sadiq, redaktoru və tərtibatçısı isə Aslan Salmansoy olan “Səməd Vurğun xatirələrdə” kitabında şairin doğmalarının və yaxınlarının xatirələri toplanıb. Bu xatirələr Səməd Vurğunu yalnız böyük söz ustadı və ictimai xadim kimi deyil, həm də hiss və əqidəsinə dərindən bağlı olan səmimi, qətiyyətli və duyğulu bir insan kimi görməyə imkan verir.
AZƏRTAC silsilənin növbəti yazısında Azərbaycan Xalq şairinin qızı Aybəniz Vurğunun xatirələrini oxuculara təqdim edir. Bu dəfə o, atasının müalicəsindən, həmin dövrdə aralarında olan yazışmalardan danışır, həmçinin Moskva şəhərinə növbəti birgə səfərlərini xatırlayır.
“SSRİ Ali Sovetinin sessiyası qurtardıqdan sonra Bakıya qayıtdıq. Aprel ayında anam atama dedi ki, Mehdi əmi ilə Soçiyə gedib ayağını müalicə elətdirsin. Uzun tərəddüddən sonra atam ömründə ilk dəfə bizsiz istirahətə getdi. Anam çox sevindi: – Çətini bir dəfədədir, bundan sonra onu tez-tez dilə tutub istirahətə göndərmək lazımdır. Bir müddət keçdi, anam özü ona təcili zəng edib Bakıya gəlməsini xahiş etdi. Başa düşdüm ki, nəsə olub...
Atam isə nə olduğunu yaxşı başa düşsə də, Bakıya gəlmədi. Əksinə, Soçidən Gürcüstana, öz qohum və dostlarının yanına getdi.
Atam Soçidə olanda Mehdi əmi ilə aviasiya sənayesi işçilərinin sanatoriyasında istirahət edirdi. Ona belə bir məktub yazmışdım: “Ata, salam! Biz sağ və salamatıq... Mən imtahanlara hazırlaşıram, üç gündən sonra yeni tarixdən imtahan verəcəyəm. Heç qorxmuram. Çünki hələ sən burada olanda imtahanlara hazırlaşmağa başlamışdım. Yusif də o gün ən çətin olan ədəbiyyatdan yazılı imtahan verdi. Yusifin qızıl medala namizədliyini təsdiqlədilər. Əgər yazını yaxşı yazsa, medal alacaq, ona görə də möhkəm hazırlaşır. Mən imtahan günü, yəni iyirmisində sənə teleqram vuraram. Vaqifin də imtahanları çoxdur, ancaq qorxulu deyil. Çünki heç biri attestata düşmür.
Mayın 1-də Mehdixan əmi ilə nümayişə getmişdik. Səhərisi isə hamımız Mehdixan əmigildəydik. Osman əmi (Osman Sarıvəlli – A.V.) və Mirqasım əmi də (Mirqasım Əfəndiyev – S.Vurğunun dostu – A.V.) orada idilər. Cavanlıqda sənin başına gələn əhvalatlardan xeyli danışıb güldülər. Sonra Osman əmi pianoda birtəhər aşıq havası çaldı və Mehdixan əmi ilə birlikdə qışqıra-qışqıra oxudular.
Mehdixan əmi tez-tez zəng eləyir. Bu bazar günü ailəsi ilə bizə gəlmişdilər.
Fatma xalagil də (Mehdi Hüseynin həyat yoldaşı – A.V.) sağ-salamatdırlar. Onun qızı Zivər də bərk imtahana hazırlaşır. Bir-birimizə zəng eləməyə də vaxtımız olmur. O, məndən inciyir, mən ondan. Bütün tanışlardan sənə və Mehdi əmiyə salamlar var. Xahiş edirəm öz müalicəndən bir az yazasan. Hə, papiros çəkmə a... (qərar kimi).
Yaz görək, papirosu atmısan, ya yox.
Məktub gözləyirəm. Öpürəm səni. Aybəniz. Bağışla, tez-tələsik yazmışam...”
Aybəniz Vurğunqızının sözlərinə görə, tezliklə atasından məktub yox, teleqram alıb:
“Məktubunu aldım. Səni bərk-bərk öpürəm, mənim əziz qaranquşum. İmtahanların nəticəsini bildir. Mənim əvəzimə ananı, Yusifi, Vaqifi öp”.
Daha sonra o, atası ilə Moskvaya daha bir səfəri xatırlayır:
“...Atamla həmin il üçüncü səfərimiz də yenə Moskvaya oldu. Dekabr ayında anam, Vaqif və mən atamdan xahiş etdik ki, Yeni ili Yusifin yanında, Moskvada keçirək. Atam razılaşdı. Yola çıxdıq.
Həmin il Yusif ilk hekayəsini yazmış, məktəbi qızıl medalla bitirib M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olmuşdu. Atamla Mehdi əmi zarafatla Yusifə deyirdilər:
– Yusif, tez oxu, gəl, nəsr geri qalır...
O vaxt Moskvada çox şən, bir-birindən xoşbəxt günlər keçirtdik. Atamın da kefi kök idi. Bir az əvvəl keçirdiyi iztirabları yavaş-yavaş unudurdu. Hətta Moskvaya, bu gözəl səfərimiz barədə bir şeir də yazıbmış, atamın ölümündən sonra həmin şeiri arxivində tapdıq. Amma şeir bitmədiyi üçün, yenidən işlənmədiyi üçün atam onu bizə oxumamışdı...”
Ardı var...
Müxbir – Günel Alıyeva