Şuşadan Türküstana: Azərbaycan Türk dünyasının inteqrasiyası ideyasının əsas təşəbbüskarıdır - ŞƏRH
Bakı, 17 may, AZƏRTAC
Qazaxıstanın Türküstan şəhərində keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşü zamanı Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirdiyi fikirlər bir daha təsdiq etdi ki, Türk dünyasının inteqrasiyası və birliyinin formalaşdırılması ideyasının əsas təşəbbüskarlarından biri məhz Azərbaycan dövlətidir. Bu gün dünyada baş verən münaqişələr, müharibələr və enerji resursları uğrunda gedən rəqabət yeni dünya düzəninin formalaşmasına səbəb olur. Belə mürəkkəb və gərgin geosiyasi şəraitdə TDT artıq təkcə iqtisadi və humanitar platforma deyil, Avrasiya məkanında mühüm siyasi güc mərkəzinə çevrilməkdədir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin kafedra müdiri, professor Kamilə Əliyeva söyləyib.
O bildirib ki, artıq ənənəyə çevrilən TDT-nin qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin keçirilməsi təşəbbüsü də məhz Prezident İlham Əliyev tərəfindən irəli sürülüb. 2024-cü ildə ilk belə görüşün Şuşa şəhərində keçirilməsi xüsusi siyasi və mənəvi əhəmiyyət daşıyırdı. Şuşada Qarabağ Bəyannaməsinin imzalanması Türk dövlətlərinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə, suverenliyinə və regionda yaratdığı yeni reallıqlara verdiyi dəstəyin bariz nümunəsi oldu. Şübhəsiz, istər rəsmi, istərsə də qeyri-rəsmi Zirvə görüşləri təşkilat daxilində əməkdaşlığın genişlənməsinə və əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
“Son qeyri-rəsmi Zirvə görüşünün Türküstan şəhərində keçirilməsi də təsadüfi deyil. Türküstan Türk dünyasının mənəvi paytaxtı və qədim sivilizasiya mərkəzlərindən biri hesab olunur. Bu şəhərlə Şuşanın qardaşlaşmış şəhərlər olması Türk xalqlarının ortaq tarixə, mədəniyyətə və eyni soykökə bağlılığını nümayiş etdirir. Azərbaycan isə Türk dünyasını coğrafi baxımdan birləşdirən əsas strateji mərkəzlərdən biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə həyata keçirilən çoxşaxəli nəqliyyat-logistika layihələri nəticəsində Orta Dəhlizin əsas seqmentlərindən biri olan Zəngəzur dəhlizinin reallaşması Mərkəzi Asiyanın Türkiyə ilə birbaşa bağlantısını təmin edəcək. Eyni zamanda, Zəngəzur dəhlizi Çin–Mərkəzi Asiya–Türkiyə xəttini Avropa ilə birləşdirən mühüm nəqliyyat marşrutu kimi strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə Azərbaycanın rolu əvəzsizdir”,- deyə K.Əliyeva vurğulayıb.
Professor xatırladıb ki 1926-cı ildə Bakıda keçirilmiş Birinci Türkoloji Qurultay Türk dünyasının inteqrasiyasının ideoloji əsaslarını formalaşdırmışdı. Bu il isə Bakıda Qurultayın 100 illiyinə həsr olunmuş tədbirlərin keçirilməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
“Türkdilli ölkələrin ortaq əlifbasının yaradılması barədə qəbul edilən qərar isə tarixi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Bu istiqamətdə də Azərbaycan lider mövqedə çıxış edir. Belə ki, Türk dünyasında latın qrafikalı əlifbaya keçid təşəbbüsünü rəsmi səviyyədə ilk reallaşdıran ölkə məhz Azərbaycan olub. Türk Dünyası Ortaq Əlifba Komissiyasının 2024-cü ildə üçüncü iclasının Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın bu sahədəki təşəbbüslərinin və fəaliyyətinin mühüm göstəricisidir.
Ortaq əlifba vahid informasiya və kommunikasiya məkanının, həmçinin ortaq mədəni və təhsil infrastrukturunun formalaşmasına geniş imkanlar yaradacaq.
Türküstanda keçirilən qeyri-rəsmi Zirvə görüşünün əsas mövzularından biri olan “Süni intellekt və rəqəmsal inkişaf” məsələsi də xüsusi diqqət çəkir. Bu mövzunun ciddi şəkildə müzakirəyə çıxarılması onu göstərir ki, TDT dünya texnologiya və süni intellekt yarışında ön sıralarda yer almağı hədəfləyir. Müasir dövrdə dövlətlərin gücü yalnız siyasi, iqtisadi və hərbi potensialla deyil, həm də rəqəmsal inkişaf və süni intellekt sahəsində əldə olunan nailiyyətlərlə ölçülür. Rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt sahəsində ortaq əməkdaşlıq TDT-nin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına xidmət edəcək. Bütün bu proseslər göstərir ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı gələcəkdə dünyanın ən güclü və nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarından birinə çevrilmək potensialına malikdir”,- deyə professor əlavə edib.
Bölmənin digər xəbərləri
