Teatr Muzeyinin “Cənnətim Qarabağ” rubrikası davam edir
Bakı, 13 sentyabr, AZƏRTAC
“Şuşa İli” çərçivəsində Cəfər Cabbarlı adına Azərbaycan Dövlət Teatr Muzeyi tərəfindən həyata keçirilən “Cənnətim Qarabağ” adlı rubrika çərçivəsində növbəti təqdimatlardan biri öz həyat və yaradıcılıqları ilə mədəniyyət tariximizdə silinməz izlər qoyan möhtəşəm Bədəlbəylilər şəcərəsinin ən qocaman nümayəndəsi Bədəl bəy Bədəlbəyliyə həsr olunub.
Muzeydən AZƏRTAC-a bildirilib ki, rubrikada Bədəl Bədəlbəylinin həyat və yaradıcılığı haqqında ətraflı məlumat verilir.
Bədəl bəy Bədəlbəyli 1875-ci ildə Şuşada Qarabağın zəngin təbəqələrinə mənsub olan Bəşir bəyin ailəsində anadan olub. Onun anası Üzeyir bəy Hacıbəylinin anası Şirinbəyim xanım Əliverdibəyovanın doğma bacısı, Xan qızı Xurşudbanu Natəvanın isə süd bacısıdır. Bədəl bəyin Əhməd bəy (Əhməd Ağdamski) və Mahmud bəy adında iki doğma qardaşı var idi. O, 12 yaşında ikən atası Bəşir bəy qəflətən vəfat edir. Bundan sonra uşaqların tərbiyəsini Xurşidbanu Natəvanın sarayında işləyən əmisi Kərbəlayı Məhəmməd öz üzərinə götürür. İlk təhsilini molla yanında alan Bədəl bəy hələ uşaqlıqdan qibtə etdiyi dövrünün ziyalı şəxsləri kimi ali savada yiyələnmək arzusu ilə Şuşanı bir müddətliyinə tərk edir. O, 1895-ci ildə Qori Müəllimlər Seminariyasını bitirdikdən sonra müəllimlərindən aldığı biliklə daha çox şagirdin yolunu aydınlatmaq üçün pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmağa başlayır.
Füsunkar təbiətə malik olan Şuşa torpağı xalqımızın zəngin mədəniyyətini dünyaya tanıtdıran görkəmli şəxsiyyətlərin vətənidir. Aşıqlar, xanəndələr, şairlər yetişdirən bu diyarda sanki hər kəsə sanki ilahidən fitri istedad verilir. Burda doğulub boya-başa çatan B.Bədəlbəylinin də çox gözəl, məlahətli səsi vardı və bu onun qohumlarının gözündən yayınmamışdı. Bu barədə musiqişünas, muğam bilicisi, Şərq və Azərbaycan musiqisi üzrə "Rəsmli musiqi tarixi" nəzəri əsərinin müəllifi Ağalar bəy Əliverdibəyov öz xatirələrində belə yazır: “Bədəl Bədəlbəyli həm tar çalıb, həm də xoş ləhnlə şikəstə və bayatı oxuyardı. Onun bayatı çağırmağı bir kəsə müyəssər deyildi”. Araşdırmalardan bəlli olur ki, Bədəl bəyin adı musiqi ilə yanaşı, teatrdan da keçir. Belə ki, o, “Nicat” xeyriyyə cəmiyyətinin ən fəal üzvlərindən biri olub və həmçinin “Səfa” mədəni-maarif cəmiyyətinin, “Zülfüqar bəy və Üzeyir bəy Hacıbəyli qardaşlarının müdiriyyəti”nin teatr truppalarında da səmərəli təşkilati işlər görüb. Bəzən həvəskar aktyor kimi opera və dram tamaşalarında səhnəyə çixdığı da bəllidir. Ü. Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun” operasının 1911-ci ildəki afişalarından aydın olur ki, Bədəl bəy bu tamaşaların bir çoxunda İbn Salam rolunda çıxış edib. Bundan əlavə o, müxtəlif truppalarda səhnəyə qoyulan N.Vəzirovun “Hacı Qəmbər”, N.Qoqolun “Müfəttiş”, N.Nərimanovun “Nadir şah”, M.F.Axundzadənin “Hacı Qara”, “Lənkəran xanının vəziri”, Ü. Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun” kimi əsərlərin tamaşalarında Aşıq Vəli, Dobçinski, Gürcü xan, yüzbaşı, Əziz ağa, Məcnun, Məcnunun atası obrazlarını da bənzərsiz məharətlə ifa edib. Lakin istedadına və bacarığına rəğmən həyatda aktyor olmaq həvəsində olmadığından sadəcə zərurət olanda, tamaşaların boş keçməməsi xatirinə müvafiq rollarda səhnəyə çıxmaqla kifayətlənib.
Bütün ömrünü xalqının mənəvi-əxlaqi yüksəlişinə, maariflənməsinə sərf edən Bədəl bəy Bədəlbəyli 1932-ci ildə Bakıda vəfat edib. Onun getdiyi bu şərəfli yolu nəsil şəcərəsinin sonrakı nümayəndələri də ləyaqətlə davam etdirdilər.